Alojzy Wrzeciono: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 297 bajtów ,  12 lat temu
wikizacja, redakcyjne
m (linki)
(wikizacja, redakcyjne)
[[Grafika:Alojzy_Wrzeciono.jpg|160 px|right|thumb|Prof. dr hab. Alojzy Wrzeciono]]'''Alojzy Wrzeciono''' (ur. [[4 czerwca]] [[1923]] w [[Tarnów Opolski|Tarnowie Opolskim]], zm. [[11 sierpnia ]][[2003]] w [[Poznań|Poznaniu]]) - polski [[fizyka|fizyk]], [[profesor]], specjalista w dziedzinie fizyki ciała stałego i ferromagnetyzmu[[ferromagnetyzm]]u. Wieloletni kierownik Zakładu Stopów Magnetycznych Instytutu Fizyki Molekularnej [[Polska Akademia Nauk|PAN]] w Poznaniu.
{{linki}}
 
'''==Młode lata'''==
[[Grafika:Alojzy_Wrzeciono.jpg|160 px|right|thumb|Prof. dr hab. Alojzy Wrzeciono]]'''Alojzy Wrzeciono''' (ur. [[4 czerwca]] [[1923]] w [[Tarnów Opolski|Tarnowie Opolskim]], zm. [[11 sierpnia ]][[2003]] w [[Poznań|Poznaniu]]) - polski [[fizyka|fizyk]], [[profesor]], specjalista w dziedzinie fizyki ciała stałego i ferromagnetyzmu. Wieloletni kierownik Zakładu Stopów Magnetycznych Instytutu Fizyki Molekularnej [[Polska Akademia Nauk|PAN]] w Poznaniu.
 
Alojzy Wrzeciono był jednym z jedenaściorga dzieci Piotra Wrzeciono i Rozalii Wrzeciono z domu Kampa, właścicieli dużego gospodarstwa rolnego w Tarnowie Opolskim. Byli oni głęboko wierzącymi katolikami i gorącymi patriotami. Należeli do pierwszych członków Związku Polaków w Niemczech. Dzieci, mimo wielu trudności, kształcili w języku polskim w polskich szkołach. Alojzy Wrzeciono był uczniem Polskiego Gimnazjum w Bytomiu[[Bytom]]iu, a następnie Polskiego Gimnazjum w Kwidzynie[[Kwidzyn]]ie.
 
'''==Lata wojenne'''==
 
W sierpniu [[1939 r.]] został aresztowany przez hitlerowców wraz z innymi uczniami i profesorami Polskiego Gimnazjum w Kwidzynie i wywieziony do obozu odosobnienia w Tapiau[[Gwardiejsk|Tapiawie]], a następnie w [[Grünhoff]]. Po uwolnieniu wrócił do domu, gdzie pracował w gospodarstwie rodziców.
[[Kategoria:Polscy fizycy|Wrzeciono, Alojzy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1923|Wrzeciono, Alojzy]]
[[Kategoria:Zmarli w 2003|Wrzeciono, ALojzy]]
 
'''==Lata powojenne'''==
'''BIOGRAFIA'''
W [[1948 r.]] zdał eksternistycznie egzamin dojrzałości i rozpoczął studia na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym [[Uniwersytet Jagielloński|Uniwersytetu Jagiellońskiego]] w [[Kraków|Krakowie]]. W [[1952 r.]] uzyskał tytuł magistra matematyki i dyplom ukończenia studiów fizyki, a we wrześniu 1952 r. został zatrudniony na stanowisku asystenta w [[Państwowa Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Katowicach|Państwowej Wyższej Szkole Pedagogicznej w Katowicach]].
 
'''==Kariera naukowa'''==
'''Młode lata'''
 
W 1963listopadzie r[[1954]] rozpoczął studia aspiranckie na [[Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu|Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w Poznaniu]] w zespole kierowanym przez prof. [[Stanisław Loria|Stanisława Lorię]], gdzie specjalizował się w dziedzinie ferromagnetyzmu. W styczniu [[1958]] Alojzy Wrzeciono został asystentem prof. [[Szczepan Szczeniowski|Szczepana Szczeniowskiego]] w Zakładzie Ferromagnetyków Instytutu Fizyki Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu. W [[1963]] na Wydziale Matematyczno-Fizyczno- Chemicznym UAM obronił pracę doktorską : „pt. "''Namagnesowanie i anizotropia magnetokrystaliczna związku międzymetalicznego Mn5Ge3”Mn5Ge3''". Od kwietnia [[1964 r.]] objął stanowisko adiunkta w zakładzie Ferromagnetyków Instytutu Fizyki PAN, gdzie później pełnił obowiązki kierownika Pracowni Stopów i Ferrytów.
Alojzy Wrzeciono był jednym z jedenaściorga dzieci Piotra Wrzeciono i Rozalii Wrzeciono z domu Kampa, właścicieli dużego gospodarstwa rolnego w Tarnowie Opolskim. Byli oni głęboko wierzącymi katolikami i gorącymi patriotami. Należeli do pierwszych członków Związku Polaków w Niemczech. Dzieci, mimo wielu trudności, kształcili w języku polskim w polskich szkołach. Alojzy Wrzeciono był uczniem Polskiego Gimnazjum w Bytomiu, a następnie Polskiego Gimnazjum w Kwidzynie
 
W [[1967]] odbył staż naukowy we Francji w [[Grenoble]] w laboratorium kierowanym przez prof. [[Louis Néel|Louisa Néela]], laureata [[Nagroda Nobla w dziedzinie fizyki|Nagrody Nobla]] w dziedzinie fizyki ferromagnetyzmu. W lutym [[1973]] Alojzy Wrzeciono został kierownikiem Zespołu Problemowego Metali Magnetycznych PAN w Poznaniu. Rok później na podstawie pracy "''Struktura domenowa związków międzymetalicznych Mn5Ge3, MnSb, Mn2Sb''" uzyskał tytuł doktora habilitowanego. W [[1975]], po utworzeniu Instytutu Fizyki Molekularnej PAN w Poznaniu, został kierownikiem Zakładu Stopów Magnetycznych.
'''Lata wojenne'''
 
W 1974 r. na podstawie pracy „ Struktura domenowa związków międzymetalicznych Mn5Ge3, MnSb, Mn2Sb” uzyskał tytuł doktora habilitowanego. W 1975 r., po utworzeniu Instytutu Fizyki Molekularnej PAN w Poznaniu, został kierownikiem Zakładu Stopów Magnetycznych. W [[1993 r.]] uzyskał tytuł naukowy profesora zwyczajnego. W [[1994 r.]] przeszedł na emeryturę, pozostając jednak w Instytucie Fizyki Molekularnej PAN w niepełnym wymiarze czasu pracy. Nadal prowadził badania naukowe, był promotorem prac doktorskich i brał udział w pracach Komisji Materiałowej Polskiej Akademii Nauk oraz współpracował z ośrodkami zagranicznymi ([[Koszyce]]) i brał czynny udział w konferencjach naukowych.
W sierpniu 1939 r. został aresztowany przez hitlerowców wraz z innymi uczniami i profesorami Polskiego Gimnazjum w Kwidzynie i wywieziony do obozu odosobnienia w Tapiau, a następnie w Grünhoff. Po uwolnieniu wrócił do domu, gdzie pracował w gospodarstwie rodziców.
 
'''==Dorobek i osiągnięcia'''==
'''Lata powojenne'''
W 1948 r. zdał eksternistycznie egzamin dojrzałości i rozpoczął studia na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. W 1952 r. uzyskał tytuł magistra matematyki i dyplom ukończenia studiów fizyki, a we wrześniu 1952 r. został zatrudniony na stanowisku asystenta w Państwowej Wyższej Szkole Pedagogicznej w Katowicach.
 
Profesor Alojzy Wrzeciono w czasie swojej pracy naukowej opublikował 137 artykułów naukowych, wypromował 7 doktorów i kilku magistrów. Jeden z jego doktorantów, Mieczysław Jurczyk, uzyskał tytuł profesora, a kolejnych czterech tytuł doktora habilitowanego.
'''Kariera naukowa'''
 
Prace naukowe Profesora dotyczyły przede wszystkim związków międzymetalicznych manganu[[mangan]]u oraz związków międzymetalicznych [[lantanowce|lantanowców]] z pierwiastkami przejściowymi o niewypełnionej powłoce 3d oraz opracowania nowej technologii wytwarzania stopów amorficznych i nanokrystalicznych, w tym magnesów nanokompozytowych. Prowadził on wszechstronne badania tych wytwarzanych przez siebie materiałów: ich właściwości magnetycznych, struktury i zewnętrznego pola w funkcji temperatury i zewnętrznego pola magnetycznego, przejść fazowych, anizotropii, magnetostrykcji oraz struktury domenowej.
W listopadzie 1954 r. rozpoczął studia aspiranckie na Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w Poznaniu w zespole kierowanym przez Profesora Stanisława Lorię, gdzie specjalizował się w dziedzinie ferromagnetyzmu.
W styczniu 1958 r. Alojzy Wrzeciono został asystentem Profesora Szczepana Szczeniowskiego w Zakładzie Ferromagnetyków Instytutu Fizyki Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu.
W 1963 r. na Wydziale Matematyczno-Fizyczno- Chemicznym UAM obronił pracę doktorską : „ Namagnesowanie i anizotropia magnetokrystaliczna związku międzymetalicznego Mn5Ge3”. Od kwietnia 1964 r. objął stanowisko adiunkta w zakładzie Ferromagnetyków Instytutu Fizyki PAN, gdzie później pełnił obowiązki kierownika Pracowni Stopów i Ferrytów.
W 1967 r. odbył staż naukowy we Francji w Grenoble w Laboratorium kierowanym przez Prof. Louisa Neéla, laureata Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki ferromagnetyzmu.
W lutym 1973 r. Alojzy Wrzeciono został kierownikiem Zespołu Problemowego Metali Magnetycznych PAN w Poznaniu.
W 1974 r. na podstawie pracy „ Struktura domenowa związków międzymetalicznych Mn5Ge3, MnSb, Mn2Sb” uzyskał tytuł doktora habilitowanego. W 1975 r., po utworzeniu Instytutu Fizyki Molekularnej PAN w Poznaniu, został kierownikiem Zakładu Stopów Magnetycznych. W 1993 r. uzyskał tytuł naukowy profesora zwyczajnego. W 1994 r. przeszedł na emeryturę, pozostając jednak w Instytucie Fizyki Molekularnej PAN w niepełnym wymiarze czasu pracy. Nadal prowadził badania naukowe, był promotorem prac doktorskich i brał udział w pracach Komisji Materiałowej Polskiej Akademii Nauk oraz współpracował z ośrodkami zagranicznymi (Koszyce) i brał czynny udział w konferencjach naukowych.
 
Zbudował wiele oryginalnych aparatur badawczych – projektował i często samodzielnie wykonywał aparaturę pomiarową i potrzebne urządzenia technologiczne. Jego prace są cytowane przez wielu uczonych świata a reprodukcje obrazów proszkowych struktur domenowych znajdują się między innymi w monografii prof. NeélaNéela i podręczniku fizyki profesora Szczepana Szczeniowskiego.
'''Dorobek i osiągnięcia'''
 
Za swoje osiągnięcia był wielokrotnie nagradzany między innymi: Honorową Odznaką Miasta Poznania w [[1983 r.]], [[Złoty Krzyż Zasługi|Złotym Krzyżem Zasługi]] w [[1980 r.]], Medalem XXV-lecia Polskiej Akademii Nauk (za zbadanie własności magnetycznych stopów lantanowiec-metal przejściowy- bor). Jednym z najbardziej przez niego cenionych odznaczeń był Medal Rodła, który otrzymał w [[1986 r]].
Profesor Alojzy Wrzeciono w czasie swojej pracy naukowej opublikował 137 artykułów naukowych, wypromował 7 doktorów i kilku magistrów. Jeden z jego doktorantów – Mieczysław Jurczyk uzyskał tytuł profesora, a kolejnych czterech tytuł doktora habilitowanego.
Prace naukowe Profesora dotyczyły przede wszystkim związków międzymetalicznych manganu oraz związków międzymetalicznych lantanowców z pierwiastkami przejściowymi o niewypełnionej powłoce 3d oraz opracowania nowej technologii wytwarzania stopów amorficznych i nanokrystalicznych, w tym magnesów nanokompozytowych. Prowadził on wszechstronne badania tych wytwarzanych przez siebie materiałów: ich właściwości magnetycznych, struktury i zewnętrznego pola w funkcji temperatury i zewnętrznego pola magnetycznego, przejść fazowych, anizotropii, magnetostrykcji oraz struktury domenowej.
Zbudował wiele oryginalnych aparatur badawczych – projektował i często samodzielnie wykonywał aparaturę pomiarową
i potrzebne urządzenia technologiczne. Jego prace są cytowane przez wielu uczonych świata a reprodukcje obrazów proszkowych struktur domenowych znajdują się między innymi w monografii prof. Neéla i podręczniku fizyki profesora Szczepana Szczeniowskiego.
Za swoje osiągnięcia był wielokrotnie nagradzany między innymi: Honorową Odznaką Miasta Poznania w 1983 r., Złotym Krzyżem Zasługi w 1980 r., Medalem XXV-lecia Polskiej Akademii Nauk (za zbadanie własności magnetycznych stopów lantanowiec-metal przejściowy- bor). Jednym z najbardziej przez niego cenionych odznaczeń był Medal Rodła, który otrzymał w 1986 r.
 
'''==Zainteresowania humanistyczne'''==
 
Profesor Alojzy Wrzeciono był także humanistą: znawcą filozofii oraz historii Polski (szczególnie interesowały go losy Polonii w Niemczech). Znał doskonale kilka języków obcych. Był także miłośnikiem muzyki, wspierał organizowanie koncertów organowych, w szczególności Festiwalu Muzyki Organowej i Kameralnej w Wolsztynie[[Wolsztyn]]ie. Często też wspomagał organizatorów jako tłumacz, gdy na koncerty byli zapraszani obcokrajowcy.
 
[[Kategoria:Polscy fizycy|Wrzeciono, Alojzy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1923|Wrzeciono, Alojzy]]
[[Kategoria:Zmarli w 2003|Wrzeciono, ALojzy]]