Spółgłoska szczelinowa krtaniowa dźwięczna: Różnice pomiędzy wersjami

WP:SK, z angielskiego
(WP:SK, z angielskiego)
'''Spółgłoska szczelinowa krtaniowa dźwięczna''' to rodzaj dźwięku [[spółgłoska|spółgłoskowego]] występujący w [[Język (mowa)|językach naturalnych]]. W międzynarodowej transkrypcji fonetycznej [[Międzynarodowy Alfabet Fonetyczny|IPA]] oznaczana jest symbolem: [{{IPAIPA3|[ɦ]}}]. W niektórych językach słowiańskich zastępuje ona spółgłoskę [[spółgłoska zwarta miękkopodniebienna dźwięczna{{IPA|[g]]ɡ}}]. Również Polacy, zwłaszcza z pogranicza białoruskiego, ukraińskiego i czeskiego, wymawiają niekiedy <h> jako /{{IPA3|ɦ}}/, w przeciwieństwie do <ch> wymawianego /[[Spółgłoska szczelinowa miękkopodniebienna bezdźwięczna{{IPA|x]]}}/. Wbrew powszechnemu mniemaniu, nie jest to wymowa staropolska, ale spowodowana obcymi wpływami.
 
== Artykulacja ==
W czasie [[artykulacja (fonetyka)|artykulacji]] podstawowego wariantu [{{IPA3|ɦ}}]:
* modulowany jest prąd powietrza wydychanego z płuc, czyli jest to [[spółgłoska płucna egresywna]]
* tylna część podniebienia miękkiego zamyka dostęp do jamy nosowej, powietrze uchodzi przez jamę ustną ([[spółgłoska ustna]])
* prąd powietrza w jamie ustnej przepływa ponad całym językiem lub przynajmniej uchodzi wzdłuż środkowej linii języka ([[spółgłoska środkowa]])
* jest to [[spółgłoska krtaniowa]] - Masy powietrza wydychanego z płuc przechodzącprzechodzą między [[więzadła głosowe|więzadłami głosowymi]], tworząale charakterystycznywłaściwie dlanie jest to [[spółgłoska szczelinowa|spółgłoski szczelinowej]] szum.
* spółgłoska ta jest [[fonacja|dysząco dźwięczna]] - w tym miejscu artykulacji dźwięczność ''sensu stricto'' jest niemożliwa
 
== Przykłady ==
*w [[język białoruski|języku białoruskim]]: гара [{{IPA|ɦaˈra}}] "góra"
* w [[język czeskibiałoruski|języku czeskimbiałoruskim]]: horaгара [{{IPA|ˈɦɔraɦaˈra}}], "góra"
* w [[język fińskiczeski|języku fińskimczeskim]]: rahahora [{{IPA|'rɑɦɑˈɦɔra}}], "pieniądzegóra"
* w [[język zulufiński|języku zulufińskim]]: ihhashiraha [{{IPA|iːˈɦaːʃi'rɑɦɑ}}], "końpieniądze"
* w [[język białoruskizulu|języku białoruskimzulu]]: гараihhashi [{{IPA|ɦaˈraiːˈɦaːʃi}}] "górakoń"
 
{{spółgłoski}}
 
16 600

edycji