Kaszczor: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 9 bajtów ,  1 miesiąc temu
drobne redakcyjne
(Usunięty link do www.kaszczor.pl - nie jest już stroną Kaszczoru, domena jest na sprzedaż.)
(drobne redakcyjne)
 
{{ISG|Kaszczor|Kaszczor}}
{{Polska miejscowość infobox
|nazwa = Kaszczor
|www =
}}
{{ISG|Kaszczor|Kaszczor}}
'''Kaszczor''' – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo wielkopolskie|województwie wielkopolskim]], w [[powiat wolsztyński|powiecie wolsztyńskim]], w [[Przemęt (gmina)|gminie Przemęt]] nad strumieniem Młynówką Kaszczorską. Miejscowość leży na trasie [[Szlak cysterski|szlaku cysterskiego]].
 
== Historia ==
W 1278 osiedli tutaj [[cystersi]], którzy w 1300 przenieśli się do pobliskiego [[Wieleń Zaobrzański|Wielenia]]. Prawdopodobnie pod koniec [[XIII wiek]]u powstał też pierwszy drewniany kościół parafialny [[Święty Wojciech|św. Wojciecha]], zastąpiony w latach 1764-1775 murowanym, w stylu późnego [[barok]]u. Wieś duchowna '''Stary Klasztor''', własność [[Opactwo Cystersów w Przemęcie|opata cystersów w Przemęcie]] pod koniec XVI wieku leżała w powiecie kościańskim [[województwo poznańskie (I Rzeczpospolita)|województwa poznańskiego]]<ref>Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku. Część II. Komentarz. Indeksy, Warszawa 2017, s. 247.</ref>.
 
W okresie [[Wielkie Księstwo Poznańskie|Wielkiego Księstwa Poznańskiego]] (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Kaszczor (Alt Kloster) należała do ówczesnego [[Powiat Bomst|powiatu babimojskiego]]{{r|Bobrowicz}}. Kaszczor był siedzibą odrębnego okręgu policyjnego tego powiatu i stanowił siedzibę rozległego majątku, który należał do rządu pruskiego w Berlinie{{r|Bobrowicz}}. W skład majątku Kaszczor wchodziło łącznie 26 wsi, w tym jedna karczma (Kron), jedna kolonia (Wincentowo), jeden folwark (Nowy) i trzy osady. Według urzędowego spisu ludności z 1837 roku Kaszczor liczył 707 mieszkańców w 89 dymach (domostwach)<ref name="Bobrowicz">{{Cytuj książkę | nazwiskoimię = Leon | nazwisko = Plater | tytuł = Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜stwa Poznańskiego | wydawca = Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère) | miejsce = [[Lipsk]] | data = 1846 | strony = 190-191 | url = https://books.google.com/books/about/Opisanie_historyczno_statystyczne_Wielki.html?id=1r4aAAAAYAAJ}}</ref>.
W [[II Rzeczpospolita|okresie międzywojennym]] w miejscowości stacjonowała placówka [[17 Batalion Celny|17 batalionu celnego]], a potem [[komisariat Straży Granicznej „Kaszczor”]] i [[placówka Straży Granicznej I linii „Kaszczor”]]<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Jabłonowski|imię=Marek|nazwisko2=Polak|imię2=Bogusław|autor link=Marek Jabłonowski|autor link2=Bogusław Polak|tytuł=Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł|tom = II|data=1999|isbn=83-87424-77-3|miejsce=Koszalin|wydawca = Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej|strony=22}}</ref>.
 
[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[województwo leszczyńskie|województwa leszczyńskiego]].
 
== Zabytki ==
W miejscowości warto zobaczyć dwa [[Koźlak (wiatrak)|wiatraki koźlaki]] (przy ul. Wiatracznej - największy tego typu w Wielkopolsce) oraz budynek przedszkola z XIX w. (1867), który był kiedyś pierwszym kościołem ewangelickim, a później szkołą ewangelicką.
 
W lesie w kierunku północnym znajduje się stary cmentarz poewangelicki. Przy Placu Wolności znajduje się kościół ewangelicki z początku XX wodnowionywieku z wieżą widokową w kształcie pruskiego hełmu). Kaszczor posiada ciekawy układ urbanistyczny oraz wiele starych kamienic m.in. budynek starej szkoły katolickiej. Przy kościele katolickim znajduje się kamienna misa o średnicy ok. 1 m oraz pomnik św. Jana Nepomucena z 1745.
 
W Kaszczorze do 1939 znajdowało się polsko-niemieckie przejście graniczne (pozostałości słupa granicznego widoczne przy rowie granicznym na drodze do miejscowości Spokojna). W roku 2011 w 80. rocznicę odsłonięto odbudowany Pomnik Wolności zniszczony przez okupantów.