Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 13 792 bajty ,  12 lat temu
Nowy
{{Linia lotnicza infobox
| nazwa=TAM Linhas Aéreas
| państwo flaga=Flag of Brazil.svg
| państwo dop=[[Brazylia|brazylijskie]]
| IATA=JJ
| ICAO=TAM
| założone=1961
| sojusz=
| trasy=49 + 27 (wewnętrzne)
| flota=105
| www=www.tam.com.br/
}}
[[Grafika:TAM F100 Curitiba.jpg|thumb|250px|Samolot Fokker 100 linii TAM Linhas Aéreas]]
'''TAM Linhas Aéreas''' - największe linie lotnicze w [[Brazylia|Brazylii]], z siedzibą w [[São Paulo]]. Linie obsługują loty zarówno wewnątrz Brazylii, do bliskich państw amerykańskich, oraz do [[Europa|Europy]].

==Historia==

TAM zostało założone [[21 lutego]] [[1961]] roku przez 5 byłych pilotów powietrznych taksówek. Na początku firma nazywała się ''Transportes Aéreos Marília, S.A.'', gdyż piloci pochodzili z miasta [[Marília]]. Wówczas w tym mieście mieściła się także siedziba firmy. Na początku istnienia linie posiadały 4 samoloty [[Cessna 180]], oraz jeden [[Cessna 170]], którymi latano zarówno z pasażerami jak i z towarem w stanach [[Paraná (stan)|Paraná]], [[São Paulo (stan)|São Paulo]], i [[Mato Grosso]].

W [[1964]] roku [[Orlando Ometto]] właściciel kilku gospodarstw rolnych, nabył 50 % firmy z zamiarem użycia jednostek lotniczych oraz pilotów linii do rozwoju swych gospodarstw w centralnej Brazylii. Posiadając nowe fundusze, TAM postanowiło kupić nową flotę. Piątka pilotów-założycieli odeszła z firmy, a Ometto nabywając ich udziały stał się całkowitym właścicielem.

W [[1966]] roku linie nabyły swoje pierwsze samoloty dwusilnikowe, m.in. [[Piper Aztec]], [[Piper Navajo]], [[Rockwell Grand Commander]]. W tym czasie przeniesiono również siedzibę firmy z Marílii do São Paulo.

===Rolim Amaro===
W [[1971]] roku, TAM zamiast przynosić zyski, generował straty. Ometto szukając kogoś, kto mógłby uratować TAM znalazł [[Rolim Amaro|Rolima Amaro]], byłego pilota tych linii, który po odejściu założył własną korporację taksówek powietrznych. Amaro zaproponował, że zlikwiduje swoją firmę i wykupi część TAM. Jednak Amaro nawet po likwidacji firmy, nie miał wystarczającej kwoty aby wykupić 50% udziałów w firmie. Zaproponował, że jeśli w ciągu roku TAM zacznie ponownie przynosić zyski, to otrzyma tą część połowy kapitału firmy, której nie udało mu się wykupić, tak aby miał 50%. Gdyby mu się jednak nie udało, nie otrzyma nic. W kwietniu [[1972]] Ometto i Amaro podpisali umowę która dawała Amaro kontrolę nad przedsiębiorstwem.

Pod koniec roku Amaro sprzedał wszystkie samoloty linii TAM. Osobiście udał się do firmy Cessna w [[Wichita (Kansas)|Wichita]] ([[Kansas]] w [[Stany Zjednoczone|USA]]). Po dwóch miesiącach negocjacji, wrócił do Brazylii z dziesięcioma samolotami [[Cessna 402]]. Rolimowi Amaro udało się wypełnić umowę (TAM zaczęło generować zyski), a więc otrzymał resztę udziałów potrzebną do posiadania 50% firmy.

W [[1974]] roku, do floty linii dołączyły dwa samoloty [[Learjet]]. W zamian za jeden z odrzutowców, 33% akcji firmy otrzymał [[Tião Maia]]. Podział firmy pomiędzy trzy osoby istniał około roku, w [[1975]] Maia sprzedał swoje udziały Ometto. Wyraźnie pogorszyło to stosunki pomiędzy pozostałymi właścicielami. Rolim Amaro chciał nabyć udziału Ometto. Po 9 miesiącach negocjacji, Amaro zobowiązał się zapłacić 2 miliony dolarów, jednak nie od razu.

Pomimo sprzedaży części floty, w tym jednego z odrzutowców, Amaro ciągle nie był w stanie zapłacić Ometto. Postanowił anulować ubezpieczenie na samoloty, w celu zmniejszenia kosztów. Dzień po ponownym nabyciu ubezpieczenia, [[24 września]] [[1977]] roku, samolot LearJet rozbił się podczas podchodzenia do lądowania na [[Port lotniczy Santos Dumont|lotnisku Santos Dumont]]. Nie ucierpiała żadna osoba, jednak samolot został kompletnie zniszczony. Mimo wszystko Amaro udało się sfinalizować kupno TAM.

===TAM Regional Airlines===
W [[1976]] roku TAM utworzyło [[joint venture]] z [[VASP]] (wówczas państwowe linie lotnicze) aby stworzyć regionalne trasy w stanach [[São Paulo (stan)|São Paulo]] i [[Mato Grosso]]. Piloci firmy, nazwanej ''TAM Regional Airlines'', latali samolotami [[Embraer EMB 110 Bandeirante]]. Samoloty te nie były jednak odpowiednio dobrane do połączeń obsługiwanych przez firmę, gdyż nawet przy pełnym załadowaniu samolotu, koszty się nie zwracały, a rząd musiał dokładać pieniądze aby linie nie upadły.

Następnie TAM nabyły trzy używane samoloty [[Fokker F27]], które zostały odnowione przez producenta w [[Holandia|Holandii]]. Aby otrzymać zgodę na import, TAM musiały podpisać umowę obligującą linie do utrzymywania 3 samolotów Bandeirante, za każdego Fokkera F27, oraz do usunięcia pięciu siedzeń z każdego Fokkera F27, zmniejszając ilość siedzeń do 40. W [[1981]] roku linie nabyły czwarty samolot tego typu od [[Air New Zealand]]. W końcu, do [[1983]] roku firma posiadała dziesięć takich samolotów.

Do 1981 roku linie przetransportowały łącznie milion pasażerów. Do [[1984]] roku liczba ta wzrosła do dwóch milionów.

===TAM - Transportes Aéreos Meridionais===

W sierpniu [[1986]] roku firma wypuściła akcje. W tym roku linie nabyły również konkurencyjne linie [[VOTEC]], uzyskując tym samym dostęp do północnej i środkowej Brazylii. Dawnym przedsiębiorstwem VOTEC TAM zarządzało na początku wraz z [[Brazil Central]], jednak później porzucono tą idee. Nastąpiła także zmiana nazwy na ''TAM - Transportes Aéreos Meridionais''.

W [[1988]] roku liczba obsłużonych pasażerów wynosiła trzy miliony.

Pomimo że linie lotnicze dobrze radziły sobie na brazylijskim rynku, to istniało zagrożenie ze strony konkurencji. Linie takie jak [[Varig]] czy [[VASP]] posiadały w swojej flocie m.in. [[Boeing 737|Boeingi 737]]. Amaro zamierzał nabyć VASP które miało wkrótce zostać sprywatyzowane, jednak nie udało mu się to.

[[15 września]] [[1989]] roku TAM planowało nabyć dwa odrzutowce [[Fokker 100]], które pierwotnie zostały zamówione przez, bankrutujące wówczas, linie [[Pan American World Airways|Pan Am]]. TAM nie kupiło ich bezpośrednio - nabyła je firma [[Guinness Peat Aviation]], która następnie wynajmowała samoloty liniom TAM. W [[1991]] doszły jeszcze dwa takie samoloty. Do [[1993]] roku linie lotnicze korzystały z 14 takich maszyn, obsługując 56 miast w Brazylii.

===[[TAM Mercosur]]===
W [[1994]] roku, właściciel TAM, Rolim Amaro, utworzył w [[Paragwaj]]u linie lotnicze o nazwie [[ARPA]]. [[1 września]] [[1996]] roku Amaro nabył 80% udziałów w [[Lapsa Air Paraguay]], państwowych liniach lotniczych Paragwaju. Połączył je z liniami ARPA, tworząc ''Transportes Aéreos del Mercosur'', które obecnie należą do linii TAM (80%) oraz do paragwajskiego rządu (20%).

W roku 1996 TAM wykupiło kolejną firmę, [[Helisul]]. Rok później linie lotnicze TAM zamówiły swoje pierwsze duże odrzutowce: 45 maszyn [[Airbus]]a - 10 [[A330]], 4 [[A319]] oraz 34 [[A320]]. Część samolotów dostarczono jeszcze w tym samym roku. W [[1997]] firma odbyła również pierwszy lot międzynarodowy - z [[São Paulo]] do [[Port lotniczy Miami|portu lotniczego Miami]].

Dwa lata później, w [[1999]], rozpoczęły się loty do [[Europa|Europy]], dzięki [[code sharing]]'u z [[Air France]]. Na początku samoloty TAM latały do [[Port lotniczy Paryż-Charles de Gaulle|portu lotniczego Paryż-Charles de Gaulle]]. W [[2000]] roku linie lotnicze otrzymały dzisiejszą nazwę, ''TAM Linhas Aéreas''. Planowano połączenie się firmy z [[Varig]], jednak w [[2004]] roku porzucono ten pomysł. Obecnie przedsiębiorstwem zarządza rodzina Amaro (69%), [[Bank Garantia Funds]] (22%) i inni (7%). Firma zatrudnia 10 471 osób.

==Wypadki i katastrofy==
* [[8 lutego]] [[1979]] roku, samolot Bandeirante rozbił się niedaleko miasta [[Agudos]], zginęło wszystkie 18 osób na pokładzie. Była to pierwsza katastrofa samolotu linii TAM, w której ktoś zginął.
* [[4 lipca]] [[1984]] roku, samolot Bandeirante rozbił się lądując przy złych warunkach pogodowych, niedaleko [[Macaé]]. Zginęło wszystkie 17 osób na pokładzie.
* [[12 lutego]] [[1990]] roku, Fokker F27 wskutek nieudanego lądowania uderzył w domy i samochód stojące niedaleko lotniska w [[Bauru]]. Zginęły dwie osoby z samochodu.
* [[31 października]] [[1996]] roku, samolot lotu 402 rozbił się zaraz po starcie z [[Congonhas]] uderzając w apartamentowiec oraz kilka innych domów. Zginęli wszyscy na pokładzie (90 pasażerów oraz 6 osób z załogi), i 3 osoby na ziemii. Przyczyną katastrofy była awaria silnika na prawym skrzydle.
* [[9 lipca]] [[1997]] roku, zdetonowano bombę w tylnej części pasażerskiej samolotu Fokker 100. Na skutek dekompresji jeden z pasażerów został wyssany z samolotu. Mimo dziury w maszynie, pilotowi udało się bezpiecznie wylądować.
* [[18 września]] [[2001]] roku, prawy silnik Fokkera 100 uległ awarii w trakcie lotu nad [[Belo Horizonte]]. Do wnętrza samolotu dostały się odłamki, powodując spadek ciśnienia. Zginął jeden z pasażerów.
[[Grafika:Acidentetam0.jpg|thumb|300px|Miejsce [[Katastrofa lotu TAM Linhas Aéreas 3054|katastrofy lotu 3054]]]]
* [[30 sierpnia]] [[2002]] roku, Fokker 100 lotu 3084 był zmuszony lądować na farmie niedaleko [[Araçatuba|Araçatuby]], z powodu braku paliwa spowodowanego błędem wskaźnika. Jedyną ofiarą awaryjnego lądowania była krowa znajdująca się na polu. Żaden z pasażerów nie ucierpiał. Tego samego dnia, inny samolot typu Fokker 100 linii TAM musiał awaryjnie lądować na lotnisku [[Port lotniczy Viracopos-Campinas|Viracopos-Campinas]]. Niedługo po tych wydarzeniach, TAM ogłosił że jak najszybciej zredukuję ilość samolotów Fokker 100 w swojej flocie, a całkowite ich wycofanie nastąpi w przeciągu trzech lat.
* [[8 sierpnia]] [[2006]] roku, tylne schodki samolotu Fokker 100 oderwały się od reszty maszyny zaraz po starcie z lotniska w [[Congonhas]], spadając na dach supermarketu w [[São Paulo]]. W wypadku nikt nie został ranny, jednak samolot ze względów bezpieczeństwa wylądował zaraz po incydencie.
* [[17 lipca]] [[2007]] roku, [[Airbus A320]] lotu [[Katastrofa lotu TAM Linhas Aéreas 3054|lotu 3054]] lecący z [[Porto Alegre]] nie wykonał skutecznego dobiegu w ramach zalanej wodą drogi startowej, przekroczył ogrodzenie lotniska, następnie także ważną arterię drogową w czasie godziny szczytu, uderzając z impetem w biurowiec tej samej firmy lotniczej połączonym z magazynem paliwowym, eksplodując. Zginęły wszystkie osoby na pokładzie - 162 pasażerów, 18 pracowników TAM-u i 6 członków załogi oraz kilka osób na ziemi, według doniesień prasowych łączna liczba zabitych wyniosła około 200.

==Połączenia==
Wiele połączeń oferowanych przez TAM, np. z [[Asunción]], [[Chicago]], [[Lima|Limą]], [[Nagoja|Nagoją]], [[Bordeaux]], [[Zurych]]em, [[Genewa|Genewą]], wykonywanych jest na zasadzie [[code-sharing]]'u z liniami lotniczymi takimi jak [[TAM Mercosur]], [[American Airlines]], [[TACA]], [[Japan Airlines]] czy [[Air France]].

'''[[Europa|Europejskie]]''' lotniska z którymi TAM posiada połączenia: [[Port lotniczy Paryż-Charles de Gaulle]], [[Port lotniczy Mediolan-Malpensa]], [[Port lotniczy Londyn-Heathrow]].

'''[[Stany Zjednoczone|Amerykańskie]]''' lotniska z którymi TAM posiada połączenia: [[Port lotniczy Miami]], [[Port lotniczy Johna F. Kennedy'ego]].

Oprócz tego TAM posiada także połączenia wewnątrz Brazylii, oraz z paroma państwami [[Ameryka Południowa|Ameryki Południowej]].

==Flota==
{| class="wikitable" border="1" cellpadding="3" style="border-collapse:collapse"
!Typ samolotu
!Liczba samolotów
!Ilość miejsc<br> (Klasa:Pierwsza/Biznes/Ekonomiczna)
!Trasy
!Uwagi
|-
|[[Fokker F100]]
|17
|108 (0/0/108)
|Krótkie, regionalne
|Planowane wycofanie: [[2008]]
|-
|[[Airbus A319|Airbus A319-100]]
|15 <br> (5 zamówionych)
|144 (0/0/144)
|Krótkie
|
|-
|[[Airbus A320|Airbus A320-200]]
|8
|156 (0/12/144)
|Średnie
|
|-
|[[Airbus A320|Airbus A320-200]]
|1
|168 (0/0/168)
|Krótkie, średnie
|
|-
|[[Airbus A320|Airbus A320-200]]
|51 <br> (54 zamówionych)
|174 (0/0/174)
|Krótkie, średnie
|
|-
|[[Airbus A321|Airbus A321-200]]
|(3 zamówione)
|
|
|Planowane wprowadzenie: [[2007]]
|-
|[[Airbus A330|Airbus A330-200]]
|5
|213 (0/42/171)
|Średnie, długie
|
|-
|[[Airbus A330|Airbus A330-200]]
|(14 zamówionych)
|212 (7/30/175)
|Średnie, długie
|
|-
| [[Airbus A340|Airbus A340-500]]
|(2 zamówione)
|267 (0/42/225)
|
|
|-
|[[Airbus A350|Airbus A350-XWB]]
|(22 zamówionych)
|
|
|Planowane wprowadzenie: [[2012]]
|-
|[[Boeing 777|Boeing 777-300ER]]
|(8 zamówionych)
|370 (6/64/300)
|
|Planowane wprowadzenie: [[2008]] <br> Zastąpią [[McDonnell-Douglas MD-11]]
|-
|[[McDonnell-Douglas MD-11]]
|3
|285 (6/49/230)
|Długie
|Planowane wycofanie: [[2008]] <br> Zastąpione przez [[Boeing 777|Boeing 777-300ER]]
|}
Według strony internetowej AirFleets.net, średnia wieku samolotów TAM to 7,6 lat (luty 2007), co czyni flotę tych linii statystycznie najmłodszą w Brazylii.

==Linki zewnętrzne==
*[http://www.tam.com.br/ Oficjalna strona TAM Linhas Aéreas]

{{commonscat|TAM Linhas Aéreas}}

[[Kategoria:Linie lotnicze]]
[[Kategoria:Firmy]]
[[Kategoria:Transport w Brazylii]]

[[af:TAM Linhas Aéreas]]
[[de:Transportes Aereos Meridionais]]
[[en:TAM Linhas Aéreas]]
[[es:Transportes Aéreos Marília]]
[[fr:Transportes Aereos Meridionais]]
[[id:TAM Linhas Aereas]]
[[ja:TAM航空]]
[[no:TAM Linhas Aéreas]]
[[pt:TAM Linhas Aéreas]]
[[fi:TAM Linhas Aéreas]]
[[zh:巴西天馬航空]]