Barszcz Mantegazziego: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięty 1 bajt ,  1 miesiąc temu
m (lit.)
Znaczniki: Z internetu mobilnego Z wersji mobilnej www Zaawansowana edycja mobilna
We wszystkich częściach rośliny, w tym we włoskach gruczołowych na łodygach i w liściach oraz w korzeniach, znajduje się [[olejek eteryczny]] zawierający m.in. [[kumaryna|związki kumarynowe]] ([[furanokumaryny]]). Związki te pełnią funkcję obronną – chronią roślinę przez [[owady|owadami]] i [[patogen]]ami{{r|pawla}}. Zawartość furanokumaryn jest zmienna u różnych roślin{{r|giant}}. Zawartość i skład olejku eterycznego ulega także zmianom w trakcie sezonu wegetacyjnego. Poza wymienionymi związkami w jego skład wchodzą m.in. także: [[alfa-pinen]], [[beta-pinen]], [[kamfen]], [[mircen]], [[limonen]], [[ocymen]]{{r|chem}}.
 
; Toksyczność: Zawarte w wodnistym soku oraz w wydzielinie włosków gruczołowych furanokumaryny stanowią zagrożenie dla zdrowia ludzi. Związki te w kontakcie ze [[skóra|skórą]] i w obecności światła słonecznego, w szczególności [[ultrafiolet]]u{{r|giant}}, powodują [[oparzenie|oparzenia]] ([[fotodermatoza|fotodermatozę]]) II i III stopnia. Objawy pojawiają się przy naświetleniu promieniowaniem ultrafioletowym już po kilkunastu minutach od kontaktu, przy czym największa wrażliwość i natężenie pojawiania się objawów następuje w ciągu od 30 minut do 2 godzin od kontaktu z rośliną. Ponieważ zanim pojawią się objawy oparzeń mija długi czas, przy nieświadomości ryzyka ofiary oparzeń nierzadko intensywnie i długo mają do czynienia z rośliną (narażone są zwłaszcza dzieci, pracownicy zajmujący się utrzymaniem zieleni, rolnicy){{r|giant}}. Na siłę reakcji wpływ ma osobista wrażliwość poszczególnych osób, a poza tym zwiększa się ona w wysokichwysokiej temperaturachtemperaturze i przy dużej wilgotności powietrza, w tym także w przypadku silnego [[pot|spocenia się]]{{r|giant}}. W ciągu 24 godzin nasilają się objawy w postaci zaczerwienienia skóry (''erythema'') i [[pęcherz]]y z surowiczym płynem (''oedema''). [[Zapalenie|Stan zapalny]] utrzymuje się przez około 3 dni. Po tygodniu miejsca podrażnione ciemnieją (następuje hiperpigmentacja) i stan taki może utrzymywać się przez kilka miesięcy. Miejsca podrażnione na skórze zachowują wrażliwość na światło ultrafioletowe nawet przez kilka lat{{r|giant}}. Dodatkowo odkryto także działanie [[Czynnik rakotwórczy|kancerogenne]] i [[teratogen]]ne niektórych furanokumaryn wytwarzanych przez ten gatunek{{r|giant}}.
 
== Ekologia ==
15 229

edycji