Ludwik Sforza: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 392 bajty ,  12 lat temu
styl, drobne merytoryczne
(słowo "rządy francuskie" zastąpione imieniem konkretnego władcy; drobne)
(styl, drobne merytoryczne)
'''Ludovico Sforza''', zwany '''Ludovico il Moro''' lub '''Maur''', znany także jako ''Ermelino'' (z [[Język włoski|wł.]] gronostaj), (ur. [[27 lipca]] [[1452]] r., zm. [[27 maja]] [[1508]] r.), książę [[Mediolan]]u [[1494]]–[[1499]], syn [[Franciszek I Sforza|Francesco I Sforzy]] i Blanki Marii Visconti. Młodszy brat [[Galeazzo Maria Sforza|Galeazzo Marii Sforzy]].
 
W latach [[1480]]–[[1494|94]] sprawował władzę jako regent małoletniego bratanka [[Gian Galeazzo Sforza|Gian Galeazzo Sforzy]] (ojca [[Bona Sforza|Bony Sforzy]]), a po jego śmierci został księciem Mediolanu. Był jednym z inspiratorów wyprawy [[władcy Francji|króla Francji]] [[Karol VIII Walezjusz|Karola VIII]] do Włoch z lat [[1494]]-[[1495]], która zapoczątkowała wieloletnie [[wojny włoskie]]. Początkowo był w sojuszu z Francją; gdy jednak Karol VIII w 1495 r. zajął [[Królestwo Neapolu]], Ludovico przeszedł na stronę jego przeciwników, co zmusiło Karola do opuszczenia Włoch. W [[1499]] został pozbawiony władzy przez [[władcykolejnego Francji|króla Francji]] [[Ludwik XII Walezjusz|Ludwika XII]], wspieranego przez [[Republika Wenecka|Wenecję]]. W lutym [[1500]] r. odzyskał władzę w Mediolanie; jednak w kwietniu tego roku Francuzi raz jeszcze opanowali Księstwo, a sam Ludovico został przez nich ujęty i do śmierci więziony w zamku [[Loches]] w [[Turenia|Turenii]].
 
Jego żoną była Beatrice d'Este, córka [[Ercole d'Este|Ercole I]] i Eleonory Aragońskiej. Przydomek Maura nadano mu ze względu na śniadą cerę. Był on bezwzględnym i pragmatycznym władcą [[Odrodzenie|renesansowym]], a zarazem wybitnym mecenasem sztuki. Za jego panowania mediolański dwór stał się najświetniejszy w Europie, pracowali dla niego architekt [[Donato Bramante|Bramante]] i [[Leonardo da Vinci]], który sportretował jego kochankę [[Cecylia Gallerani|Cecylię Gallerani]] na obrazie ''[[Dama z gronostajem]]''.
 
Finansował budowy kanałów i fortyfikacji oraz urządzał wspaniałe festyny. Doprowadził do [[supremacja|supremacji]] Mediolanu w stosunkach z państwami włoskimi (sojusz z [[Florencja|Florencją]]). Jednak wraz z końcem jego obaleniemrządów Mediolan dostał się pod panowanie francuskie.