Antykoncepcja: Różnice pomiędzy wersjami

Rozmiar się nie zmienił ,  1 miesiąc temu
m
(przywrócenie poprzedniej wersji, Potrzebne źródło)
Znacznik: Anulowanie edycji
 
 
=== Antykoncepcja hormonalna ===
[[Tabletka antykoncepcyjna|Hormonalne środki antykoncepcyjne]] mają na celu powstrzymywanie [[owulacja|owulacji]] i [[Zapłodnienie|zapłodnienia]]<ref name="Nelson 2011">{{Cytuj książkę |nazwisko = Nelson |imię = Anita L. |nazwisko2 = Cwiak |imię2 = Carrie |tytuł = Contraceptive technology |wydanie = 20th revised |wydawca = Ardent Media |miejsce = New York |rok = 2011 |strony = 249–341 |rozdział = Combined oral contraceptives (COCs) |isbn = 978-1-59708-004-0 |oclc = 781956734 |język = en}}</ref>. Dostępnych jest wiele rodzajów takich środków, w tym [[tabletka antykoncepcyjna|tabletki antykoncepcyjnaantykoncepcyjne]], implanty umieszczane [[Tkanka podskórna|pod skórą]], [[Środki antykoncepcyjne podawane w zastrzykach|zastrzyki]], [[Plaster antykoncepcyjny|plastry]], [[wkładka domaciczna|wkładki domaciczne]] i [[krążek dopochwowy|krążki dopochwowe]] (pierścień antykoncepcyjny, pierścień antykoncepcyjny). Obecnie dostępne są one jedynie dla kobiet. Istnieją dwa rodzaje środków doustnych: [[tabletka antykoncepcyjna|złożona doustna pigułka antykoncepcyjna]] oraz pigułka jednoskładnikowa, tzw. [[tabletka antykoncepcyjna|minipigułka]], która zawiera wyłącznie progestagen<ref name="Ammer 2009a">{{Cytuj książkę |nazwisko = Ammer |imię = Christine |tytuł = The encyclopedia of women’s health |wydanie = 6. |wydawca = Facts On File |miejsce = New York |rok = 2009 |strony = 312–315 |rozdział = oral contraceptive |adres rozdziału = http://books.google.com/books?id=_MRDimrELCIC&pg=PA312&vq=oral+contraceptive |isbn = 978-0-8160-7407-5 |język = en}}</ref>. Druga z nich przyjęta w trakcie ciąży nie zwiększa ryzyka [[poronienie|poronienia]] ani nie powoduje [[wady wrodzone|wad wrodzonych]]<ref name=WHO_FP2011p10 />. Pigułki, zarówno zawierające wyłącznie progesteron, jak i dwuskładnikowe, działają głównie przez zapobieganie owulacji oraz przez zmiany w śluzie utrudniające ruch plemników<ref>{{cytuj|url=http://www.ginekologiapolska.pl/pdf-1720-1657?filename=Rekomendacje%20Polskiego.pdf|tytuł=Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące wskazań i bezpieczeństwa stosowania antykoncepcji hormonalnej oraz wewnątrzmacicznej|opublikowany=Ginekologia Polska 3/2014 vol. 85|data=2014-12-12|data dostępu=2015-10-13}}</ref>. Ponadto teoretycznie progesteron poprzez wywieranie atroficznego wpływu na endometrium może hamować implantację, ale nie ma dowodów naukowych na antyimplantacyjny mechanizm działania doustnej antykoncepcji<ref>{{Cytuj pismo |nazwisko = Reese |imię = M. |nazwisko2 = Hatcher |imię2 = R.A. |tytuł = Instructions for minipill users |czasopismo = Contracept Technol Update |wolumin = 6 |numer = 1 |strony = 21 |miesiąc = Jan |rok = 1985 |pmid = 12279915 |data dostępu=2015-10-04}}</ref><ref>{{Cytuj pismo |nazwisko = Rivera |imię = R. |nazwisko2 = Yacobson |imię2 = I. |nazwisko3 = Grimes |imię3 = D. |tytuł = The mechanism of action of hormonal contraceptives and intrauterine contraceptive devices |czasopismo = Am J Obstet Gynecol |wolumin = 181 |numer = 5 Pt 1 |strony = 1263–1269 |miesiąc = Nov |rok = 1999|pmid = 10561657 |data dostępu=2015-10-13}}</ref>. Część autorów sugeruje, że skuteczność doustnej antykoncepcji w pewnym stopniu zależy od drugorzędnych efektów mających miejsce po zapłodnieniu<ref>{{cytuj pismo|nazwisko=Larimore|imię=WL|nazwisko2=Stanford|imię2=JB|tytuł=Postfertilization effects of oral contraceptives and their relationship to informed consent|czasopismo=Arch Fam Med|data=luty 2000|wolumin=9|wydanie=2|strony=126–133|pmid=10693729|data dostępu=2016-05-24}}</ref>. W wypadku pigułek dwuskładnikowych pojawienie się ciąż (przy czym współczesne definicje ciąży określają często moment implantacji zarodka, nie moment zapłodnienia jako początek ciąży), kiedy dwa pierwsze mechanizmy zawodzą, także sugeruje, że efekt antyimplantacyjny nie jest istotny{{#tag:ref|{{Cytat|Mechanism of action COCs prevent fertilization and, therefore, qualify as contraceptives. There is no significant evidence that they work after fertilization. The progestins in all COCs provide most of the contraceptive effect by suppressing ovulation and thickening cervical mucus, although the estrogens also make a small contribution to ovulation suppression. Cycle control is enhanced by the estrogen. Because COCs so effectively suppress ovulation and block ascent of sperm into the upper genital tract, the potential impact on endometrial receptivity to implantation is almost academic. When the two primary mechanisms fail, the fact that pregnancy occurs despite the endometrial changes demonstrates that those endometrial changes do not significantly contribute to the pill’s mechanism of action<ref name="Nelson 2011b">{{cytuj|autor= Nelson, Anita L.; Cwiak, Carrie| redaktor = Hatcher, Robert A.; Trussell, James; Nelson, Anita L.; Cates, Willard Jr.; Kowal, Deborah; Policar, Michael S.| tytuł = Contraceptive technology| wydanie = 20th revised| data = 2011| wydawca = Ardent Media| miejsce = New York| isbn = 978-1-59708-004-0| oclc = 781956734| s = 257–258| rozdział = Combined oral contraceptives (COCs)| issn = 0091-9721}}</ref>.}}|group="uwaga"}}<ref name="Nelson 2011b" />. Farmakolodzy wymieniają zapobieganie implantacji jako jeden z mechanizmów działania antykoncepcji hormonalnej<ref>Bertram G. Katzung, Basic and Clinical Pharmacology, 2012.</ref>.
 
Złożone hormonalne środki antykoncepcyjne wiążą się z nieznacznym wzrostem ryzyka wystąpienia [[zakrzepica żylna|zakrzepicy żylnej]] i [[zakrzepica tętnicza|tętniczej]]; ryzyko ich wystąpienia jest jednak wciąż mniejsze niż szansa na zajście w ciążę<ref name=Review2011>{{Cytuj pismo |nazwisko = Brito |imię = MB |autor2 = Nobre, F, Vieira, CS |tytuł = Hormonal contraception and cardiovascular system |czasopismo = Arquivos brasileiros de cardiologia |wolumin = 96 |wydanie = 4 |strony = e81–9 |data = 2011 Apr |doi = 10.1590/S0066-782X2011005000022 |pmid = 21359483 |język = en}}</ref>. Ze względu na te zagrożenia nie zaleca się stosowania ich u kobiet [[nikotynizm|palących]] powyżej 35. roku życia<ref>{{Cytuj pismo |nazwisko = Kurver |imię = MJ |autor2 = van der Wijden, CL; Burgers, J |tytuł = [Summary of the Dutch College of General Practitioners’ practice guideline 'Contraception'] |czasopismo = Nederlands tijdschrift voor geneeskunde |wolumin = 156 |wydanie = 41 |strony = A5083 |data = 2012 |pmid = 23062257 |język = nl}}</ref>. Wpływ tych środków na [[libido|popęd płciowy]] może być różny: niektóre powodują spadek popędu, inne jego wzrost, większość natomiast nie ma na to żadnego wpływu<ref>{{Cytuj pismo |nazwisko = Burrows |imię = LJ |autor2 = Basha, M; Goldstein, AT |tytuł = The effects of hormonal contraceptives on female sexuality: a review |czasopismo = The journal of sexual medicine |wolumin = 9 |wydanie = 9 |strony = 2213–2223 |data = 2012-09 |pmid = 22788250 |język = en}}</ref>. Złożone środki antykoncepcyjne zmniejszają ryzyko [[rak jajnika|raka jajnika]] i [[rak trzonu macicy|raka trzonu macicy]], nie mają natomiast wpływu na ryzyko zachorowania na [[rak sutka|raka piersi]]<ref name=Shulman2011 /><ref>{{Cytuj pismo |nazwisko = Havrilesky |imię = LJ |autor2 = Moorman, PG; Lowery, WJ; Gierisch, JM; Coeytaux, RR; Urrutia, RP; Dinan, M; McBroom, AJ; Hasselblad, V; Sanders, GD; Myers, ER |tytuł = Oral Contraceptive Pills as Primary Prevention for Ovarian Cancer: A Systematic Review and Meta-analysis |czasopismo = Obstetrics and gynecology |wolumin = 122 |wydanie = 1 |strony = 139–147 |data = 2013 Jul |pmid = 23743450 |język = en}}</ref>. Często zmniejszają też krwawienie [[Menstruacja|menstruacyjne]] i [[bóle menstruacyjne|ból podczas miesiączkowania]]<ref name=WHO_FP2011p10>{{Cytuj książkę |imię = World Health Organization Department of Reproductive Health and Research |tytuł = Family planning. A global handbook for providers. Evidence-based guidance developed through worldwide collaboration. |url = http://www.fphandbook.org/sites/default/files/hb_english_2012.pdf |wydanie = Rev. and Updated ed. |wydawca = WHO and Center for Communication Programs |miejsce = Geneva, Switzerland |rok = 2011 |strony = 1–10 |isbn = 978-0-9788563-7-3 |język = en}}</ref>. Niższe dawki [[estrogeny|estrogenu]] stosowane w krążku dopochwowym mogą zmniejszać ryzyko wrażliwości piersi, [[nudności]] i [[ból głowy|bólu głowy]] związanego z dużymi ilościami pochodnych estrogenowych<ref name=Shulman2011>{{Cytuj pismo |nazwisko = Shulman |imię = LP |tytuł = The state of hormonal contraception today: benefits and risks of hormonal contraceptives: combined estrogen and progestin contraceptives |czasopismo = American journal of obstetrics and gynecology |wolumin = 205 |wydanie = 4 Suppl |strony = S9-13 |data = 2011-10 |pmid = 21961825 |język = en}}</ref>.