Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 664 bajty, 11 lat temu
uzupelnienie i uaktualnienie danych katastrofy lotu 3054; drobne merytoryczne; drobne redakcyjne, poprawa linków
 
==Historia==
TAM zostało założone [[21 lutego]] [[1961]] roku przez 5 byłych pilotów powietrznych taksówek. Na początku firma nazywała się ''Transportes Aéreos Marília, S.A.'', gdyż piloci pochodzili z miasta [[Marília]]. Wówczas w tym mieście mieściła się także siedziba firmy. Na początku istnienia linie posiadały 4 samoloty [[Cessna 180]], oraz jeden [[Cessna 170]], którymi latano zarówno z pasażerami jak i z towarem w stanach [[Paraná (stan)|Paraná]], [[São Paulo (stan)|São Paulo]], i [[Mato Grosso]].
 
W [[1964]] roku [[Orlando Ometto]] właściciel kilku gospodarstw rolnych, nabył 50 % firmy z zamiarem użycia jednostek lotniczych oraz pilotów linii do rozwoju swych gospodarstw w centralnej Brazylii. Posiadając nowe fundusze, TAM postanowiło kupić nową flotę. Piątka pilotów-założycieli odeszła z firmy, a Ometto nabywając ich udziały stał się całkowitym właścicielem.
TAM zostało założone [[21 lutego]] [[1961]] roku przez 5 byłych pilotów powietrznych taksówek. Na początku firma nazywała się ''Transportes Aéreos Marília, S.A.'', gdyż piloci pochodzili z miasta [[Marília]]. Wówczas w tym mieście mieściła się także siedziba firmy. Na początku istnienia linie posiadały 4 samoloty [[Cessna 180]], oraz jeden [[Cessna 170]], którymi latano zarówno z pasażerami jak i z towarem w stanach [[Paraná (stan)|Paraná]], [[São Paulo (stan)|São Paulo]], i [[Mato Grosso]].
 
W [[1966]] roku linie nabyły swoje pierwsze samoloty dwusilnikowe, m.in. [[Piper Aztec]], [[Piper Navajo]], [[Rockwell Grand Commander]]. W tym czasie przeniesiono również siedzibę firmy z Marílii do São Paulo.
W [[1964]] roku [[Orlando Ometto]] właściciel kilku gospodarstw rolnych, nabył 50 % firmy z zamiarem użycia jednostek lotniczych oraz pilotów linii do rozwoju swych gospodarstw w centralnej Brazylii. Posiadając nowe fundusze, TAM postanowiło kupić nową flotę. Piątka pilotów-założycieli odeszła z firmy, a Ometto nabywając ich udziały stał się całkowitym właścicielem.
 
W [[1966]] roku linie nabyły swoje pierwsze samoloty dwusilnikowe, m.in. [[Piper Aztec]], [[Piper Navajo]], [[Rockwell Grand Commander]]. W tym czasie przeniesiono również siedzibę firmy z Marílii do São Paulo.
 
===Rolim Amaro===
W [[1971]] roku, TAM zamiast przynosić zyski, generował straty. Ometto szukając kogoś, kto mógłby uratować TAM znalazł [[Rolim Amaro|Rolima Amaro]], byłego pilota tych linii, który po odejściu założył własną korporację taksówek powietrznych. Amaro zaproponował, że zlikwiduje swoją firmę i wykupi część TAM. Jednak Amaro nawet po likwidacji firmy, nie miał wystarczającej kwoty aby wykupić 50% udziałów w firmie. Zaproponował, że jeśli w ciągu roku TAM zacznie ponownie przynosić zyski, to otrzyma tą część połowy kapitału firmy, której nie udało mu się wykupić, tak aby miał 50%. Gdyby mu się jednak nie udało, nie otrzyma nic. W kwietniu [[1972]] Ometto i Amaro podpisali umowę która dawała Amaro kontrolę nad przedsiębiorstwem.
 
Pod koniec roku Amaro sprzedał wszystkie samoloty linii TAM. Osobiście udał się do firmy Cessna w [[Wichita (Kansas)|Wichita]] (w stanie [[Kansas]] w [[Stany Zjednoczone|USA]]). Po dwóch miesiącach negocjacji, wrócił do Brazylii z dziesięcioma samolotami [[Cessna 402]]. Rolimowi Amaro udało się wypełnić umowę (TAM zaczęło generować zyski), a więc otrzymał resztę udziałów potrzebną do posiadania 50% firmy.
 
W [[1974]] roku, do floty linii dołączyły dwa samoloty [[Learjet]]. W zamian za jeden z odrzutowców, 33% akcji firmy otrzymał [[Tião Maia]]. Podział firmy pomiędzy trzy osoby istniał około roku, w [[1975]] Maia sprzedał swoje udziały Ometto. Wyraźnie pogorszyło to stosunki pomiędzy pozostałymi właścicielami. Rolim Amaro chciał nabyć udziału Ometto. Po 9 miesiącach negocjacji, Amaro zobowiązał się zapłacić 2 miliony dolarów, jednak nie od razu.
 
Pomimo sprzedaży części floty, w tym jednego z odrzutowców, Amaro ciągle nie był w stanie zapłacić Ometto. Postanowił anulować ubezpieczenie na samoloty, w celu zmniejszenia kosztów. Dzień po ponownym nabyciu ubezpieczenia, [[24 września]] [[1977]] roku, samolot [[LearJet]] rozbił się podczas podchodzenia do lądowania na [[Portport lotniczy Rio de Janeiro-Santos Dumont|lotnisku Santos Dumont]] w [[Rio de Janeiro]]. Nie ucierpiała żadna osoba, jednak samolot został kompletnie zniszczony. Mimo wszystko Amaro udało się sfinalizować kupno TAM.
 
===TAM Regional Airlines===
W [[1976]] roku TAM utworzyło [[joint venture]] z [[VASP]] (wówczas państwowe linie lotnicze) aby stworzyć regionalne trasy w stanach [[São Paulo (stan)|São Paulo]] i [[Mato Grosso]]. Piloci firmy, nazwanej ''TAM Regional Airlines'', latali samolotami [[Embraer EMB 110 Bandeirante]]. Samoloty te nie były jednak odpowiednio dobrane do połączeń obsługiwanych przez firmę, gdyż nawet przy pełnym załadowaniu samolotu, koszty się nie zwracały, a rząd musiał dokładać pieniądze aby linie nie upadły.
 
Następnie TAM nabyły trzy używane samoloty [[Fokker F27]], które zostały odnowione przez producenta w [[Holandia|Holandii]]. Aby otrzymać zgodę na import, TAM musiały podpisać umowę obligującą linie do utrzymywania 3 samolotów Bandeirante, za każdego Fokkera F27, oraz do usunięcia pięciu siedzeń z każdego Fokkera F27, zmniejszając ilość siedzeń do 40. W [[1981]] roku linie nabyły czwarty samolot tego typu od [[Air New Zealand]]. W końcu, do [[1983]] roku firma posiadała dziesięć takich samolotów.
 
Do 1981 roku linie przetransportowały łącznie milion pasażerów. Do [[1984]] roku liczba ta wzrosła do dwóch milionów.
 
===TAM - Transportes Aéreos Meridionais===
W sierpniu [[1986]] roku firma wypuściła akcje. W tym roku linie nabyły również konkurencyjne linie [[VOTEC]], uzyskując tym samym dostęp do północnej i środkowej Brazylii. Dawnym przedsiębiorstwem VOTEC TAM zarządzało na początku wraz z [[Brazil Central]], jednak później porzucono tą idee. Nastąpiła także zmiana nazwy na ''TAM - Transportes Aéreos Meridionais''.
 
W [[1988]] roku liczba obsłużonych pasażerów wynosiła trzy miliony.
W sierpniu [[1986]] roku firma wypuściła akcje. W tym roku linie nabyły również konkurencyjne linie [[VOTEC]], uzyskując tym samym dostęp do północnej i środkowej Brazylii. Dawnym przedsiębiorstwem VOTEC TAM zarządzało na początku wraz z [[Brazil Central]], jednak później porzucono tą idee. Nastąpiła także zmiana nazwy na ''TAM - Transportes Aéreos Meridionais''.
 
W [[1988]] roku liczba obsłużonych pasażerów wynosiła trzy miliony.
 
Pomimo że linie lotnicze dobrze radziły sobie na brazylijskim rynku, to istniało zagrożenie ze strony konkurencji. Linie takie jak [[Varig]] czy [[VASP]] posiadały w swojej flocie m.in. [[Boeing 737|Boeingi 737]]. Amaro zamierzał nabyć VASP które miało wkrótce zostać sprywatyzowane, jednak nie udało mu się to.
 
[[15 września]] [[1989]] roku TAM planowało nabyć dwa odrzutowce [[Fokker 100]], które pierwotnie zostały zamówione przez, bankrutujące wówczas, linie [[Pan American World Airways|Pan Am]]. TAM nie kupiło ich bezpośrednio - nabyła je firma [[Guinness Peat Aviation]], która następnie wynajmowała samoloty liniom TAM. W [[1991]] doszły jeszcze dwa takie samoloty. Do [[1993]] roku linie lotnicze korzystały z 14 takich maszyn, obsługując 56 miast w Brazylii.
 
===[[TAM Mercosur]]===
W [[1994]] roku, właściciel TAM, Rolim Amaro, utworzył w [[Paragwaj]]u linie lotnicze o nazwie [[ARPA]]. [[1 września]] [[1996]] roku Amaro nabył 80% udziałów w [[Lapsa Air Paraguay]], państwowych liniach lotniczych Paragwaju. Połączył je z liniami ARPA, tworząc ''Transportes Aéreos del Mercosur'', które obecnie należą do linii TAM (80%) oraz do paragwajskiego rządu (20%).
 
W roku [[1996]] TAM wykupiło kolejną firmę, [[Helisul]]. Rok później linie lotnicze TAM zamówiły swoje pierwsze duże odrzutowce: 45 maszyn [[Airbus]]a - 10 [[A330]], 4 [[A319]] oraz 34 [[A320]]. Część samolotów dostarczono jeszcze w tym samym roku. W [[1997]] firma odbyła również pierwszy lot międzynarodowy - z [[São Paulo]] do [[Port lotniczy Miami|portu lotniczego Miami]].
 
Dwa lata później, w [[1999]], rozpoczęły się loty do [[Europa|Europy]], dzięki [[code sharing]]'u z [[Air France]]. Na początku samoloty TAM latały do [[Port lotniczy Paryż-Charles de Gaulle|portu lotniczego Paryż-Charles de Gaulle]]. W [[2000]] roku linie lotnicze otrzymały dzisiejszą nazwę, ''TAM Linhas Aéreas''. Planowano połączenie się firmy z [[Varig]], jednak w [[2004]] roku porzucono ten pomysł. Obecnie przedsiębiorstwem zarządza rodzina Amaro (69%), [[Bank Garantia Funds]] (22%) i inni (7%). Firma zatrudnia 10 471 osób.
 
==Wypadki i katastrofy==
* [[8 lutego]] [[1979]] roku, samolot Bandeirante rozbił się niedaleko miasta [[Agudos]], zginęło wszystkie 18 osób na pokładzie. Była to pierwsza katastrofa samolotu linii TAM, w której ktoś zginął.
* [[4 lipca]] [[1984]] roku, samolot Bandeirante rozbił się lądując przy złych warunkach pogodowych, niedaleko [[Macaé]]. Zginęło wszystkie 17 osób na pokładzie.
* [[12 lutego]] [[1990]] roku, Fokker F27 wskutek nieudanego lądowania uderzył w domy i samochód stojące niedaleko lotniska w [[Bauru]]. Zginęły dwie osoby z samochodu.
* [[31 października]] [[1996]] roku, samolot lotu 402 rozbił się zaraz po starcie z [[port lotniczy São Paulo-Congonhas|portu lotniczego São Paulo-Congonhas]] uderzając w apartamentowiec oraz kilka innych domów. Zginęli wszyscy na pokładzie (90 pasażerów oraz 6 osób z załogi) i 3 osoby na ziemi. Przyczyną katastrofy była awaria silnika na prawym skrzydle.
* [[9 lipca]] [[1997]] roku, zdetonowano bombę w tylnej części pasażerskiej samolotu Fokker 100. Na skutek dekompresji jeden z pasażerów został wyssany z samolotu. Mimo dziury w maszynie, pilotowi udało się bezpiecznie wylądować.
* [[18 września]] [[2001]] roku, prawy silnik Fokkera 100 uległ awarii w trakcie lotu nad [[Belo Horizonte]]. Do wnętrza samolotu dostały się odłamki, powodując spadek ciśnienia. Zginął jeden z pasażerów.
* [[30 sierpnia]] [[2002]] roku, Fokker 100 lotu 3084 był zmuszony lądować na farmie niedaleko [[Araçatuba|Araçatuby]], z powodu braku paliwa spowodowanego błędem wskaźnika. Jedyną ofiarą awaryjnego lądowania była krowa znajdująca się na polu. Żaden z pasażerów nie ucierpiał. Tego samego dnia, inny samolot typu Fokker 100 linii TAM musiał awaryjnie lądować na lotnisku [[Portport lotniczy Viracopos-Campinas|Viracopos-Campinas]]. Niedługo po tych wydarzeniach, TAM ogłosił że jak najszybciej zredukuję ilość samolotów Fokker 100 w swojej flocie, a całkowite ich wycofanie nastąpi w przeciągu trzech lat.
* [[8 sierpnia]] [[2006]] roku, tylne schodki samolotu Fokker 100 oderwały się od reszty maszyny zaraz po starcie z lotniska w [[port lotniczy São Paulo-Congonhas|lotniska Congonhas]], spadając na dach supermarketu w [[São Paulo]]. W wypadku nikt nie został ranny, jednak samolot ze względów bezpieczeństwa wylądował zaraz po incydencie.
[[Grafika:Acidentetam0.jpg|thumb|300px|Miejsce [[Katastrofa lotu TAM Linhas Aéreas 3054|katastrofy lotu 3054]]]]
{{commonscatmain|katastrofa lotu TAM Linhas Aéreas 3054}}
* [[30 sierpnia]] [[2002]] roku, Fokker 100 lotu 3084 był zmuszony lądować na farmie niedaleko [[Araçatuba|Araçatuby]], z powodu braku paliwa spowodowanego błędem wskaźnika. Jedyną ofiarą awaryjnego lądowania była krowa znajdująca się na polu. Żaden z pasażerów nie ucierpiał. Tego samego dnia, inny samolot typu Fokker 100 linii TAM musiał awaryjnie lądować na lotnisku [[Port lotniczy Viracopos-Campinas|Viracopos-Campinas]]. Niedługo po tych wydarzeniach, TAM ogłosił że jak najszybciej zredukuję ilość samolotów Fokker 100 w swojej flocie, a całkowite ich wycofanie nastąpi w przeciągu trzech lat.
* [[17 lipca]] [[2007]] roku, [[Airbus A320]] lotu [[Katastrofakatastrofa lotu TAM Linhas Aéreas 3054|lotu 3054]] lecącyprzybywający z [[Porto Alegre]] do [[port lotniczy São Paulo-Congonhas|São Paulo-Congonhas]] nie wykonał skutecznego dobiegu[[dobieg]]u podczas deszczu w ramach zalanejjeszcze wodąnieurowkowanej niedawno wymienionej nawierzchni [[droga startowa|drogi startowej]] na kierunku 35L, i widocznie usiłując ponownie wzbić się w powietrze, przekroczył ogrodzenienieco ponad ogrodzeniem lotniska, następnie także tuż nad ważną arterięarterią drogową w czasie godziny szczytu, uderzając z impetem w biurowiec/magazyn tej samej firmy lotniczej połączonymopodal z magazynemstacji paliwowymbenzynowej, eksplodując i wszczynając duży pożar. Zginęły na miejscu wszystkie osoby na pokładzie - 162181 pasażerów, 18w tym 19 pracowników TAM-u, i 6 członków załogi, oraz kilkanieustalona jeszcze liczba osób (od 3 do 15) na ziemi,. Według wedługwczesnych doniesień prasowych łączna liczba zabitych wyniosła około 200. Samolot operował z planowo wyłączonym (z podowdu awarii kilka dni wcześniej) [[odwracacz ciągu|odwracaczem ciągu]] przy prawym silniku - a jego trajektoria po opuszczeniu drogi startowej wykazuje skręt w lewo.
* [[8 sierpnia]] [[2006]] roku, tylne schodki samolotu Fokker 100 oderwały się od reszty maszyny zaraz po starcie z lotniska w [[Congonhas]], spadając na dach supermarketu w [[São Paulo]]. W wypadku nikt nie został ranny, jednak samolot ze względów bezpieczeństwa wylądował zaraz po incydencie.
* [[17 lipca]] [[2007]] roku, [[Airbus A320]] lotu [[Katastrofa lotu TAM Linhas Aéreas 3054|lotu 3054]] lecący z [[Porto Alegre]] nie wykonał skutecznego dobiegu w ramach zalanej wodą drogi startowej, przekroczył ogrodzenie lotniska, następnie także ważną arterię drogową w czasie godziny szczytu, uderzając z impetem w biurowiec tej samej firmy lotniczej połączonym z magazynem paliwowym, eksplodując. Zginęły wszystkie osoby na pokładzie - 162 pasażerów, 18 pracowników TAM-u i 6 członków załogi oraz kilka osób na ziemi, według doniesień prasowych łączna liczba zabitych wyniosła około 200.
 
==Połączenia==
Wiele połączeń oferowanych przez TAM, np. z [[Asunción]], [[Chicago]], [[Lima|Limą]], [[Nagoja|Nagoją]], [[Bordeaux]], [[Zurych]]em, [[Genewa|Genewą]], wykonywanych jest na zasadzie [[code-sharing]]'u z liniami lotniczymi takimi jak [[TAM Mercosur]], [[American Airlines]], [[TACA]], [[Japan Airlines]] czy [[Air France]].
 
'''[[Europa|Europejskie]]''' lotniska z którymi TAM posiada połączenia: [[Portport lotniczy Paryż-Charles de Gaulle|Paryż-Charles de Gaulle]], [[Portport lotniczy Mediolan-Malpensa|Mediolan-Malpensa]], [[Portport lotniczy Londyn-Heathrow|Londyn-Heathrow]].
 
'''[[Stany Zjednoczone|Amerykańskie]]''' lotniska z którymi TAM posiada połączenia: [[Portport lotniczy Miami]], [[Portport lotniczy JohnaNowy Jork-John F. Kennedy'ego|Nowy Jork-JFK]].
 
Oprócz tego TAM posiada także liczne połączenia wewnątrz Brazylii, oraz z paroma państwami [[Ameryka Południowa|Ameryki Południowej]].
 
==Flota==
 
==Linki zewnętrzne==
{{commonscat|TAM Linhas Aéreas}}
*[http://www.tam.com.br/ Oficjalna strona TAM Linhas Aéreas]
 
{{commonscat|TAM Linhas Aéreas}}
 
[[Kategoria:Linie lotnicze]]
18 075

edycji