Otwórz menu główne

Zmiany

brak opisu edycji
'''Semiologia''' (czasem także '''semantyka''') - tradycja intelektualno-badawcza na pograniczu filozofii, językoznawstwa, logiki, teorii informacji i humanistyki, w której głównym przedmiotem zainteresowań jest [[znak]], jego własności i funkcje.W odróżnieniu od [[semiotyka logiczna|semiotyki logicznej]], wywodzacej się od [[Charles Peirce|Peirce'a]], [[Ludwig WitthgensteinWittgenstein|Wittgensteina]] i [[Rudolph carnapCarnap|Carnapa]], semiologia nie jest jasnpojasno określoną dyscypliną naukową ani akademicką.
 
Początkiem intelektualnej tradycji semiologii jest ''[[Kurs językoznawstwa ogólnego]]'' [[Ferdinand de Saussure|de Saussure'a]]. De Saussure w dziele tym postulował utworzenie nowej nauki - semiologii - której ośrodkiem zainteresowania miał stać się znak. Znak miał być w tej nauce ujetyujęty przede wszystkim w kontekście swojego funkcjonowania społecznego, a sama nowa nauka miała stacstać się podstawą odnowionego językoznawstwa. Tak rozumiana semiologia rozpowszechniła się w humanistyce drugiej połowy XX w. za sprawą ściśle inspirującego się dziełem de Saussure'a [[strukturalizm]]u.
 
Zasadnicze założenia semiologii ukształtowały się pod wpływem rozwoju strukturalistycznej [[semantyka językoznawcza|semantyki językoznawczej]]. Semiologowie uznają, że by znak mógł funkcjonować, musi on być osadzony w zbudowanym analogicznie do [[system językowy|systemu językowego]] systemie znaków zwanym [[kod]]em. Kod prócz zasobu znaków ([[słownik]]a) zawiera także zestaw kategorii formalnych umozliwiających grupowanie elementów słownika w klasy pozostające między sobą w określonych relacjach ([[gramatyka|gramatykę]]) oraz zestaw reguł umożliwiających konstrukcję z elementów słownika złożonych [[komunikat]]ów ([[składnia|składnię]]).
Relacje między znakami semiologowie dzielą na relacje paradygmatyczne, tj. relacje między znakami w systemie językowym, oraz relacje syntgmatyczne, tj. relacje między znakami w określonej, konkretnej wypowiedzi. W samych znakach semiologia wyróżnia [[plan wyrażania]] (''signifiant'' - znaczące, zewnętrzną formę dźwiękową i - wtórnie - graficzną znaku) oraz [[plan treści]] (''signifié'' -znaczone, paralelną wobec planu wyrażania warstwę znaku konstruującą jego [[sens]]). [[Znaczenie]] semiologia rozumie jako właściwą dla danego systemu językowego całość podzielną elementarne i niepodzielne jednostki sensu.
 
Fundamentalne dla semiologicznego podejścia dorozumienia pojęcia znaku jest umieszczanie tzw. "zjawsik znakowych" w procesie [[komunikacja|komunikacji]], w ich związku z [[nadawca|nadawcą]] i [[odbiorca|odiorcą]] znaku, w powiązaniu z sytuacją nadawcy i odbiorcy, także w kobntekście społecznym procesów komunikacyjnych.
 
[[kategoria:kierunki filozoficzne]]