Populizm: Różnice pomiędzy wersjami

Rozmiar się nie zmienił ,  1 miesiąc temu
drobne redakcyjne
(wstęp, przypisy)
(drobne redakcyjne)
Przywódcami populistycznych partii i ruchów społecznych często są [[Przywódca charyzmatyczny|osoby charyzmatyczne]], które przedstawiają się jako „głos ludu”. Sprawując urzędy publiczne w [[Demokracja liberalna|demokracjach liberalnych]], populiści często są odpowiedzialni za odstępstwa od funkcjonujących w nich modelów politycznych i społecznych. Wynika to z faktu podważania przez populistów niezależnych instytucji, takich jak [[Środki masowego przekazu|media]] lub [[sąd]]ownictwo, które uważają za wrogie wobec „woli ludu”.
 
Populizm można opisywać w aspekcie [[Doktryna polityczna|doktrynalnym]], [[Inżynieria społeczna (politologia)|socjotechnicznym]] i [[Psychologia społeczna|psychospołecznym]]<ref name="Bujwid-Kurek-2011">{{Cytuj pismo | autor = Ewa Bujwid-Kurek | autor link = Ewa Bujwid-Kurek | tytuł = Populizm w państwach Bałkanów Zachodnich | czasopismo = Krakowskie Studia Międzynarodowe | wolumin = 4 | strony = 255-266 | data = VIII. 2011 | url = http://ksm.ka.edu.pl/tresc/4-2011-Bujwid-Kurek.pdf}}</ref>. [[Ernesto Laclau]] opisał populizm jako [[Emancypacja|emancypacyjną]] siłę społeczną, poprzez którą [[Marginalizacja|zmarginalizowane]] grupy kwestionują dominujące struktury władzy<ref>Laclau, Ernesto. 2005. [https://books.google.com/books/about/On_Populist_Reason.html?id=PMCRPwAACAAJ&redir_esc=y ''On Populist Reason'']. London: Verso</ref>. W definicji politologa [[Jan-Werner Müller|Jana-Wernera Müllera]] partię populistyczną cechuje antyelitaryzm łączący się z antypluralizmem, tj. przedstawianie siebie jako jedynego prawdziwego przedstawiciela „ludu” w starciu ze szkodliwymi, dawnymi elitami, a tym samym prezentowanie innych partii, organizacji czy instytucji jako „wrogów ludu”<ref>{{cytuj książkę| nazwisko = Müller| imię = Jan-Werner |tytuł = What is populism? | wydawca = University of Pennsylvania Press| miejsce = Philadelphia, Pennsylvania| rok = 2016| isbn = 9780812248982}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Pokonanie PiS-u? Prezydentura to za mało |data = 2019-11-05 |data dostępu = 2019-11-06 |opublikowany = Kultura Liberalna |url = https://kulturaliberalna.pl/2019/11/05/pawlowski-wybory-prezydenckie-populizm-demokracja-liberalna}}</ref>. Populizm można opisywać w aspekcie [[Doktryna polityczna|doktrynalnym]], [[Inżynieria społeczna (politologia)|socjotechnicznym]] i [[Psychologia społeczna|psychospołecznym]]<ref name="Bujwid-Kurek-2011">{{Cytuj pismo | autor = Ewa Bujwid-Kurek | autor link = Ewa Bujwid-Kurek | tytuł = Populizm w państwach Bałkanów Zachodnich | czasopismo = Krakowskie Studia Międzynarodowe | wolumin = 4 | strony = 255-266 | data = VIII. 2011 | url = http://ksm.ka.edu.pl/tresc/4-2011-Bujwid-Kurek.pdf}}</ref>. Niektórzy ekonomiści używają terminu populizm w odniesieniu do rządów, które angażują się w znaczne wydatki publiczne finansowane przez pożyczki zagraniczne, co skutkuje [[Hiperinflacja|hiperinflacją]] i koniecznością [[Zarządzanie kryzysowe|zarządzania kryzysowego]].
 
Termin ''populizm'' rozwinął się w XIX wieku i był od tego czasu używany w różnych kontekstach. W dyskursie politycznym często nadaje mu się nacechowanie negatywne. Niewielu polityków lub ugrupowań politycznych określa się samych jako „populistyczne”. W ramach [[Politologia|nauk politycznych]] i innych nauk społecznych stosowano różne definicje populizmu. Niektórzy autorzy krytykowali termin jako nieostry lub niejednoznaczny i proponowali jego odrzucenie.