Wątek tkacki: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 104 bajty ,  13 lat temu
foto
m (Ujednoznacznienie linków - WP:UJL - i Ty możesz pomóc! AWB)
(foto)
[[Grafika:Kette und Schuß.jpg|right|thumb|250px|Wątek - nitki poziome. Osnowa - nitki pionowe]]
'''Wątek''' - element struktury tkaniny.
 
Wątek jest jednym z dwóch układów nitek tworzących [[tkanina|tkaninę]]. Jest to układ nitek (nitki), ułożony w tkaninie poprzecznie. Wprowadzany przez [[mechanizm przerzutowy]] pomiędzy nitki [[osnowa|osnowy]], według założonego [[splot]]u i następnie dociśnięty do [[krawędź tkaniny|krawędzi tkaniny]] przez [[bidło|mechanizm bidłowy]], tworzy element tkaniny. Po zmianie położenia nitek osnowy cykl wprowadzania wątku jest powtarzany. Wielokrotne powtarzanie tego cyklu nazywa się tkaniem.
 
== Przygotowanie ==
W zależności od tego, w jaki typ krosien wyposażona jest tkalnia, wątek musi być odpowiednio przygotowany.
* Dla tkalni wyposażonej w krosna czółenkowe wątek jest "cewiony", tzn. nawijany na specjalne cewki, które potem umieszczone będą w [[czółenko|czółenku]] ręcznie lub przez automat do wymiany cewek. Wątek dla krosien czółenkowych przygotowywany jest w oddziale przygotowawczym [[tkalnia|tkalni]]. Dział ten przygotowuje również drugi układ tworzący tkaninę - [[osnowa|osnowę]]. Do przygotowania wątku stosuje się maszyny zwane cewiarkami:
*# cewiarki lejkowe - tworzą nawoje bezcewkowe do krosien ręcznych i mechanicznych z ręczną wymianą wątku. Obecnie już nie produkowane i prawie nie stosowane.
*# cewiarki automatyczne - tworzą nawoje na specjalnych cewkach drewnianych lub z tworzywa sztucznego, przeznaczone do krosien z automatyczną wymianą cewek.
* Dla tkalni wyposażonej w krosna bezczółenkowe nie ma potrzeby specjalnego przygotowania wątku. Jest on pobierany z typowych, krzyżowych nawojów stożkowych, stosowanych powszechnie w przemyśle włókienniczym. Jedynym zabiegiem jest przewijanie przędzy w celu poprawienia jakości nawojów, zmniejszenia ilości zrywów, usunięcie zgrubień i pocienień przędzy itp.
 
Na wątek stosuje się taki sam rodzaj [[przędza|przędzy]] jak na osnowę, najczęściej w tkaninach ubraniowych, [[wełna|wełnianych]] i wełnopodobnych. W tkaninach [[Bawełna (włókno)|bawełnianych]] i [[len|lnianych]] w celu uzyskania dodatkowych efektów czy właściwości stosuje się inne przędze na osnowę i inne na wątek. Na przykład w tkaninach ścierkowych czy obrusowych stosuje się osnowy z nitkowanej przędzy bawełnianej i wątek z przędzy lnianej pojedynczej.