Frombork: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 244 bajty ,  1 miesiąc temu
źródła/przypisy
(Poprawiono rok nadania praw miejskich. W 1278 były najwcześniejsze wzmianki o miejscowości.)
Znaczniki: Z internetu mobilnego Z wersji mobilnej www
(źródła/przypisy)
'''Frombork''' ({{niem.|Frauenburg}}<ref name="MP">Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ({{Monitor Polski|1946|142|262}}).</ref>, [[łacina|łac.]] ''Castrum Dominae Nostrae'') – [[miasto]] na [[Warmia|Warmii]] w [[województwo warmińsko-mazurskie|woj. warmińsko-mazurskim]], w [[powiat braniewski|powiecie braniewskim]], siedziba [[Frombork (gmina)|gminy miejsko-wiejskiej Frombork]]. Jest położony na [[Równina Warmińska|Równinie Warmińskiej]], nad [[Zalew Wiślany|Zalewem Wiślanym]], na północnym krańcu [[Wysoczyzna Elbląska|Wysoczyzny Elbląskiej]]. W miejscowości znajduje się [[Port morski Frombork|port morski]] oraz [[morskie przejście graniczne Frombork|morskie przejście graniczne]].
 
Frombork uzyskał [[lokacja (historia)|prawa miejskie]] w 12781310<ref>[http://www.frombork.pl/strona-42-Historia_miasta+Historia_miasta.html Historia miasta</ref>. Utracił je po II wojnie światowej w 1945, aby ponownie uzyskać je w 1959<ref>Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 30–31.</ref>. [[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miasto administracyjnie należało do [[województwo elbląskie|woj. elbląskiego]].
 
== Historia ==
[[Plik:Frombork Braniewo 1562.jpg|thumb|Frombork (jako ''Varmia'') na mapie Polski z 1562]]
[[Plik:Braniewo Frombork 1755.jpg|thumb|Frombork i Braniewo na "[[Mapa Świętej Warmii|Mapie Świętej Warmii]]" z 1755]]
Pierwsza wzmianka źródłowa o formującym się u stóp Wzgórza miasteczku pochodzi z 1278. Badania archeologiczne nie potwierdziły istnienia tutaj wcześniejszego osadnictwa. Kiedy po kolejnym powstaniu [[Prusowie|Prusów]] w 1275 doszczętnie spalono katedrę w [[Braniewo|Braniewie]], [[biskupi warmińscy|biskup warmiński]] [[Henryk Fleming]] postanowił przenieść kapitułę warmińską i wybudować tu katedrę. Nazwę miasta przyjęto od Najświętszej Marii Panny, patronki katedry. Osadnicy niemieccy nazywali je – Frauenburg (polska nazwa ''Frombork'' stanowi fonetyczne przyswojenie formy niemieckiej), a kanonicy warmińscy w swoich dokumentach pisali ''Castrum Dominae Nostrae'' – Gród Naszej Pani. Przywilej lokacyjny Frombork otrzymał w8 lipca 1310, znaczenieod miastobiskupa [[Eberhard z Nysy|Eberharda z Nysy]]<ref>[http://www.frombork.pl/strona-42-Historia_miasta+Historia_miasta.html Historia miasta</ref>. Znaczenie miasta podniosło wybudowanie w latach 1329–1388 [[Bazylika archikatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja we Fromborku|katedry pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja]]. Początkowo miasto stanowiło własność biskupów warmińskich, od 1320 należało do [[Warmińska kapituła katedralna|kapituły warmińskiej]]. Zwane było wówczas ''Civitas Warmiensis'' (Miasto Warmińskie). Tak też było w istocie, gdyż Frombork był stolicą [[Warmia|Warmii]].
 
Powstały w wyniku tego wyboru w ostatniej ćwierci wieku XIII kompleks osadniczy składał się z dwóch, całkowicie od siebie niezależnych, jednostek: zespołu katedralnego na wzgórzu i miasta nad brzegiem Zalewu Wiślanego. Każda z nich posiadała odmienne podstawy prawne. Dopiero w końcu wieku XIX tarasy górny i dolny powiązano w jeden zespół, natomiast w 1926 [[Wzgórze Katedralne (Frombork)|Wzgórze Katedralne]] i miasto połączone zostały administracyjnie.