Ljubelj (przełęcz): Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 9 bajtów ,  1 miesiąc temu
zbędne powtórzenie
m (Mathieu Mars przeniósł stronę Ljubelj do Ljubelj (przełęcz))
(zbędne powtórzenie)
 
We wrześniu 1942 Friedrich Rainer, Gauleiter Karyntii, przeforsował budowę nowego przejścia przez Ljubelj, którego rdzeniem miał być nowy tunel: długi na 1570 m, na wysokości 1068 m [[n.p.m.]] pod grzbietem górskim. Brak połączeń przez Karawanki uzasadniał to ważne wojskowo i gospodarczo połączenie północ-południe. Do budowy zawarło [[Schutzstaffel|SS]] umowę z „Universale Hoch- und Tiefbau AG”, w której SS między innymi zajmowała się dostarczaniem siły roboczej z obozów koncentracyjnych. Od marca 1943 pracowali więc robotnicy cywilni, jak i 1652 [[jeniec wojenny|jeńców wojennych]] i [[obóz koncentracyjny|więźniów obozów koncentracyjnych]] w nieludzkich warunkach przy nowym tunelu. Robotnicy przymusowi byli więzieni w dwóch filiach [[Mauthausen-Gusen]]: obóz koncentracyjny Ljubelj (''KZ Loibl'') składał się z obozu południowego przy Ljubelju koło Svetej Any pod Ljubeljem (''Sankt Anna unter dem Loibl''), jak i od lata 1943 obozu północnego przy Ljubelju bezpośrednio za granicą na terenie gminy Windisch Bleiburg. 40 osób przy tym zginęło w wyniku ciężkiej pracy i ciągle spadających kamieni. Ponieważ umowy o pracę dopuszczały maksymalnie 7,5% rannych lub chorych pracowników, zostawali oni często odsyłani z powrotem do obozu koncentracyjnego Mauthausen, co dla setek ludzi oznaczało pewną śmierć. Ci robotnicy przymusowi, którzy nie d=nadawali się do transportu, byli jeszcze w obozie mordowani przez [[Siegbert Ramsauer|Sigberta Ramsauera]], ówczesnego lekarza obozowego, przez zastrzyki z benzyny.
 
4 grudnia 1943 udało się przebić tunel. Gauleiter Friedrich Rainer przybył z innymi wysokimi wysokimi przedstawicielami SS na wizytę. Dokładnie rok później, 4 grudnia 1944, mogły samochody [[Wehrmacht]]u przejechać przez tunel, który wówczas ciągle był prowizorką: tylko dwa na trzy metry w profilu, stanowi on jednak ważne przejście dla ruchu wojskowego i był po zakończeniu wojny ratującym życie połączeniem dla tysięcy żołnierzy w drodze do domu, jak i dla uciekinierów i jednostek kolaboracyjnych. 7 maja 1945 doszło do samowyzwolenia pozostałych 950 więźniów z obydwu obozów koncentracyjnych, którzy tego dnia na piechotę przeszli do Feistritz im Rosental ([[język słoweński|słoweń]] ''Bistrica v Rožu''), gdzie spotkali [[partyzant]]ów. 10 października Sigbert Ramsauer został skazany przez brytyjski [[sądownictwo wojskowe|sąd wojskowy]] na dożywotnie więzienie, jednak już w 1954 [[ułaskawienie|ułaskawiony]] i zatrudniony jako lekarz w klagenfurckim szpitalu. Główni odpowiedzialni komendanci SS, Jakob Winkler i Walter Briezke, zostali 10 listopada 1947 skazani na śmierć przez powieszenie.
 
Ponieważ [[Jugosławia]] stała się [[komunizm|komunistyczna]], przejście graniczne było początkowo zamknięte. Od sierpnia 1950 znowu można było korzystać ze starego przejazdu przez przełęcz. W latach 1956 - 1959 dyskutowano modernizację tunelu i nowego połączenia drogowego na najróżniejszych spotkaniach międzypaństwowych. Przedstawiciele Austrii początek prac opóźniali z różnych przyczyn (ciężkie warunki geologiczne, brak pieniędzy itp.). Koordynacja rozwiązań technicznych między [[Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii|SFRJ]] i Austrią i sama budowa trały aż do 15 listopada 1963, kiedy tunel oddano do eksploatacji. Uroczyście został otwarty 1 czerwca 1964<ref>Der Loibltunnel ist befahrbar. Offizielle Eröffnung erst am 1. Juli 1964, Arbeiter-Zeitung, [[Wiedeń]], 16 października 1963, str. 4,<br />Autos rollen durch den Loiblpaßtunnel, der Freitag eröffnet wurde, Arbeiter-Zeitung, 17 listopada 1963, str. 4</ref>.