Portal:Norwegia/Wybrany artykuł na medal: Różnice pomiędzy wersjami

aktualizacja
(+Karabin Jarmann)
(aktualizacja)
{{#switch: {{#expr:{{#time:s}} mod 53}}
 
|1= [[Plik:Norwegian_K-J_M1912_closeupBjörnstjerne Björnson.pngjpg|right|150px|link=Bjørnstjerne Bjørnson]]
 
'''Krag-Jørgensen''' - [[Karabin_powtarzalny|karabin powtarzalny]] zaprojektowany przez norweskich konstruktorów [[Ole Krag|Olego Hermana Johannesa Kraga]] i [[Erik Jørgensen|Erika Jørgensena]] w końcu [[XIX wiek]]u. Broń ta została przyjęta na uzbrojenie armii [[Dania|Danii]], [[Stany_Zjednoczone_Ameryki|Stanów Zjednoczonych]] i [[Norwegia|Norwegii]].
 
Najbardziej wyróżniającą cechą karabinu ''Krag-Jørgensen'' był [[magazynek]] będący integralną częścią broni trwale połączoną z [[komora zamkowa|komorą zamkową]] i posiadający otwieraną pokrywę z prawej strony broni. [[nabój|Naboje]] były wkładane pod pokrywę magazynka i dosyłane do komory zamkowej przez popychającą je sprężynę.
 
Takie rozwiązanie posiadało zarówno wady i zalety. Najpoważniejszą wadą w porównaniu do magazynków pudełkowych była niemożność używania dostępnych systemów szybkiego ładowania np. [[łódka nabojowa|łódek]].
Z drugiej strony, w przeciwieństwie do innych karabinów ładowanych "od góry", w rozwiązaniu Krag-Jørgensen, aby załadować broń nie było konieczne otwieranie [[zamek (broń)|zamka]]. Ponadto ze względu na małą złożoność i prostotę karabinu został on przyjęty na uzbrojenie wielu krajów.
 
Obecnie karabin ''Krag-Jørgensen'' jest cenioną bronią przez kolekcjonerów na całym świecie.
 
'''[[Krag-Jørgensen|Przeczytaj cały artykuł]]'''<br>
 
|2= [[Plik:Björnstjerne Björnson.jpg|right|150px|link=Bjørnstjerne Bjørnson]]
'''Bjørnstjerne Martinius Bjørnson''' (wym. [{{IPA|ˈbjøːɳˈstjæːɳə ˈbjøːɳˈʂɔn}}]; ur. [[8 grudnia]] [[1832]] w [[Kvikne]], zm. [[26 kwietnia]] [[1910]] w [[Paryż]]u) – [[literatura norweska|norweski pisarz]], laureat [[Nagroda Nobla|Nagrody Nobla]] w dziedzinie [[Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie literatury|literatury]] (1903). W laudacji doceniono jego „wzniosłą i różnorodną poezję, która zawsze odznaczała się świeżością natchnienia i niezwykłą czystością ducha” oraz „talent epicki i dramatyczny”<ref>Hans H. Skei, ''Bjørnstjerne Bjørnson'', [w:] ''Dictionary of Literary Biography'', red. Clark Bruccoli, Cengage Gale, Detroit 2007, t. 329, s. 151.</ref>. Przez wydawnictwo [[Gyldendal]], a później także przez światowych krytyków, uznany za jednego z czterech najwybitniejszych pisarzy norweskich (wraz z [[Henrik Ibsen|Henrikiem Ibsenem]], [[Jonas Lie (pisarz)|Jonasem Lie]] i [[Alexander Kielland|Alexandrem Kiellandem]])<ref>[[Witold Nawrocki]], ''Klasycy i współcześni. Szkice o prozie skandynawskiej XIX i XX wieku'', Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1980, s. 10, 81.</ref>. Pozostawił po sobie bogatą i zróżnicowaną spuściznę: opowiadania, sztuki, wiersze, powieści, artykuły, przemówienia i tysiące listów.
 
'''[[Bjørnstjerne Bjørnson|Przeczytaj cały artykuł]]'''<br>
 
|32= [[Plik:Aan de Zuidpool - p1913-160.jpg|right|150px|link=Wyprawa Amundsena na biegun południowy]]
'''Wyprawa Amundsena na biegun południowy''' – norweska ekspedycja kierowana przez [[Roald Amundsen|Roalda Amundsena]], której członkowie jako pierwsi dotarli do [[biegun południowy|bieguna południowego]]. Amundsen i czterej jego towarzysze zdobyli biegun w dniu 14 grudnia 1911 roku, na pięć tygodni przed przybyciem w to miejsce [[Robert Falcon Scott|Roberta Falcona Scotta]] na czele ekspedycji [[Ekspedycja Terra Nova|Terra Nova]]. Amundsen wraz ze swym zespołem bezpiecznie powrócił do bazy położonej u wybrzeży [[Antarktyda|Antarktydy]]. Kilkanaście miesięcy później dotarła do niego wiadomość o śmierci Scotta podczas powrotu z bieguna południowego.
 
'''[[Wyprawa Amundsena na biegun południowy|Przeczytaj cały artykuł]]'''<br>
 
|43= [[Plik:HMS Furious armourer with bomb message April 1944 IWM A 22640.jpg|right|150px|link=Operacja Tungsten]]
'''Operacja Tungsten''' – rajd okrętów i lotnictwa morskiego [[Royal Navy]] w czasie [[II wojna światowa|II wojny światowej]], którego celem był [[III Rzesza|niemiecki]] [[pancernik]] ''[[Tirpitz]]''. Celem operacji było uszkodzenie lub zniszczenie ''Tirpitza'' na jego kotwicowisku w [[Kåfjorden|Kaafiordzie]] w północno-wschodniej [[Norwegia|Norwegii]], nim zostanie w pełni wyremontowany z uszkodzeń zadanych przez [[brytyjskie okręty podwodne typu X|miniaturowe okręty podwodne typu X]] podczas [[Operacja Source|operacji Source]] i będzie gotów do podjęcia działań bojowych przeciw [[Alianci II wojny światowej|alianckiej]] żegludze.
 
'''[[Operacja Tungsten|Przeczytaj cały artykuł]]'''<br>
 
|5= [[Plik:Gevär fm-1881 - magasinsgevär system Jarmann - Carl Gustafs - Armémuseum.jpg|right|150px|link=ten]]
'''Jarmann M1884''' – [[Norwegia|norweski]] karabin powtarzalny kalibru 10,15 mm, jeden z pierwszych [[karabin powtarzalny|karabinów powtarzalnych]] używanych w [[Cywilizacja zachodnia|świecie zachodnim]]. Karabin ''Jarmann'' i późniejsze modyfikacje zmieniły armię norweską uzbrojoną w przestarzałe jednostrzałowe karabiny na [[proch czarny]] w dobrze uzbrojoną w nowoczesne karabiny powtarzalne strzelające amunicją [[elaboracja|elaborowaną]] prochem bezdymnym. W latach osiemdziesiątych [[XIX wiek|XIX stulecia]] wyprodukowano kilka tysięcy sztuk tej broni z przeznaczeniem na uzbrojenie armii norweskiej i [[Szwecja|szwedzkiej]]. Projektantem tej unikalnej broni był norweski inżynier [[Jacob Smith Jarmann]]. Po wycofaniu karabinów ''Jarmanna'' ze służby wiele z nich przerobiono na [[harpun]]y.
 
'''[[Karabin Jarmann M1884|Przeczytaj cały artykuł]]'''<br>
}}
 
49 139

edycji