Jakub Uchański: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 10 bajtów ,  4 miesiące temu
-francuska numeracja
(-francuska numeracja)
 
}}
[[Plik:Prymas Jakub Uchański zaświadcza, że na sejmie elekcyjnym posłowie miasta Poznania głosowali na Henryka.png|thumb|Prymas Jakub Uchański zaświadcza, że na sejmie elekcyjnym 1573 r. posłowie miasta Poznania głosowali na Henryka [Walezego] ze zbiorów [[Archiwum Państwowe w Poznaniu|Archiwum Państwowego w Poznaniu]])]]
'''Jakub Uchański''' herbu [[Radwan (herb szlachecki)|Radwan]] (ur. w [[1502]] roku we wsi [[Uchanie]], zm. [[5 kwietnia]] [[1581]] roku w [[Łowicz]]u) – [[Biskupi gnieźnieńscy|arcybiskup gnieźnieński]] i [[prymas Polski]] od 1562, [[Biskupi włocławscy|biskup włocławski]] od 1561 (wybrany już w 1557), [[Biskupi chełmscy (Kościół łaciński)|biskup chełmski]] od 1551, [[sekretarz wielki koronny]] od 1548 roku<ref>Urzędnicy centralni i nadworni Polski XIV–XVIII wieku, Kórnik 1992, s. 145.</ref>, [[archidiakon]] warszawski w 1549 roku, dziekan płocki w 1548 roku, kanonik krakowski w 1538 roku, kanonik chełmski w 1536 roku, sekretarz i zarządca dóbr królowej [[Bona Sforza|Bony]], [[Interrex (Polska)|interrex]] po śmierci [[Zygmunt II August|Zygmunta II Augusta]] i ucieczce [[Henryk III Walezy|Henryka III Walezego]]<ref> Piotr Nitecki, Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965–1999. Słownik biograficzny, Warszawa 2000, s. 461.</ref>, bibliofil<ref>Irena Strelnik, Bibliofile XVI i XVII wieku i ich książki w Bibliotece im. Hieronima Łopacińskiego, w: Rocznik Lubelski t. 23-24, 1981-1982, s. 71.</ref>.
 
== Życiorys ==
Uczestniczył w synodzie w Warszawie w 1561 roku<ref>Wojciech Góralski, Synod prowincjonalny warszawski z 1561 r., w: Prawo Kanoniczne : kwartalnik prawno-historyczny 28/3-4, 1985, s. 208.</ref>. Jako przedstawiciel [[Korona Królestwa Polskiego|Korony Królestwa Polskiego]] podpisał [[unia lubelska|akt unii lubelskiej 1569 roku]]<ref>Akta Unji Polski z Litwą: 1385-1791, wydali Stanisław Kutrzeba i Władysław Semkowicz, Kraków 1932, s. 339.</ref>.
 
Był [[Interrex (Polska)|interreksem]] polskim po śmierci [[Zygmunt II August|Zygmunta II Augusta]] od 1572 do 1573 roku kiedy królem został [[Henryk III Walezy|Henryk Walezy]] i od 1574 do 1575 tj. do objęcia władzy przez [[Anna Jagiellonka (1523–1596)|Annę Jagiellonkę]]. W 1572 sułtan [[Selim II]] zalecał szlachcie jego kandydaturę, obok kandydatur [[marszałek wielki koronny|marszałka wielkiego koronnego]] [[Jan Firlej (marszałek wielki koronny)|Jana Firleja]] i [[hetman wielki koronny|hetmana wielkiego koronnego]] [[Jerzy Jazłowiecki|Jerzego Jazłowieckiego]]. 21 lutego 1574 koronował w [[bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie|katedrze wawelskiej]] Henryka Walezego na króla Polski.
 
Był uczestnikiem zjazdu w [[Stężyca (województwo lubelskie)|Stężycy]] w 1575 roku<ref>Paweł Rybak, ''Zjazd Szlachty w Stężycy (Maj–Czerwiec 1575 r.). Na tle drugiego bezkrólewia'', Toruń 2002, s. 203.</ref>. W 1575 roku w czasie [[elekcja 1575|wolnej elekcji]] głosował na cesarza [[Maksymilian II Habsburg|Maksymiliana II Habsburga]]<ref>Ewa Dubas-Urwanowicz, ''Koronne zjazdy szlacheckie w dwóch pierwszych bezkrólewiach po śmierci Zygmunta Augusta'', Białystok 1998, s. 294</ref>. 12 grudnia 1575 stojąc na czele [[Senat (I Rzeczpospolita)|Senatu]] obwołał wraz z senatorami królem Polski cesarza rzymskiego Maksymiliana II Habsburga, lecz kandydatura ta przepadła wobec masowych protestów szlachty. Z tłumu szlachty w stronę Uchańskiego padły nawet strzały<ref>Jerzy Besala, ''Skandale mity i anegdoty historyczne'' Bellona Warszawa 2015, s. 34.</ref>.
10 177

edycji