Jan Szklarek: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 48 bajtów ,  12 lat temu
drobne techniczne
(drobne techniczne)
(drobne techniczne)
'''Jan Szklarek''' (ur. [[27 grudnia]] [[1897]] w [[Kijów|Kijowie]], zm. [[18 lutego]] [[1947]] w komunistycznym więzieniu na [[Mokotów|Mokotowie]] w [[Warszawa|Warszawie]]) – oficer służby stałej [[Wojsko Polskie|Wojska Polskiego]] ([[rotmistrz]]), członek [[ZWZ]]-[[AK]], [[Narodowa Organizacja Wojskowa|NOW]] i [[Narodowe Zjednoczenie Wojskowe|NZW]], dowódca oddziału partyzanckiego, komendant Okręgu III Białostockiego NZW, ps. "Roja", "Kotwicz", "Lis", "Florian Lewicki".
 
Był synem Jana Szklarka, właściciela majątku ziemskiego i Heleny z domu Płońskiej. Uczęszczał do szkoły miejskiej i gimnazjum państwowego w Kijowie. W [[1913]] r. podjął studia na Wydziale Medycznym [[Uniwersytet Kijowski|Uniwersytetu Kijowskiego]]. W maju [[1915]] r. musiał je przerwać, gdyż został powołany do armii rosyjskiej. Skierowano go do Szkoły Oficerów Kawalerii w [[Kirowohrad|Jelizawietgradzie]], którą ukończył w październiku [[1916]] r. Walczył w szeregach 1 pułkuPułku kozackiegoKozackiego w rejonie [[Baranowicze|Baranowicz]].
 
W [[1917]] r. wstąpił do formowanego na [[Ukraina|Ukrainie]] [[I Korpus Polski w Rosji|I Korpusu Polskiego]] gen. [[Józef Dowbór-Muśnicki|Józefa Dowbora-Muśnickiego]], w którym awansował do stopnia podporucznika. Po rozwiązaniu Korpusu przez Niemców został osadzony w obozie dla internowanych w [[Kowno|Kownie]], z którego zwolniono go w czerwcu [[1918]] r. W sierpniu tego roku wstąpił na ochotnika do [[1 Pułk Ułanów Krechowieckich|1 Pułku Ułanów Krechowieckich]]. Brał udział w [[wojna polsko-bolszewicka|wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920]]. Walczył pod [[Lwów|Lwowem]], [[Zamość|Zamościem]], [[Łuck]]iem, [[Ostróg|Ostrogiem]].
 
W [[1922]] r. otrzymał awans do stopnia rotmistrza. W [[1926]] r. został urlopowany z wojska z powodu odmowy udziału w [[zamach majowy|zamachu majowym]] [[Józef Piłsudski|Józefa Piłsudskiego]]. Jednakże już w styczniu [[1927]] r. został przywrócony do czynnej służby wojskowej. Otrzymał przydział do Dowództwa Okręgu Korpusu III jako kierownik placówki wywiadowczej na obszar [[Litwa|Republiki Litewskiej]]. Od [[1937]] r. był kierownikiem transportu kolejowego DOK III.
 
Uczestniczył w [[kampania wrześniowa|wojnie obronnej 1939 r.]] jako dowódca [[37 Samodzielna Kompania Przeciwlotnicza|37 Samodzielnej Kompanii Przeciwlotniczej CKM]]. Walczył w rejonie miejscowości [[Mosty (Białoruś)|Mosty]], [[Grodno]], [[Sejny]], [[Suwałki]]. Został internowany wraz ze swoją kompanią na [[Łotwa|Łotwie]]. Po zajęciu tego państwa przez Sowietów przebywał w rejonie miejscowości [[Szawle]].
 
W czerwcu [[1941]] r., po inwazji niemieckiej na [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|ZSRR]], zaangażował się w działalność konspiracyjną – początkowo w szeregach ZWZ-AK, a od kwietnia [[1943]] r. w Narodowej Organizacji Wojskowej. Został inspektorem Okręgu Białostockiego i komendantem szkoły podchorążych. W tym czasie otrzymał awans do stopnia majora. Jednocześnie już od września 1941 r. był dowódcą oddziału partyzanckiego działającego na Białostocczyźnie. Do najważniejszych jego akcji bojowych należało schwytanie w zasadzce 1 maja 1943 r. w majątku [[Poryty]] koło [[Łomża|Łomży]] ministra [[III Rzesza|Rzeszy]] i generalnego gubernatora Ost [[Alfred Rosenberg|Alfreda Rosenberga]]. Wymieniono go na 402 aresztowanych Polaków z więzień w [[Białystok|Białymstoku]], [[Grajewo|Grajewie]], Łomży i [[Szczuczyn (województwo podlaskie)|Szczuczynie]]. Niemcy zobowiązali się także do nie podejmowania represji wobec miejscowej ludności. Ponadto oddział mjr. J. Szklarka m.in. w sierpniu 1943 r. rozbił obóz pracy w [[Knyszyn]]ie, uwalniając osadzonych tam Polaków, w czerwcu [[1944]] r. zwycięsko walczył z niemieckimi oddziałami pancernymi i 285 Batalionem [[Waffen-SS]], w lipcu i sierpniu tego roku podczas ofensywy sowieckiej prowadził liczne działania dywersyjne na tyłach frontu na obszarze [[Lasy Augustowskie|Lasów Augustowskich]] i [[Puszcza Knyszyńska|Puszczy Knyszyńskiej]].
 
W sierpniu 1944 r. wobec zagrożenia sowieckiego mjr J. Szklarek rozwiązał swój oddział. W lutym [[1945]] r. po przejściu frontu wznowił działalność zbrojną, tym razem skierowaną przeciw polskim komunistom. Z ważniejszych akcji można wymienić ataki na posterunki [[Milicja Obywatelska|MO]] w [[Zawady|Zawadach]] w marcu 1945 r. i [[Kobylin|Kobylinie]] pod koniec listopada tego roku. Jednocześnie od sierpnia pełnił funkcję komendanta Okręgu III Białostockiego NZW. Organizował na swoim obszarze Pogotowie Akcji Specjalnej. We wrześniu 1945 r. wydał rozkaz przeprowadzenia pacyfikacji kilku białoruskich wsi, którą przeprowadziła [[3 Wileńska Brygada AK|3 Wileńska Brygada NZW]] [[Romuald Rajs|Romualda Rajsa]] ps. "Bury".
 
28 marca [[1946]] r. został aresztowany przez [[Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego|UB]]. Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie skazał go 10 grudnia tego roku na karę śmierci. Został stracony 18 lutego 1947 r. w [[więzienie mokotowskie|więzieniu mokotowskim]].
 
[[Kategoria:Oficerowie II Rzeczypospolitej|Szklarek, Jan]]