Rak jamy nosowo-gardłowej: Różnice pomiędzy wersjami

→‎Rozpoznanie: poszerzono i opisano badania
(→‎Bibliografia: Alan G. Gibb, Alan G. Glibb: Nasopharyngeal Carcinoma (...))
(→‎Rozpoznanie: poszerzono i opisano badania)
==Rozpoznanie==
Rozpoznanie raka nosogardła, zwłaszcza we wczesnym okresie choroby, określane jest jako trudne<ref name=janczewski>{{cytuj książkę|inni=Grzegorz Janczewski (red.)|tytuł=Otorynolaryngologia praktyczna. Podręcznik dla studentów i lekarzy. Tom I|autor=Grzegorz Janczewski|rozdział=Rak jamy nosowo-gardłowej|wydawca=Via Medica|miejsce=Gdańsk|rok=2007|isbn=978-83-60072-75-2|strony=361-366}}</ref>. Wynika ono ze skąpych i niecharakterystycznych objawach w początkowym okresie rozwoju choroby. Opiera się ono na:
* [[badanie laryngologiczne|badaniu ORL]]
* wielokrotnym badaniu przedmiotowym okolicy nosogardła, oglądaniem (w [[rynoskopia|rynoskopii tylnej]] i w [[endoskopia|endoskopii]]) oraz badaniu palpacyjnym w znieczuleniu miejscowym jamy nosowo-gardłowej (umożliwia rozpoznanie nowotworu szerzącego się podśluzówkowo, endofitycznie). Każdorazowo lekarz powinien ocenić palpacyjnie węzły chłonne szyi, gdyż przerzuty do układu chłonnego szyi często stanowią pierwszy objaw kliniczny choroby.
** [[otoskopia|badanie otoskopowe]] i ocena [[błona bębenkowa|błon bebenkowych]]; u chorych z rakiem jamy nosowo-gardłowej zwykle widoczne jest wciągnięcie błony w przypadku nieżytu trąbkowego lub poziom płynu w [[jama bębenkowa|jamie bębenkowej]] w przypadku [[wysiękowe zapalenie ucha środkowego|wysiękowego zapalenia ucha]]
** badaniu przedmiotowym części nosowej gardła, oglądaniem (w [[rynoskopia|rynoskopii tylnej]] i w [[endoskopia|endoskopii]])-nazofaryngoskopia
** badanie palpacyjne jamy nosowo-gardłowej zwykle ma wątpliwą wartość kliniczną. Jego założenie opierało się na możliwości rozpoznania nowotworu szerzącego się podśluzówkowo (endofitycznie).
** w badaniu jamy ustnej i gardła należy zwrócić uwagę na możliwość ubytków neurologicznych związanych z zajęciem odpowiednich nerwów czaszkowych (zaburzenie ruchomości języka, asymetria podniebienia itp). Ważne jest też badanie fiberoskopowe części ustnej gardła i oceny ewentualnego zajęcia struktur gardła środkowego
** każdorazowo otolaryngolog musi zbadać palpacyjnie węzły chłonne szyi, gdyż przerzuty do układu chłonnego szyi występują bardzo często a także nierzadko stanowią pierwszy objaw kliniczny choroby.
* ocenie histopatologicznej wycinków guza - która determinuje postępowanie lecznicze, gdyż różne typy raka nosogardła charakteryzują się odmiennymi cechami klinicznymi. Wycinki uzyskuje się podczas endoskopowego badania części nosowej gardła przez otolaryngologa; rzadko wykonuje się [[Biopsja|bac]] podejrzanego o przerzut węzła chłonnego szyi
* badania obrazowe:
** [[tomografia komputerowa|CT]]- jest metodą z wyboru. Daje możliwość oceny ekspansji guza pierwotnego. Dzięki tomografii komputerowej możliwa też jest też dokładna ocena zajęcia kości. Dodatkowo bardziej szczegółową metodą zwłaszcza w ocenie zajęcia przez nowotwór podstawy czaszki daje opcja HR CT tomografia komputerowa wysokiej rozdzielczości([[angielski|ang.]] '' high resolution computed tomography'')
** [[tomografia komputerowa|CT]]
** [[MRI]] uznawana jest za metodę bardziej czułą. Dzięki niej możliwa jest ocena szerzenia się nowotworu wzdłuż otoczek nerwowych i wewnątrzczaszkowo oraz zajęcie węzłów chłonnych przestrzeni [[przestrzeń zagardłowa|przestrzeni zagardłowej]], która nie jest dostępna badaniu przedmiotowemu
** [[MRI]]
** [[USG]] wykonuje się celem oceny układu chłonnego szyi pod kątem obecności przerzutów. Ważna jest ocena przepływu krwi w tętnicach szyjnych, gdyż naciek ściany tętnicy powoduje, że chory nie może być leczony operacyjnie. Alternatywą jest wtedy napromienianie układu chłonnego szyi
** [[USG]]
** [[PET]]- jest dobrą ale słabo dostępną w naszym kraju metodą diagnostyczną. Z tego powodu może ona służyć do oceny przerzutów odległych raka części nosowej gardła
** [[PET]].
Ze względu na dużą tendencję guza do rozsiewu wykonuje się także celem oceny pod kątem obecności przerzutów odległych:
* ocenie histopatologicznej wycinków guza.
** [[rtg]] klatki piersiowej
** [[USG]] jamy brzusznej
** [[scyntygrafia|badanie scyntygraficzne]] kości
 
===[[Klasyfikacja TNM]]===
<div style="font-size: 95%">