Bernikla rdzawoszyja: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1409 bajtów ,  4 miesiące temu
drobne merytoryczne, drobne redakcyjne
m (MalarzBOT: poprawa systematyki (ptaki neognatyczne) na zlecenie Pikadora w wywołaniu szablonu {{Zwierzę infobox}})
(drobne merytoryczne, drobne redakcyjne)
 
|nazwa łacińska = ''Branta ruficollis''
|TSN = 175015
|zoolog = ([[Peter Simon Pallas|Pallas]], 1769)
|okres istnienia =
|grafika = Branta ruficollis 001.jpg
|plemię = [[Anserini]]
|rodzaj = ''[[Branta]]''
|gatunek = '''bernikla rdzawoszyja'''
|synonimy =
* ''Anser ruficollis'' {{small|Pallas, 1769}}{{r|Pallas}}
|status IUCN = VU
|IUCN id = 22679954
}}
[[plik:Branta ruficollis MHNT.ZOO.2010.11.14.2.jpg|thumb|240px|Jaja]]
'''Bernikla rdzawoszyja'''{{r|Mielczarek&Kuziemko}} (''Branta ruficollis'') – średniej wielkości wędrowny ptak[[gatunek wodny(biologia)|gatunek]] [[ptaki|ptaka]] z rodziny[[rodzina (biologia)|podrodziny]] [[gęsi]] (Anserinae) w [[rodzina (biologia)|rodzinie]] [[kaczkowate|kaczkowatych]] (Anatidae), zamieszkujący zachodnią [[Syberia|Syberię]]. Zimuje na wybrzeżu [[Morze Czarne|Morza Czarnego]] i [[Morze Kaspijskie|Kaspijskiego]].
 
== Zasięg występowania ==
; '''Cechy gatunku''' : Brak [[dymorfizm płciowy|dymorfizmu płciowego]]. Czoło, wierzch głowy, tył szyi, plecy i ogon oraz skrzydła czarne. Brzuch i pokrywy podogonowe białe. Na boku głowy duża, rdzawoczerwona, kwadratowa plama. Ten sam kolor mają przód i boki szyi oraz wole. Niemal wszystkie barwne połacie oddzielone szerokimi białymi pasami. Nogi i dziób czarne. Młode ubarwione podobnie, lecz czarne plamy mają odcień brązowy.
; '''Zasięg występowania''': Gniazduje na trzech półwyspach [[Rosja|Rosji]]: [[Tajmyr (półwysep)|Tajmyr]] (około 70% populacji{{r|birdlife}}), [[Półwysep Gydański|Gydańskim]] i [[Jamał]]{{r|birdlife|hbwaCarboneras&inni}}. Środowiskiem życia jest [[lasotundra]] i [[tundra]]. Zimuje u wybrzeży [[Morze Czarne|Morza Czarnego]] i [[Morze Kaspijskie|Kaspijskiego]]{{r|hbwaCarboneras&inni}}; przebywa wtedy na [[step]]ach. Na zimowiska przybywa w październiku lub listopadzie{{r|ark}}.
; '''Wymiary średnie''': Długość ciała ok. 53–56 cm; rozpiętość skrzydeł ok. 116–135 cm. Masa ciała u samców 1200–1625 g, u samic – 1058–1130 g{{r|hbwa}}.
; '''Zasięg występowania''': Gniazduje na trzech półwyspach [[Rosja|Rosji]]: [[Tajmyr (półwysep)|Tajmyr]] (około 70% populacji{{r|birdlife}}), [[Półwysep Gydański|Gydańskim]] i [[Jamał]]{{r|birdlife|hbwa}}. Środowiskiem życia jest [[lasotundra]] i [[tundra]]. Zimuje u wybrzeży [[Morze Czarne|Morza Czarnego]] i [[Morze Kaspijskie|Kaspijskiego]]{{r|hbwa}}; przebywa wtedy na [[step]]ach. Na zimowiska przybywa w październiku lub listopadzie{{r|ark}}.
: W Polsce pojawia się rzadko, choć z wyraźnym trendem wzrostowym – do 2011 roku stwierdzono jej obecność 220 razy, głównie w zachodniej części kraju (łącznie około 383 osobników){{r|op2012}}. Szczególnie licznie obserwowano ją w [[Park Krajobrazowy Dolina Baryczy|Dolinie Baryczy]] (47 stwierdzeń){{r|op2012}}.
 
; '''Lęgi''' : Okres lęgowy rozpoczyna się w czerwcu; młode są opierzone na przełomie sierpnia i września{{r|hbwa}}. Gniazda w luźnych koloniach; także w okolicy miejsc gniazdowania [[sokół wędrowny|sokołów wędrownych]] (''Falco peregrinus'') i [[puchacz śnieżny|sów śnieżnych]] (''Nyctea scandiaca''), które zwiększają bezpieczeństwo gęsi i ich lęgu. W zniesieniu 3–10 jaj. Samica wysiaduje je przez około 25 dni. Młode są w pełni opierzone po około 5–6 tygodniach{{r|ark}}.
== Morfologia ==
; '''Cechy gatunku''' : Brak [[dymorfizm płciowy|dymorfizmu płciowego]]. Czoło, wierzch głowy, tył szyi, plecy i ogon oraz skrzydła czarne. Brzuch i pokrywy podogonowe białe. Na boku głowy duża, rdzawoczerwona, kwadratowa plama. Ten sam kolor mają przód i boki szyi oraz wole. Niemal wszystkie barwne połacie oddzielone szerokimi białymi pasami. Nogi i dziób czarne. Młode ubarwione podobnie, lecz czarne plamy mają odcień brązowy.
; '''Wymiary średnie''': Długość ciała ok. 53–56 cm; rozpiętość skrzydeł ok. 116–135 cm. Masa ciała u samcówsamic 1200–1625– 1058–1130 g, u samicsamców1058–11301200–1625 g{{r|hbwaCarboneras&inni}}.
 
== Ekologia ==
; '''Lęgi''' : Okres lęgowy rozpoczyna się w czerwcu; młode są opierzone na przełomie sierpnia i września{{r|hbwaCarboneras&inni}}. Gniazda w luźnych koloniach; także w okolicy miejsc gniazdowania [[sokół wędrowny|sokołów wędrownych]] (''Falco peregrinus'') i [[puchacz śnieżny|sów śnieżnych]] (''Nyctea scandiaca''), które zwiększają bezpieczeństwo gęsi i ich lęgu. W zniesieniu 3–10 jaj. Samica wysiaduje je przez około 25 dni. Młode są w pełni opierzone po około 5–6 tygodniach{{r|ark}}.
; '''Pożywienie''' : Żywi się pokarmem roślinnym – zbożami, trawami i pączkami roślinnymi{{r|ark}}.
 
== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="Pallas">{{cytuj książkę| autor = P.S. Pallas| tytuł = Spicilegia zoologica, quibus novae imprimis et obscurae animalium species iconibus, descriptionibus atque commentariis illustrantur|url = https://www.biodiversitylibrary.org/page/27817861|rok = 1769|wydawca = Prostant apud Gottl. August. Lange|miejsce = Berolini|część = 1 |strony = 21, ryc. [https://www.biodiversitylibrary.org/page/27817863 4]|język = la}}</ref>
<ref name="iucn">{{IUCN |id = 22679954|nazwa = Branta ruficollis|autorzy = BirdLife International |rok = 2017|iucn rok = 2020|wersja = 2020-2 |data = 2020-07-11}}</ref>
<ref name="Mielczarek&Kuziemko">Systematyka i nazwy polskie za: {{cytuj stronę|autor = P. Mielczarek & M. Kuziemko |url = http://listaptakow.eko.uj.edu.pl/nonpasserines1.html#Anserini |tytuł = Plemię: Anserini Vigors, 1825 (1815) (wersja: 2020-01-10)|opublikowany = Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego |praca = Kompletna lista ptaków świata|data dostępu = 2020-07-11}}</ref>
<ref name=ark>{{cytuj stronę | url = http://www.arkive.org/red-breasted-goose/branta-ruficollis/ | tytuł = Red-breasted goose (''Branta ruficollis'') | opublikowany = ARKive | archiwum = https://web.archive.org/web/20180717021506/http://www.arkive.org/red-breasted-goose/branta-ruficollis/ | zarchiwizowano = 2018-07-17}}</ref>
<ref name=hbwa"Carboneras&inni">{{cytuj stronęksiążkę| autor = J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.)| tytuł = Birds of the World |url = httphttps://wwwbirdsoftheworld.hbw.comorg/speciesbow/red-breasted-goose-branta-ruficollishome|rok = 2020| autor r = Carboneras, C. & KirwanCarboneras, G.M. |Kirwan rok& = 2014C.J. Sharpe| tytułrozdział = Red-breasted Goose (''Branta ruficollis''), version 1.0| pracawydawca = delCornell Hoyo,Lab J.,of Elliott,Ornithology|miejsce A.,= SargatalIthaca, J.,NY|język Christie,= D.A.en &| dedoi Juana,= E10. (eds2173/bow.) (2014)rebgoo1. Handbook of the Birds of the World Alive 01| data dostępu = 32020-07-11}} maja 2015{{paywall}}</ref>
<ref name=birdlife>{{cytuj stronę | url = http://www.birdlife.org/datazone/speciesfactsheet.php?id=387 | tytuł = Red-breasted Goose ''Branta ruficollis'' | opublikowany = BirdLife International| data dostępu = 3 maja 2015}}</ref>
<ref name="op2012">{{Cytuj pismo | nazwisko = Ławicki | imię = Ł. | nazwisko2 = Stawarczyk | imię2 = T. | tytuł = Występowanie bernikli rdzawoszyjej ''Branta ruficollis'' w Polsce | czasopismo = Ornis Polonica | wolumin = 53 | strony = 188–201 | data = 2012 | url = http://www.ornis-polonica.pl/_pdf/OP_2012_3_188-201.pdf}}</ref>