Psychologia pola walki: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 20 bajtów ,  2 miesiące temu
m (Dodaję nagłówek przed Szablon:Przypisy)
 
 
== Przykłady paniki w historii wojskowości ==
[[Grecja|Grecki]] wódz [[Klearchos ze Sparty|Klearch]] kwestie strachu na polu walki, ujmował w lakonicznych słowach: ''"żołnierz„żołnierz więcej bać się powinien swego przełożonego aniżeli nieprzyjaciela"''nieprzyjaciela”. Za tchórzostwo lub niesubordynację karano natychmiastową egzekucją. Inny sposób na przeciwdziałanie panice zastosował, jako pierwszy dowodzący armią [[Syrakuzy|Syrakuz]] w wojnie z [[Kartagina|Kartaginą]] (lata 311-306 p.n.e.) - [[Agatokles]]. Kiedy jego żołnierze wylądowali w Afryce, polecił spalić okręty, by nie mieli alternatywy ucieczki. Podobnych metod używała właściwie każda armia. Historycy odnotowywali coraz to nowsze zdarzenia nazywane ''bitewną paniką'' - wyróżniając jej dwa rodzaje. Pierwszy polegający na niekontrolowanych poczynaniach lub bezrozumnej ucieczce oraz drugi objawiający się ''"skamienieniem" ze strachu''. Takie zachowania często i z byle w powodu zdarzały się najbardziej zaprawionym w bojach weteranom. Wybrane przykłady panicznych zachowań:<ref>Andrzej Krajewski, Żołnierz także ma prawo do paniki, ''"[[Polska (dziennik)|Polska The Times]]"'' 2009-08-29</ref>
* Rok [[1683]] - po triumfie pod [[Wiedeń|Wiedniem]], ci sami żołnierze, dowodzeni przez króla [[Jan III Sobieski|Jana III Sobieskiego]], ogarnięci bezrozumnym strachem uciekli z pola walki pod [[Štúrovo|Parkanami]]. Wybuch [[irracjonalizm|irracjonalnej]] paniki wśród weteranów wywołał fakt, że na tyłach armii spostrzeżono turecki oddział, a Sobieski rzucił przeciw niemu [[regiment]] [[husaria|husarzy]]. Widok oddalającej się jazdy nie w tę stronę, co główne siły wroga, sprawił, że cała armia rzuciła się do ucieczki. Sam król ledwie uszedł z życiem.
 
* W [[XIX wiek|XIX]] w. badacz [[wojny napoleońskie|wojen napoleońskich]], pułkownik Vauvilliers zbadał, że w oddziałach armii [[Napoleon Bonaparte|Napoleona]] dochodziło do paniki i odkrył aż 300 przykładów zbiorowej histerii dotykającej całych oddziałów najlepszej armii ówczesnej w Europy. Ostatni miał miejsce podczas decydującej o losach cesarstwa bitwy pod [[Waterloo]] w czerwcu [[1815]] r.
 
* Uczestnik [[wojna krymska|wojny krymskiej]] ([[1853]]-[[1856]]) - [[Charles Ardant du Picq]] był świadkiem sytuacji, gdy podczas jednej z bitew natknęły się na siebie w wąskim wąwozie dwa wrogie oddziały. Oba stanęły na dłużej zmrożone swym widokiem: ''"a„a potem, jakby zapominając o tym, że mają karabiny, zaczynają rzucać w siebie kamieniami i cofać się. Żadna z tych grup nie ma dowódcy, który zdecydowałby się porwać je naprzód, żadna z nich nie ma odwagi pierwsza rozpocząć ogień z obawy, aby równocześnie druga broni nie użyła. Obydwa oddziały po tym, jak obrzuciły się kamieniami, uciekły, nie oddając ani jednego wystrzału"''wystrzału”. Obserwacje, jakie poczyniono podczas tej wojny, dały początek badaniom prowadzonym (psychologia znajdowała się jeszcze wtedy w powijakach) nad zaburzeniami w ludzkim zachowaniu, zdarzającymi się pod wpływem ogromnego stresu.
* Dekadę później po słynnej [[Bitwa pod Gettysburgiem|bitwie pod Gettysburgiem]] (1-3 lipca [[1863]]), po zebraniu z pola walki 27 tys. porzuconych strzelb, odkryto, że 90 proc. z nich była nabita, a połowa nabita wiele razy. Żołnierze ładowali więc do luf ładunki prochowe i naboje, po czym zapominali je wystrzelić. Jedna ze strzelb miała wepchnięte do lufy aż 23 ładunki prochowe.
* Pierwsi tym problemem w sposób systematyczny zajęli się Amerykanie. Skłonił ich do tego fakt, że w ciągu II wojny światowej z powodu chorób psychicznych i załamań nerwowych armia USA musiała odesłać do cywila aż 525 tys. żołnierzy i oficerów. Już pierwsza ankieta przeprowadzona wśród oddziałów liniowych we [[Włochy|Włoszech]] w 1944 r. przyniosła informację, że aż 83 proc. zapytanych widziało na polu walki kolegę przechodzącego załamanie nerwowe.
 
* Przykład współczesny z [[2007]] r. - w [[Afganistan]]ie na szosie koło [[Dżalalabad (miasto w Afganistanie)|Dżelalabadu]] jadącemu w małym konwoju plutonowi amerykańskich [[Siły specjalne|komandosów]] nagle zaczęło się zdawać, że zaraz wpadną w zasadzkę. W panice zaczęli więc uciekać, strzelając na oślep oraz taranując napotkane samochody.
 
== Skutki strachu i paniki na polu walki ==