Volapük: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 51 bajtów ,  1 miesiąc temu
→‎Historia: podział na sekcje
(→‎Historia: podział na sekcje)
 
== Historia ==
 
=== Rozwój ===
W roku 1880 ukazała się obszerna gramatyka języka, „Volapük – die Weltsprache”, rok później zaczęto regularnie wydawać gazetę „Volapükabled”, wokół której skoncentrowało się życie społeczności użytkowników języka.
 
Volapük zyskał w pewnym okresie znaczną popularność – w 1889 roku, a więc jeszcze w dwa lata po ukazaniu się [[esperanto]], istniało 316 podręczników w 25 językach, 283 kluby i 25 gazet; działało 1600 dyplomowanych nauczycieli języka. W tym czasie aktywnych użytkowników języka było ok. 200 tys., głównie na kontynencie europejskim i amerykańskim, a więc więcej niż miał jakikolwiek [[język sztuczny]] poza esperanto.
 
Opracowana przez Schleyera gramatyka, zgodnie z zaleceniami XVII-wiecznych filozofów, charakteryzowała się prostotą. Wyrazy były jednak zniekształcane tak, że niełatwo można było odczytać pochodzenie użytych słów. Volapük pomimo, że był z założenia [[Język aposterioryczny|aposterioryczny]], przez zniekształcenie słownictwa był trudny do opanowania pamięciowego. Przykładem przeobrażeń są słowa „stuk” (od ''construction'') i „cin” (od ''machine''), a także sama nazwa języka – „vol” (świat) i „pük” (język) pochodzą od angielskich wyrazów „world” i „speech”. Wyrazy mało zmienione lub identyczne z pierwowzorami (np. „vin” – wino, „sal” – sól) stanowią bardzo małą część słownictwa. Trudność czynnego opanowania spowodowała, że nawet podczas oficjalnych kongresów pomagano sobie użyciem innych języków (sam autor miał problemy z płynnym wyrażaniem myśli w volapüku).
 
Trudność czynnego opanowania spowodowała, że nawet podczas oficjalnych kongresów pomagano sobie użyciem innych języków (sam autor miał problemy z płynnym wyrażaniem myśli w volapüku).
 
=== Zanik ===
W roku 1887 założone przez [[Benjamin Franklin|Benjamina Franklina]] Amerykańskie Towarzystwo Filozoficzne w Filadelfii powołało komisję, mającą zbadać użyteczność projektu Schleyera jako języka międzynarodowego. Volapük oceniono negatywnie, jako nie spełniający podstawowych warunków (wymagano m.in. fonetycznej ortografii i prostej gramatyki). Od tej pory język był sukcesywnie wypierany przez znacznie łatwiejszy w nauce projekt [[Ludwik Zamenhof|Zamenhofa]].
 
W 1931 roku [[Adrianus de Jong|Arie de Jong]] dokonał rewizji volapüku, m.in. wprowadzając do alfabetu głoskę „r” oraz zmieniając wiele zniekształconych słów. Reforma początkowo została powszechnie przyjęta przez niemal wszystkich zwolenników języka, ale później została zarzucona. Volapük był trapiony przez walki wokół proponowanych reform i zasad kierowania językiem. Od początku XX wieku dawni zwolennicy języka zaczęli przechodzić na esperanto lub tworzyć własne języki, często będące „zreformowanym” volapükiem. Tak powstał m.in. w roku 1901 [[idiom neutral]], a w 1903 – [[latino sine flexione]].
 
=== Odrodzenie ===
Język volapük ożył w pewnej mierze po pojawieniu się [[Internet]]u – istnieje kilka pocztowych grup dyskusyjnych, a także [http://vo.wikipedia.org Wikipedia w tym języku], która w latem 2007 r. przekroczyła 100 tys. haseł.
 
24 688

edycji