Hypocaustum: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 11 bajtów ,  8 miesięcy temu
(usuwam szablon:Dopracować źródła, brak przypisu)
[[Plik:Arles Thermes de Constantin 3 hypocauste.jpg|right|220px]]
[[Plik:Vieux la Romaine Villa hypocauste.jpg|right|220px]]
'''Hypocaustum'''<ref>Termin spolszczany do postaci '''hipokaustum''' (''Słownik wyrazów obcych'' pod red. J. Tokarskiego), '''hypokauston''' lub '''hipokauston''' (Kopaliński W., [http://www.slownik-online.pl/kopalinski/5904DF0E3F631CC8C12565E00075386B.php ''Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych'']).</ref> ([[Łacina|łac.]] ''hypocaustum'' z [[Język grecki|gr.]] ''ὑποκαυστός'') – rzymski system [[Ogrzewanie#Centralne ogrzewanie (CO)|centralnego ogrzewania]] / [[OgrzewaniePrzewody podłogowegrzejne|ogrzewania podłogowego]]. Stosowany od IV w. p.n.e. w starożytnej Grecji i od I w. p.n.e. w starożytnym Rzymie<ref>[http://www.academia.edu/34991827/Ze_studi%C3%B3w_nad_piecami_typu_hypocaustum_z_terenu_ziem_Polski_Architectus_2003_1-2_13-14_s._3-28 ''Ze studiów nad piecami typu hypocaustum z terenu ziem Polski'']</ref>.A w średniowieczu na przykład w zamku w Malborku.
 
System ''hypocaustum'' wykorzystywano do ogrzewania [[dom]]ów, [[termy|term]] publicznych i prywatnych gorącym [[powietrze]]m. Termin ten dosłownie oznacza „podogień”, od greckiego słowa ''hypo'' – poniżej lub pod spodem, i ''kaiein'' – spalić lub rozpalić ogień. W centralnym pomieszczeniu pod posadzką ustawiony był piec, który ogrzewał powietrze. Posadzkę układano na kamiennych lub ceglanych słupkach o wysokości ok. 80 cm. Przestrzeń między nimi tworzyła system kanałów wypełnianych gorącym powietrzem. Dodatkowo, pomieszczenia były niekiedy ogrzewane przez kanały utworzone w ścianach wykonanych ze specjalnych pustaków.
Hypocaustum średniowieczne różniło się od antycznego przede wszystkim dodaniem akumulatora ciepła, zazwyczaj w postaci kamieni. Na obszarze Polski korzystano z niego od XIII nawet do XVI w. – przejętego z zachodu i przyniesionego przez osadników germańskich oraz cystersów. Używano go początkowo w klasztorach, potem w zamkach ([[Zamek w Malborku|zamek krzyżacki w Malborku]]<ref>{{cytuj stronę | url =http://www.zamek.malbork.pl/wystawy-i-wnetrza/sredniowieczny-system-ogrzewczy-zamku-malborskiego-48 | tytuł =Średniowieczny system ogrzewczy Zamku Malborskiego | data = | autor = | praca = | opublikowany = | język = | data dostępu = 2015-11-2}}</ref>), a nawet w kamienicach (kamienice w Toruniu). Około XIV w. system ten zaczęły wypierać tańsze w budowie i eksploatacji piece kaflowe.
 
Podobny do hypocaustu ''[[ondol]]'' niekiedy używany jest w tradycyjnych domach [[Korea|koreańskichkorea]]ńskich.
 
== Zobacz też ==