Konstancja wrocławska: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 758 bajtów ,  13 lat temu
poprawki redakcyjne, uzupełnienia
(poprawki redakcyjne, uzupełnienia)
 
== Narodziny i wychowanie ==
WKonstancja urodziła się najpóźniej w [[12391227]], ponieważ gdy Konstancjaw [[1239]] wychodziła za mąż, musiałazgodnie miećz coówczesnym najmniej[[prawo 12kanoniczne|prawem lat.kanonicznym]] Urodziłamusiała sięmieć zatemco najpóźniejnajmniej w12 [[1227]]lat<ref>K. Jasiński, ''Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich'', Poznań – Wrocław 2001, s. 62. Wcześniej K. Jasiński w książce ''Rodowód Piastów śląskich. Tom I. Piastowie wrocławscy i legnicko-brzescy'', Wrocławskie Towarzystwo Naukowe, Wrocław 1973, zaznaczył, że Konstancja jako młodsza od Gertrudy urodziła się zapewne po 1220. Zob. K. Jasiński, ''Rodowód Piastów śląskich'', cz. I, wyd. II, Kraków 2007, s. 120. W tablicy I/2 na końcu książki: zap. 1221-1227.</ref>. Spośród jej sióstr tylko [[Gertruda wrocławska|Gertruda]] wcześniej zawarła związek małżeński, stąd Konstancję uważa się za drugą pod względem starszeństwa córkę [[Henryk II Pobożny|Henryka II Pobożnego]] i [[Anna Przemyślidka|Anny czeskiej]]<ref>Z reguły córki wydawano za mąż w kolejności starszeństwa, zaś najmłodsze potomstwo przeznaczano do stanu duchownego. Gertruda w [[1233]] poślubiła [[Bolesław I mazowiecki|Bolesława I mazowieckiego]], [[Elżbieta wrocławska|Elżbieta]] w [[1244]] wyszła za mąż za [[Przemysł I|Przemysła I wielkopolskiego]], natomiast [[Agnieszka wrocławska|Agnieszka]] została cysterką trzebnicką, a [[Jadwiga wrocławska|Jadwiga]] wstąpiła do klasztoru klarysek wrocławskich. Zob. K. Jasiński, ''Rodowód Piastów śląskich'', cz. I, wyd. II, Kraków 2007, s. 120.</ref>. Umownie wśród potomstwa książęcej pary jest umieszczana na czwartym miejscu<ref name="Jasiński">K. Jasiński, ''Rodowód Piastów śląskich'', cz. I, wyd. II, Kraków 2007, s. 120.</ref>.
 
Jej imię nawiązywało do babki ze strony matki – [[Konstancja węgierska (zm. 1240)|Konstancji]], królowej czeskiej, córki [[władcy Węgier|króla Węgier]] [[Bela III|Beli III]]<ref name="Jasiński" />.
 
Konstancja otrzymałaOtrzymała zapewne staranniejsze wychowanie niż jej przyszły małżonek, [[Kazimierz I kujawski]], którego preceptorem był [[Jan Czapla (duchowny)|Jan Czapla]]<ref>P. Żmudzki, ''Studium podzielonego Królestwa. Książę Leszek Czarny'', Warszawa 2000, s. 58.</ref>, którego preceptorem był [[Jan Czapla (duchowny)|Jan Czapla]]. Podobnie jak jej rodzeństwo została umieszczona przez rodziców w [[Sanktuarium św. Jadwigi w Trzebnicy|klasztorze trzebnickim]], gdzie kształciła się pod czujnym okiem babki [[Jadwiga Śląska|Jadwigi]]. PrzyszłaPrzebywanie świętau zajęłaboku sięprzyszłej duchowąświętej formacjąwywarło wnuczkiwpływ na Konstancję, podzięki którejczemu Henrykównabyła wykazywałaona sięosobą pobożnościąpobożną. SamaByć Konstancjamoże prawdopodobnie podobny wpływpodobnie wywarłaoddziaływała na swojego pierworodnego syna [[Leszek Czarny|Leszka]]<ref name="Żmudzki 61">P. Żmudzki, ''Studium podzielonego Królestwa. Książę Leszek Czarny'', Warszawa 2000, s. 61.</ref>.
 
== Małżeństwo z Kazimierzem I kujawskim ==
[[Grafika:Kazimierz I kujawski.JPG|thumb|Kazimierz I kujawski na patenie fundacji Konrada I mazowieckiego]]
W [[1239]] we [[Wrocław]]iu Konstancja poślubiła [[książęta kujawscy|księcia kujawskiego]] [[Kazimierz I kujawski|Kazimierza I]]. W literaturze utrzymują się dwie teorie na temat genezy tego małżeństwa. Pierwsza z nich głosi, że było ono wynikiem polityki jej ojca, Henryka II Pobożnego, pragnącegochcącego poprzez ślub córki z synem [[Konrad I mazowiecki|Konrada I mazowieckiego]] osłabić mazowieckiego rywala, zprzeciwko którymktóremu walczył przez wieleod lat jegowraz ojciecz -ojcem, [[Henryk I Brodaty|Henrykiem I Brodatym]], walczył o [[Kraków]]. Związek ten przypieczętowywał sojusz polityczny książąt śląskiego i kujawskiego. Rozwścieczony tymi planami Konrad miał kazać zamordować prowadzącego przedmałżeńskie negocjacje [[scholastyk]]a płockiego [[Jan Czapla (duchowny)|Jana Czaplę]], za co została nałożona na niego klątwa, a jego ziemie zostały obłożone [[interdykt]]em<ref>T. Jurek, ''Konstancja'', (w:) ''Piastowie. Leksykon biograficzny'', Kraków 1999, s. 413-414.</ref><ref>Taki motyw śmierci Jana Czapli podała ''[[Kronika wielkopolska]]''; P. Żmudzki, ''Studium podzielonego Królestwa. Książę Leszek Czarny'', Warszawa 2000, s. 27, poddał w wątpliwość przekaz kroniki, zauważając, że Jan Czapla zamiast uciekać przed Konradem I pozostał w należącym do księcia mazowieckiego Płocku, i że Kazimierz I nie poniósł żadnych konsekwencji nieposłuszeństwa wobec ojca. K. Kozłowska-Budkowa, ''Jan Czapla'', (w:) ''Polski Słownik Biograficzny'', t. IV, 1938 s. 165, przedstawiła pogląd, iż powodem morderstwa scholastyka płockiego mógł być zatarg między nim, przedstawicielem Kościoła płockiego, a Konradem I i Agafią. Tezę tę uzasadniła, wskazując na okrutne potraktowanie jego zwłok, które zostały powieszone na widok publiczny naprzeciw katedry płockiej.</ref>. Drugi pogląd mówi, że zmagającemu się z wewnętrznymi i zewnętrznymi problemami Henrykowi Pobożnemu zależało na dobrych relacjach z Konradem mazowieckim, a małżeństwo jego córki z synem księcia mazowieckiego miało być skutecznym sposobem na zacieśnienie tej współpracy<ref>T. Żmudzki, ''Studium podzielonego Królestwa. Książę Leszek Czarny'', Warszawa 2000, s. 26.</ref>. W posagu Konstancja wniosła Kazimierzowi Imężowi kasztelanię lądzką. Okręg ten stał się przyczyną walk pomiędzy Kazimierzem a [[Bolesław Pobożny|Bolesławem Pobożnym]] toczonych w latach [[1258]]-[[1262]], dotychczaszakończonych należącązdobyciem spornej ziemi przez księcia wielkopolskiego<ref>Bolesław Pobożny zgłaszał pretensje do jejziemi, ojcaktórą w [[1237]] stracił jego ojciec, [[Władysław Odonic]], w wojnie z Henrykami śląskimi.</ref>.
 
Mąż Konstancji urodził się między [[1210]] a [[1213]]<ref>K. Jasiński, ''Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich'', Poznań – Wrocław 2001, s. 57-58. O. Balzer, ''Genealogia Piastów'', Kraków 1895, s. 292, kładł narodziny Kazimierza na ok. 1211.</ref>. Był drugim synem Konrada I mazowieckiego i [[Agafia Światosławówna|Agafii Światosławówny]]. Za życia ojca, w [[1230]] lub [[1231]], objął panowanie na Kujawach, a po jego śmierci w [[1247]] do swojej domeny dołączył także ziemie łęczycką i sieradzką (stało się to, wbrew woli Konradazmarłego I,a kosztem najmłodszego z braci Kazimierza -brata [[Siemowit I mazowiecki|Siemowita I]]), do swojej domeny dołączył także ziemie łęczycką i sieradzką. Był trzykrotnie żonaty. Przed poślubieniem Konstancji zawarł związek małżeński z Jadwigą, której pochodzenie nie jest znane – prawdopodobnie była ona córką [[książęta wielkopolscy|księcia wielkopolskiego]] [[Władysław Odonic|Władysława Odonica]]<ref>Jest to pogląd [[Dariusz Karczewski|D. Karczewskiego]] zawarty w pracy ''W sprawie pochodzenia Jadwigi, pierwszej żony księcia kujawskiego Kazimierza Konradowica'', (w:) ''Europa Środkowa i Wschodnia w polityce Piastów'', pod. red. Krystyny Zielińskiej-Melkowskiej, Toruń 1997. Przemawiają za nim to samo imię żony Odonica, [[Jadwiga (żona Władysława Odonica)|Jadwigi]], a także przyjazne stosunki między księciem wielkopolskim a ojcem Kazimierza, Konradem mazowieckim. Zob. K. Jasiński, ''Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich'', Poznań – Wrocław 2001, s. 61-62.</ref>. Małżeństwo to zapewne pozostało bezdzietne<ref>K. Jasiński, ''Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich'', Poznań – Wrocław 2001, s. 63.</ref>. Natomiast po śmierci Henrykówny pojął za żonę [[Eufrozyna opolska|Eufrozynę]], córkę [[Kazimierz I opolski|Kazimierza I opolskiego]]. Zawarcie tego małżeństwa w połowie roku 1257, a więc zaledwie w kilka miesięcy po śmierci Konstancji zostało zapewne bardzo źle odebrane przez jej dwóch synów, co prawdopodobnie było jedną z przyczyn nie najlepszych stosunków pomiędzy nimi a ojcem w latach następnych<ref name="Żmudzki 61" />. Ze związku z Eufrozyną pochodził m.in. [[władcy Polski|król Polski]] [[Władysław I Łokietek]]. Kazimierz I kujawski zmarł [[14 grudnia]] [[1267]].
 
W czasie trwającego kilkanaście lat małżeństwa Konstancja urodziła dwóch synów: [[Leszek Czarny|Leszka Czarnego]], [[książęta krakowscy|księcia krakowskiego]] w latach [[1279]]-[[1288]], i [[Siemomysł inowrocławski|Ziemomysła inowrocławskiego]]<ref>O. Balzer, ''Genealogia Piastów'', Kraków 1895, s. 337-339, do dzieci z tego związku zaliczył także Adelajdę, która wg niego była dominikanką sandomierską. K. Jasiński, ''Rodowód Piastów śląskich'', cz. I, wyd. II, Kraków 2007, s. 121, przyp. 7, zakwestionował tę hipotezę, zarzucając poglądowi Balzera brak podstaw źródłowych, oparcie się na domysłach i ryzykownych rekonstrukcjach tekstu źródłowego, a także wskazując na brak występowania Adelajdy w ''Genealogii św. Jadwigi''. Sam zaliczył Adelajdę do dzieci [[Kazimierz II Sprawiedliwy|Kazimierza II Sprawiedliwego]] i [[Helena znojemska|Heleny znojemskiej]]. Zob. też K. Jasiński, ''Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich'', Poznań – Wrocław 2001, s. 19-20.</ref>.
 
==Bibliografia==
'''Literatura podstawowa'''
*[[Oswald Balzer|Balzer O.]], ''Genealogia Piastów'', Akademia Umiejętności, Kraków 1895, s. 292, 297-299 i 337-339.
*[[Kazimierz Jasiński (historyk)|Jasiński K.]], ''Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich'', Wydawnictwo Historyczne, Poznań – Wrocław 2001, ISBN 83-913563-5-3, s. 19-20, 57-58 i 61-63.
*Jasiński K., ''Rodowód Piastów śląskich'', cz. I, wyd. II, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2007, ISBN 978-83-60448-28-1, s. 120-122.
*[[Tomasz Jurek|Jurek T.]], ''Konstancja'', (w:) ''Piastowie. Leksykon biograficzny'', Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999, ISBN 83-08-02829-2, s. 413-414.
*[[Zofia Kozłowska-Budkowa|Kozłowska-Budkowa Z.]], ''Jan Czapla'', (w:) ''Polski Słownik Biograficzny'', t. IV, 1938, s. 165-166.
*[[Paweł Żmudzki|Żmudzki P.]], ''Studium podzielonego Królestwa. Książę Leszek Czarny'', Wydawnictwo Neriton, Warszawa 2000, ISBN 83-86842-85-7, s. 26-27, 58, 61, 76-77.
 
'''Literatura dodatkowa'''
*[[Zofia Kozłowska-Budkowa|Kozłowska-Budkowa Z.]], ''Jan Czapla'', (w:) ''Polski Słownik Biograficzny'', t. IV, 1938, s. 165-166.
*[[Krzysztof Ożóg|Ożóg K.]], ''Bolesław Pobożny'', (w:) ''Piastowie. Leksykon biograficzny'', Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999, ISBN 83-08-02829-2, s. 144.
*[[Krzysztof Ożóg|Ożóg K.]], ''Władysław Odonic Plwacz'', (w:) ''Piastowie. Leksykon biograficzny'', Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999, ISBN 83-08-02829-2, s. 135.
 
[[Kategoria:Piastowie wrocławscy]]