Czerwona Gwardia (Rosja): Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 34 bajty ,  5 miesięcy temu
poprawa linków, drobne merytoryczne
m (drobne merytoryczne)
(poprawa linków, drobne merytoryczne)
|www =
}}
'''Gwardia Czerwona''' ([[Język rosyjski|ros.]] Красная гвардия) – oddziały paramilitarne [[bolszewicyBolszewicy|bolszewików]] działające w [[Rosja|Rosji]] od [[Rewolucja lutowa 1917|rewolucji lutowej]] i obalenia [[Samodzierżawie|caratu]] w marcu 1917 do utworzenia po [[Rewolucja październikowa|przewrocie bolszewickim (rewolucji październikowej)]] [[Armia Czerwona|Armii Czerwonej]] (luty 1918), składające się z robotników[[robotnik]]ów przemysłowych, związanych z partią[[Socjaldemokratyczna bolszewikówPartia Robotnicza Rosji|Socjaldemokratyczną Partią Robotniczą Rosji (SDPRR(b)bolszewików)]].
 
Po [[Rewolucja lutowa 1917|rewolucji lutowej 1917]] i obaleniu cesarza [[Mikołaj II Romanow|Mikołaja II]], oddziały Gwardii Czerwonej od kwietnia masowo powstawały w [[fabryka]]ch, rekrutowane wśród członków partii [[Socjalizm|socjalistycznych]] i [[Związek zawodowy|związków zawodowych]] w których duże wpływy mieli [[bolszewicy]]<ref name="Ency">{{Cytuj książkę | nazwisko = | imię = | autor link = | tom = 1 | tytuł = Nowa encyklopedia powszechna PWN | wydawca = Wydawnictwo Naukowe PWN | miejsce = Warszawa | rok = 1995 | strony = 845-846 | isbn = 83-01-11097-X}}</ref>. W czasie masowych demonstracji antyrządowych w [[Petersburg|Piotrogrodzie]] zwanych [[Kryzys lipcowy|kryzysem lipcowym]], czerwonogwardziści {{Data|1917-07-17}} lipca obsadzili kluczowe punkty w mieście (między innymi na dworcach [[Dworzec Fiński (Petersburg)|Fińskim]] i [[Dworzec Moskiewski (Petersburg)|Nikołajewskim]])<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Pipes | imię = Richard | autor link = | tytuł = Rewolucja rosyjska | wydawca = Wydawnictwo Naukowe PWN | miejsce = Warszawa | rok = 1994 | strony = | isbn = 83-01-11521-1}}</ref>. Pod koniec sierpnia 1917, gdy przywódca bolszewików [[Włodzimierz Lenin]] ukrywał się w [[Wielkie Księstwo Finlandii|Finlandii]], generał [[Ławr Korniłow]], głównodowodzący armii rosyjskiej, wysłał wojska z frontu do Piotrogrodu – sytuacja wyglądała na próbę wojskowego puczu i przeszła do historii jako [[sprawa Korniłowa]]. Premier [[Aleksander Kiereński]] zwrócił się do [[Piotrogrodzka Rada Delegatów Robotniczych i Żołnierskich|Piotrogrodzkiej Rady Delegatów Robotniczych i Żołnierskich]] – w tym do bolszewików – o pomoc, pozwalając rewolucjonistom organizować robotników w Gwardii Czerwonej w celu obrony Piotrogrodu przed wojskiem Korniłowa. Wzmocniło to Gwardię która otrzymała dodatkowe uzbrojenie<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Pipes | imię = Richard | autor link = | tytuł = The Russian Revolution: 1899–1919 | wydawca = Collins Harvill | miejsce = Londyn | rok = 1990 | strony = | isbn = 978-0-679-73660-8}}</ref>.
 
Oddziały Gwardii Czerwonej liczące wówczas około 200 tysięcy osób, razem ze zrewoltowanymi marynarzami i żołnierzami garnizonu piotrogrodzkiego wzięły udział w przewrocie bolszewickim zapoczątkowującym rewolucję październikową, zdobyciu [[Pałac Zimowy|pałacu Zimowego]] i aresztowaniu ministrów rosyjskiego [[Rząd Tymczasowy Rosji|Rządu Tymczasowego]] {{Data|1917-11-08}}<ref name="Ency" />.
 
Od listopada 1917 Gwardia Czerwona pełniła funkcje policyjne i ochraniała ważne obiekty. W styczniu 1918 została włączona do [[Armia Czerwona|Armii Czerwonej]]<ref name="Ency" />.
 
== Polacy w Gwardii Czerwonej ==
{{Zobacz kategorię|Żołnierze Gwardii Czerwonej (rosyjskiej)}}
Żołnierzami Gwardii Czerwonej byli między innymi późniejsi generałowie Armii Czerwonej i ludowego Wojska Polskiego: [[Karol Świerczewski]], [[Stanisław Grochoczyński]] i [[Aleksander Romeyko]].
 
== Galeria ==
14 958

edycji