Wikipedysta:Ironupiwada/brudnopis: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 148 bajtów ,  1 miesiąc temu
brudnopis
(brudnopis)
Znacznik: edytor kodu źródłowego 2017
(brudnopis)
Znacznik: edytor kodu źródłowego 2017
Teatr również był jedną ze sztuk podatnych na liczne ekranizacje. Jednym z najważniejszych twórców, którego sztuki są nieustannie przekładane na filmy, pozostaje [[William Shakespeare]]. Jako przykład twórczej adaptacji jego utworów może posłużyć ''[[Tron we krwi]]'' (1957) [[Akira Kurosawa|Akiry Kurosawy]]. Reżyser filmu przełożył treść szekspirowskiego ''[[Makbet|Makbeta]]'' na realia rozdrobnionej, ogarniętej wojnami domowymi Japonii; do historii kina przeszła scena przeszycia królobójcy dziesiątkami strzał, która była wyrazistym odpowiednikiem zabójstwa popełnionego na [[Makbet (postać)|Makbecie]]{{odn|Helman|2016|s=62-63}}. Wielokrotnie za inspirację dla reżyserów służył ''[[Hamlet]]'' (np. [[Hamlet (film 1948)|adaptacja]] [[Laurence Olivier|Laurence’a Oliviera]] z 1948 oraz [[Grigorij Kozincew|Grigorija Kozincewa]] z [[Hamlet (film 1964)|1964]]){{odn|Helman|2014|s=64-67}}, ''[[Henryk V (sztuka)|Henryk V]]'' ([[Henryk V (film 1989)|adaptacja]] [[Kenneth Branagh|Kennetha Branagha]] z 1989), ''[[Ryszard III (sztuka)|Ryszard III]]'' ([[Ryszard III (film 1995)|ekranizacja]] [[Richard Loncraine|Richarda Loncraine’a]] z 1995, z głównym [[Antybohater|antybohaterem]] wystylizowanym na [[Adolf Hitler|Adolfa Hitlera]]), ''[[Tytus Andronikus]]'' (eklektyczna [[Tytus Andronikus (film)|adaptacja]] [[Julie Taymor]] z 1999) tudzież ''[[Romeo i Julia]]''{{odn|Katafiasz|2012|s=15-19}}. Przykład tej ostatniej sztuki pokazuje, że może ona być zaadaptowana bez drastycznych zmian (np. [[Romeo i Julia (film 1968)|wersja]] [[Franco Zeffirelli|Franca Zeffirellego]] z 1968) lub wprost przeciwnie – może zostać odczytana w kluczu [[Postmodernizm (sztuka)|postmodernistycznym]], czego dowodzi porównywana do teledysków [[MTV]] interpretacja autorstwa [[Baz Luhrmann|Baza Luhrmanna]] ([[Romeo i Julia (film 1996)|1996]]){{odn|Zarębski|2009|s=16}}.
 
We współczesnych filmowych reinterpretacjach [[Dramat|dramatów]] scenicznych częstym źródłem inspiracji są różnorodnie interpretowane sztuki antyczne ze starożytnej Grecji. Jean-Marie Straub i Danièle Huillet w 1991 nakręcili ''Antygonę'' na podstawie [[Antygona (dramat)|tragedii]] [[Sofokles|Sofoklesa]], gdzie materiał wyjściowy został potraktowany dosłownie, a beznamiętna, deklaratywna gra aktorów wywołuje [[Bertolt Brecht|Brechtowski]] efekt obcości{{odn|Ulrich|2014}}. Inna twórcza adaptacja [[Król Edyp|dzieła]] Sofoklesa, ''[[Król Edyp (film)|Król Edyp]]'' (1967) Pasoliniego, wykorzystuje rekwizyty z różnych kultur z całego świata, co podkreśla uniwersalność mitu sportretowanego w tragedii{{odn|Machwitz|2014}}. Adaptacjom podlegają również [[Komedia|komedie]] sceniczne. Do ich przykładów można zaliczyć [[Molier|molierowskiego]] ''[[Skąpiec|Skąpca]]'' w [[Skąpiec (film)|interpretacji]] [[Jean Girault|Jeana Giraulta]] i [[Louis de Funès|Louisa de Funèsa]] (1980), gdzie ten ostatni – znany z ról porywczych awanturników – wcielił się w odpowiadającą jego temperamentowi aktorskiemu postać Harpagona<ref>{{cytuj |tytuł = Le saveiter et le financier: « L’Avare », «Le roi et l’oiseau» |czasopismo = Esprit |data = 1980 |wolumin = 41 |wydanie = 5 |stronys = 121–122 |issn = 0014-0759}}</ref>.
 
=== Adaptacje dzieł muzycznych ===
 
== Bibliografia ==
* {{cytuj |autor = Ewa Bal |tytuł = Nażywość w kinie? O problematyczności odbioru „Salò, czyli 120 dni Sodomy” Piera Paola Pasoliniego |czasopismo = [[Kwartalnik Filmowy]] |data = 2014 |wolumin = 87–88 |stronys = 47 |issn = 0452-9502 |odn = tak}}
* {{cytuj |url = https://blog.oup.com/2016/05/tolstoy-art-film/ |tytuł = Tolstoy in art and on film |autor = Rosamund Bartlett |data = 2016-05-07 |opublikowany = OUPblog |język = en |data dostępu = 2020-07-18 |odn =tak}}
* {{cytuj |autor = Anne Billson |tytuł = Which is the best version of The Three Musketeers? |url = https://www.telegraph.co.uk/culture/film/10599900/Which-is-the-best-version-of-The-Three-Musketeers.html |czasopismo = [[The Daily Telegraph]] |data = 2014-02-02 |język = en |issn = 0307-1235 |data dostępu = 2020-07-18 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Justyna Bucknall-Hołyńska |tytuł = Marek Hłasko na ekranie: scenariusze, adaptacje, filmowe portrety pisarza |data = 2015 |wydawca = Wydawnictwo Naukowe UAM |miejsce = Poznań |isbn = 978-83-232-2829-5 | odn = tak}}
* {{cytuj pismo |autor = Paul Coates |tytuł = ‘Choose the Impossible’: Wojciech Has reframes Prus’s Lalka |urldoi = http://dx.doi.org/10.1386/seec.4.1.79_1 |czasopismo = Studies in Eastern European Cinema |data = 2013-01 |wolumin = 4 |numer = 1 |s = 83–86 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = David Crow |tytuł = The Bleeding Heart of Dracula |url = https://search-proquest-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/docview/2314130510/263035BA52AC41DAPQ/15?accountid=196403 |czasopismo = Den of Geek |data = 2019-11-13 |data dostępu = 2020-07-18 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Dobrochna Dabert |tytuł = Sposoby istnienia muzyki klasycznej w filmie fabularnym |czasopismo = Przestrzenie Teorii |data = 2007 |issn = 2450-5765 |wolumin = 5 |stronys = 187-204 |doi = 10.14746/pt.2005.5.12 |data dostępu = 2020-07-18 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Rick DeCroix |tytuł = The Many Adventures of Winnie the Pooh |czasopismo = Journal of Popular Film & Television |data = 1996 |wolumin = 24 |wydanie = 2 |s = 102 |issn = 0195-6051 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Anna Depta |tytuł = Adaptacje filmowe polskich powieści kryminalnych na przykładzie twórczości Zygmunta Miłoszewskiego |czasopismo = Biblioteka Postscriptum Polonistycznego |data = 2018 |wolumin = 7 |stronys = 35-50 |issn = 1898-1593 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Krystyna Duniec |tytuł = Kino jako dekonstrukcja pamięci. O aktorstwie dwudziestolecia międzywojennego. |url = https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=29548 |czasopismo = Kwartalnik Filmowy |data = 2007 |wydanie = 57–58 |stronys = 6-13 |issn = 0452-9502}}
* {{cytuj |url = https://www.rogerebert.com/reviews/great-movie-dracula-1931 |tytuł = Dracula movie review & film summary (1931) |autor = [[Roger Ebert]] |data = 1999-09-19 |język = en |data dostępu = 2020-07-18 |odn= tak}}
* {{cytuj |autor = Rebecca Ford |tytuł = How Hollywood Is Getting Back in the Agatha Christie Business |czasopismo = [[The Hollywood Reporter]] |data = 2016 |wolumin = 422 |s = 76–77 |issn = 0018-3660 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Adam Garbicz, Jacek Klinowski |tytuł = Kino, wehikuł magiczny. Przewodnik osiągnięć filmu fabularnego |wydawca = Wydawnictwo Literackie |miejsce = Kraków |data = 1987 |isbn = 83-08-013-77-5 |tomwolumin = 2 |tytuł tomu = Podróż druga 1950–1959 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Marta Górna |tytuł = 20 najlepszych filmów na podstawie książek Stephena Kinga |url = https://wyborcza.pl/7,101707,22171124,20-najlepszych-filmow-na-podstawie-ksiazek-stephena-kinga.html?disableRedirects=true |czasopismo = [[Gazeta Wyborcza]] |data = 2017-07-31 |issn = 0860-908X |data dostępu = 2020-07-18 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Iwona Gródź |tytuł = Filmowe sny artysty... Kilka uwag o Snach Akiry Kurosawy |czasopismo = Dyskurs |data = 2013 |wolumin = 16 |s = 112-128 |issn = 1733-1528 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Jacek Gybusz |tytuł = Lejtes |czasopismo = Kino |data = 1983 |wydanie = 24 |stronys = 5 | odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Carol Hall |tytuł = A Different Drummer: The Tin Drum Film and Novel |czasopismo = Literature/Film Quarterly |data = 1990 |wolumin = 18 |wydanie = 4 |s = 236–244 |issn = 2573-7597 |odn = tak}}
* {{cytuj |url = https://www.polygon.com/2020/3/17/21182666/angry-birds-2-on-netflix-popular-movies-top-10 |tytuł = Why is Angry Birds 2 so relentlessly popular on Netflix? |autor = Jesse Hassenger |data = 2020-03-17 |opublikowany = Polygon |język = en |data dostępu = 2020-07-18 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Alicja Helman |tytuł = Carmen |czasopismo = [[Kino (miesięcznik)|Kino]] |data = 2008 |wolumin = 42 |numer = 1 |s = 60–63 |issn = 0023-1673 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Alicja Helman |tytuł = Hamlet, część pierwsza |czasopismo = [[Kino (miesięcznik)|Kino]] |data = 2014 |wolumin = 49 |numer = 9 |s = 64–67 |issn = 0023-1673 | odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Alicja Helman |tytuł = Makbet i jego żona, część druga |czasopismo = [[Kino (miesięcznik)|Kino]] |data = 2016 |wolumin = 51 |numer = 5 |stronys = 62–63 |issn = 0023-1673 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Alicja Helman |tytuł = Eugeniusz Oniegin |czasopismo = [[Kino (miesięcznik)|Kino]] |data = 2017 |wolumin = 52 |numer = 6 |s = 61–62 |issn = 0023-1673 | odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Małgorzata Jakubowska |tytuł = Czasowe warstwy narracji. „Sanatorium pod Klepsydrą” Wojciecha Jerzego Hasa |url = https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=147710 |czasopismo = Kwartalnik Filmowy |data = 2010 |wydanie = 71–72 |s = 146-160 |issn = 0452-9502 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Marek Hendrykowski |tytuł = Słownik terminów filmowych |data = 1994 |miejsce = Poznań |wydawca = Ars Nova | odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Marek Hendrykowski |tytuł = Adaptacja jako przekład intersemiotyczny |czasopismo = Przestrzenie Teorii |wolumin = 20 |s = 175-184 |data = 2015 |issn = 1644-6763 |doi = 10.14746/2013.20.12 |data dostępu = 2020-07-17 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Iwona Kurz |tytuł = Jerzy Kawalerowicz, „Austeria” |url = https://search.proquest.com/openview/e385cc0b2fbf191e5d934ff23d288649/1?pq-origsite=gscholar&cbl=28371 |czasopismo = Kino |data = 2009 |wydanie = 12 |stronys = 50–51 |issn = 0452-9502 | odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Sebastian Jagielski |tytuł = Blask męskiego związku. „Ziemia obiecana” Andrzeja Wajdy jako film kumpelski |url = https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=27259 |czasopismo = Kwartalnik Filmowy |data = 2012 |wydanie = 77–78 |stronys = 25-54 |issn = 0452-9502 |data dostępu = 2020-09-12 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Olga Katafiasz |tytuł = I po burzy.. |czasopismo = [[Didaskalia (czasopismo)|Didaskalia]] |data = 2012 |numer = 108 |stronys = 15–19 |issn = 1233-0477 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = [[Dave Kehr]] |tytuł = Epic novel, epic film: The tragic fate of Stroheim’s ‘Greed’ |url = https://search-proquest-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/docview/283317238/5475D34875F4B1CPQ/24?accountid=196403 |czasopismo = [[Chicago Tribune]] |data = 1992-10-25 |stronys = 5 |issn = 1085-6706 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor =Krzysztof Kornacki |tytuł = Popiół i diament Andrzeja Wajdy |wydawca = Słowo/obraz terytoria |miejsce = Gdańsk |data = 2011 |isbn = 83-7453-858-9 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Bayti Kurt |tytuł = Frankenstein Adaptations Are Almost Never Frankenstein Adaptations |url = https://search-proquest-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/docview/2308725021/480EC38A44EB46C7PQ/1?accountid=196403 |czasopismo = Den of Geek! |data = 2019-10-25 |data dostępu = 2020-07-18 |odn = tak}}
* {{cytuj |url = http://www.akademiafilmowa.pl/film,18,116,0,Krol-Edyp.html |tytuł = Król Edyp |autor = Zygmunt Machwitz |opublikowany = Akademia Filmowa |data dostępu = 2020-07-18 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Lech Majewski, Magdalena Lebecka |tytuł = Chcę być uczniem mistrzów |czasopismo = [[Więź (czasopismo)|Więź]] |data = 2011 |wolumin = 54 |numer = 631–632 |s = 20–24 |issn = 0511-9405 |odn = tak}}
* {{cytuj |tytuł = Od Mickiewicza do Masłowskiej. Adaptacje filmowe literatury polskiej |redaktor = [[Tadeusz Lubelski]] |rozdział = Między mitem a historią: tajemnica filmowego języka „Sanatorium pod klepsydrą” Wojciecha J. Hasa |data = 2014 |miejsce = Kraków |wydawca = [[Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”|Universitas]] |stronys = 247 |isbn = 9788324223527 |data = 2015|autor = Marcin Maron |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Judith Martin |tytuł = ‘Don Giovanni’: It Works |url = https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1979/11/09/don-giovanni-it-works/ |czasopismo = [[The Washington Post]] |data = 1979-11-09 |język = en |issn = 0190-8286 |data dostępu = 2020-07-18 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Ewa Mazierska |tytuł = (Bez)sens życia we wczesnych filmach Wojciecha Jerzego Hasa |url = https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=27270 |czasopismo = Kwartalnik Filmowy |data = 2012 |wydanie = 77–78 |stronys = 95-110 |issn = 0452-9502 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Tadeusz Miczka |tytuł = Inspiracje plastyczne w twórczości filmowej i telewizyjnej Andrzeja Wajdy |data = 1987 |wydawca = Uniwersytet Śląski |miejsce = Katowice |isbn = 83-226-0185-9 | odn = tak}}
* {{cytuj pismo |autor = John Mundy |tytuł = Śpiewający kopciuszekKopciuszek, albo brytyjski film muzyczny |czasopismo = [[Kwartalnik Filmowy]] |data = 2005 |wolumin = 52 |stronys = 108–109 |issn = 0452-9502}}
* {{cytuj |autor = Mateusz Nieć |tytuł = Mitologia polityczna wczesnych filmów Jerzego Kawalerowicza |czasopismo = Kultura i Społeczeństwo |data = 2020 |wolumin = 63 |wydanie = 3 |s = 171-201Ni |doi = 10.35757/KiS.2019.63.3.9 | odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Agnieszka Ogonowska |tytuł = Adaptacja filmowa jako przykład zjawiska intermedialności |czasopismo = Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis |data = 2011 |wolumin = 135 |s = 113-127 |odn = tak}}
* {{cytuj |tytuł = Kino klasyczne |redaktor = [[Tadeusz Lubelski]], Iwona Sowińska, Rafał Syska |autor = [[Łukasz A. Plesnar]] |rozdział = Hollywood: pod znakiem Wielkiego Kryzysu |data = 2011 |miejsce = Kraków |wydawca = [[Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”|Universitas]] |s = 126 |isbn = 97883-242-1662-8}}
* {{cytuj |autor = Ashley Polasek |tytuł = The Post-Millennial Sherlock Holmes: Adapting the Great Detective in the 21st Century |czasopismo = The Baker Street Journal |data = 2013 |wolumin = 63 |numer = 2 |s = 50–52 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Jamie Portman |tytuł = Stage-to-screen failures; There are some things only ‘live’ can accomplish |url = https://search-proquest-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/docview/2351339932/C813145FC779404BPQ/29?accountid=196403 |czasopismo = National Post |data = 2020-02-05 |stronys = FP12 |język = en |issn = 1486-8008 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Adam Poulisse |tytuł = Comics, film adaptations big business for creators, retailers |url = https://search-proquest-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/docview/1349989189/4BC2879BBF214D6BPQ/18?accountid=196403 |czasopismo = The Berkshire Eagle |data = 2013-05-11 |issn = 0895-8793 |data dostępu = 2020-07-18 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Andrew Pulver |tytuł = Saturday Review: Arts: Adaptation of the week No. 53 The Jungle Book (1967) |czasopismo = [[The Guardian]] |data = 2005-04-09 |s = 19 |issn = 0261-3077 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Elżbieta Szyngiel |tytuł = „Upaństwowienie romantyzmu” w kinie II RP. O Panu Tadeuszu w reżyserii Ryszarda Ordyńskiego |czasopismo = Załącznik Kulturoznawczy |data = 2018 |numer = 5 |s = 55-75 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Brian Truitt |tytuł = Frankenstein’s movie history: The good, bad and ugly |url = https://www.usatoday.com/story/life/movies/2014/01/22/frankenstein-movie-history/4458425/ |czasopismo = [[USA Today]] |język = en |issn = 0734-7456 |data dostępu = 2020-07-18 |data = 2014-01-22 |odn = tak}}
* {{Cytuj |url=https://www.tygodnikprzeglad.pl/muzyka-trwalsza-od-filmu/|tytuł=Muzyka trwalsza od filmu|autor = Bronisław Tumiłowicz||opublikowany=Przegląd|język=pl-PL|data=2014-01-07|data dostępu=2020-09-20|odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Barbara Ulrich |tytuł = Au sujet d’Antigone |url = http://journals.openedition.org/leportique/2747 |czasopismo = Le Portique |data = 2014-05 |wolumin = 33 |język = fr |issn = 1283-8594 |data dostępu = 2020-07-18 |odn = tak}}
* {{cytuj |redaktor = Robert A. Rosenstone, Constantin Parvulescu |tytuł = A Companion to the Historical Film |data = 2013 |wydawca = Willy-Blackwell |miejsce = Malden – Oxford |s = 162–163 |rozdział = Andrzej Wajda As Historian |autor = Piotr Witek |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Seweryna Wysłouch |tytuł = Adaptacja filmowa – przekładem czy montażem? |czasopismo = Przestrzenie Teorii |data = 2014 |issn = 1644-6763 |wolumin = 22 |s = 223-227 |doi = 10.14746/pt.2014.22.13 |data dostępu = 2020-07-17 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = [[Konrad J. Zarębski]] |tytuł = Baz Luhrmann idzie do kina |czasopismo = [[Kino (miesięcznik)|Kino]] |data = 2009 |wolumin = 43 |numer = 1 |stronys = 16 |issn = 0023-1673 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = John Zubizarreta |tytuł = The Disparity of Point of View in One Flew Over the Cuckoo’s Nest |czasopismo = Literature/Film Quarterly |data = 1994 |wolumin = 22 |numer = 1 |s = 62–69 |issn = 2573-7597 |odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Piotr Zwierzchowski |tytuł = Adaptacja i problem autorstwa w kinie socrealistycznym |url = https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=44471 |czasopismo = Kwartalnik Filmowy |data = 2005 |numer = 49–50 |stronys = 78-103 |issn = 0452-9502 |data dostępu = 2020-09-12} | odn = tak}}
* {{cytuj |autor = Bogusław Żmudziński |tytuł = W harmonii ze światem |czasopismo = [[Kino (miesięcznik)|Kino]] |data = 2017 |wolumin = 52 |numer = 6 |stronys = 22 |issn = 0023-1673 |odn = tak}}
24 908

edycji