Park Grabiszyński: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 975 bajtów ,  1 miesiąc temu
drobne merytoryczne, źródła/przypisy
(drobne merytoryczne, źródła/przypisy)
 
==Historia Parku==
Park powstał na obszarze, który niegdyś stanowił [[cmentarz]]{{r|um-pg|rekr|mmwroc|lo|tab2}} – ''Kommunal Friedhof in Gräbchen''. W roku 1867 teren na wschód od ''Gräbschener Straße'' (dziś ul. [[Ulica Grabiszyńska we Wrocławiu|Grabiszyńska]]), położony pomiędzy ''Kürassier Straße'' (obecnie [[Obwodnica śródmiejska Wrocławia#Aleja Generała Józefa Hallera|Al. Hallera]]) a szkółką roślin położoną ok. 300 metrów na południe od Alei{{u|szk}}, przeznaczono na cmentarzczęść komunalnyI cmentarza komunalnego (''Kommunal Friedhof in Gräbchen Teil I''). W centralnej części cmentarza stała kaplica, wybudowana według projektu architekta [[Carl Johann Christian Zimmermann|Zimmermanna]] w stylu naśladującym renesans włoski{{odn|Burak|Okólska|2007|s=231|loc=Cmentarze komunalne. Cmentarz komunalny na Grabiszynie (Kommunal Friedhof in Gräbschen)}}. Ta część nekropolii wraz z kaplicą w 1945 została całkowicie zniszczona podczas oblężenia miasta. Nazywana była potem "Cmentarzem Grabiszyńskim I", choć nie była w ogóle już użytkowana, a w 1963 roku ostatecznie ją zlikwidowano{{odn|Burak|Okólska|2007|s=231|loc=Cmentarze komunalne. Cmentarz komunalny na Grabiszynie (Kommunal Friedhof in Gräbschen)}}{{r|tab2}}.
 
W roku 1881 utworzono drugą część tego cmentarza (''Kommunal Friedhof in Gräbchen Teil II''), zlokalizowaną po przeciwnej (zachodniej) stronie ''Gräbschener Straße''. Obszar ten zachował swoją rolę do dzisiaj – jest to [[Cmentarz Grabiszyński]] (określany też niekiedy, ze względów historycznych, jako "Cmentarz Grabiszyński II"){{odn|Burak|Okólska|2007|s=231–232|loc=Cmentarze komunalne. Cmentarz komunalny na Grabiszynie (Kommunal Friedhof in Gräbschen)}}{{r|tab2}}. Cmentarz Grabiszyński nie wchodzi w skład Parku, choć sąsiaduje z nim przez ulicę.
 
W roku 1916 rozpoczęto użytkowanie trzeciej części [[Nekropola|nekropolii]] (''Kommunal Friedhof in Gräbchen Teil III'', po wojnie nazywanej Cmentarzem Grabiszyńskim III), położonej po wschodniej stronie ulicy Grabiszyńskiej, na południowym skraju najstarszej części kompleksu cmentarnego (Cmentarza Grabiszyńskiego I), na południe od szkółki roślin. Centralny element cmentarza stanowiło [[krematorium]]{{u|pom}} wybudowane w [[1926]] r. według projektu [[Richard Konwiarz|Konwiarza]]. W [[1927]] r. w jednej z wolnych kwater na południowym skraju nekropolii urządzono, na wniosek i staraniem [[Włochy|włoskiego]] rządu, [[Cmentarz Żołnierzy Włoskich we Wrocławiu|Cmentarz Żołnierzy Włoskich]], zmarłych w niewoli niemieckiej pod koniec I wojny światowej{{odn|Burak|Okólska|2007|s=231–232|loc=Cmentarze komunalne. Cmentarz komunalny na Grabiszynie (Kommunal Friedhof in Gräbschen)}}. W latach 1946‒1949 obok nekropolii włoskiej urządzono [[Francuski cmentarz wojenny we Wrocławiu|Francuski cmentarz wojenny]]{{u|fra}}. Tereny Cmentarza Grabiszyńskiego III stanowią obecnie zasadniczą część Parku Grabiszyńskiego, a znajdujący się tu cmentarz żołnierzy włoskich wraz z niewielką kwaterą grobów dziecięcych znajdującą się przy pętli tramwajowej, stanowią jedyne zachowane elementy dawnej nekropolii; pozostałe części cmentarza położone na wschód od ul. Grabiszyńskiej przeznaczono do likwidacji w 1963 r.{{r|tab2}}.
 
== Stan aktualny==
* na [[północ]]y – Aleją Generała Józefa Hallera
* na [[Wschód|wschodzie]] – osiedlem domków jednorodzinnych – Grabiszynek.
* na [[Południe|południu]] – obszar parku ograniczaograniczają rzeka Ślęza i Grabiszynka{{r|mmwroc|lo}}.
 
Wśród atrakcji parku wymienia się:
<ref name="ZZM">[http://www.wroclaw.pl/m3516/p5688.aspx Portal: www.wroclaw.pl – Zarząd Zieleni Miejskiej] (dostęp 2009-10-29).</ref>
}}
 
== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę|nazwisko=Burak|imię=Marek|nazwisko2=Okólska|imię2=Halina|tytuł=Cmentarze dawnego Wrocławia|wydawca=Via Nova|miejsce=Wrocław|data=2007|isbn=978-83-89262-38-7|strony=209–213; 231; 242|odn=tak|język=pl}}
 
== Linki zewnętrzne ==
* [https://fotopolska.eu/Wroclaw/b36201,Park_Grabiszynski.html Park Grabiszyński na stronie fotopolska.eu] (dostęp 2021-02-25)
* [http://dolny-slask.org.pl/9597,obiekt.html Park Grabiszyński na stronie Wratislaviae Amici] (dostęp 2009-10-29)
* [http://www.wikimapia.org/#lat=51.0876878&lon=16.9782972&z=16&l=28&m=b Park Grabiszyński w Wikimapii] (dostęp 2009-10-29)
49 362

edycje