Łagisza: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 4348 bajtów ,  13 lat temu
dodanie działu Parafia
(zmiana nazw kategorii osiedl i dzielnic, ujednolicenie nazewnictwa kategorii + WP:SK)
(dodanie działu Parafia)
[[Grafika:Elektrownia_lagisza.jpg|thumb|250px|<center> [[Elektrownia Łagisza]]]]
 
'''Łagisza''' – dzielnica w północnej części miasta [[Będzin|Będzina]], w latach 1967-1973 miasto.
'''Łagisza''' – dzielnica [[Będzin|Będzina]] (8 km² i ok. 5 tysięcy mieszkańców) w północnej części miasta. Zabudowa Łagiszy składa się głównie z jednorodzinnych domków. W skład dzielnicy wchodzą mniejsze jednostki: Jazowe, Pustkowie, Glinice, Stachowe, Bory, Podłosie, Niepiekło. Tutaj znajduje się też jedna z większych w kraju elektrowni o mocy 800 MW.
 
==Geografia==
Łagisza zajmuje 8 km² i liczy ok. 5 tysięcy mieszkańców.
 
Od północy graniczy z gminą [[Psary]] (sołectwa: [[Sarnów (powiat będziński)|Sarnów]] i [[Preczów]]), od wschodu z miastem [[Dąbrowa Górnicza]], od południa z dzielnicami [[Gzichów]] i [[Brzozowica (dzielnica Będzina)|Brzozowica]], od wschodu z dzielnicą [[Grodziec (dzielnica Będzina)|Grodziec]].
Przez wschodnia część dzielnicy (Podłosie) przepływa [[Czarna Przemsza]], przez południową - Potok Psarski (Psarka).
 
W skład dzielnicy wchodzą mniejsze jednostki: Stara Łagisza, Glinice, Stachowe, Jazowe, Pustkowie, Bory, Podłosie i Niepiekło.
 
==Gospodarka==
Łagisza stanowi dzielnicę w znacznej części przemysłową (choć plany uprzemysłowienia były znacznie szersze)(m. in. duża [[Elektrownia Łagisza|elektrownia]] o mocy 800 MW, zakłady materiałów budowlanych).
Zabudowa Łagiszy składa się głównie z jednorodzinnych domków.
Łagisza znajduje się na starej trasie Katowice - Warszawa (ob. ul. Pokoju), a dziś nowa DK 86 w tych kierunkach przebiega przez pn. - zach. część dzielnicy. W północnej części biegnie piaskowa linia kolejowa.
 
==Historia==
[[Grafika:Łagisza herb.jpg|thumb|120px|left|<center> Herb Łagiszy z czasów samodzielności]]
Jest to miejscowość od wieków położona koło ruchliwej drogi z Będzina do [[Siewierz|Siewierza]]. W starożytności musiała być tutaj ludna osada skoro w [[1967]] r. odkryto cmentarz z 343 grobami i inne znaleziska datowane na schyłkową epokę brązu (kultura łużycka). Pierwsza informacja o Łagiszy, jako wsi pochodzi z [[1254]] r. Łagisza znalazła się wtedy w grupie miejscowości, z której [[norbertanki]] ze [[Dzielnica VII Zwierzyniec|Zwierzyńca]] koło Krakowa rezygnowały z dziesięciny w zamian za dochody ze wsi [[Grodziec (dzielnica Będzina)|Grodziec]]. Samodzielnie w dokumentach Łagisza występuje od [[1301]] r. Po [[1443]] r. w [[księstwo siewierskie|księstwie siewierskim]], gdzie stanowi własność biskupią. W [[XVII]] w. na terenie wsi powstaje karczma i dwa młyny, sama Łagisza jest jednak niewielką miejscowością, skoro miała wtedy tylko kilkudziesięciu mieszkańców. W II poł. [[XIX]] w. na terenie wsi zaczęto otwierać odkrywkowe kopalnie węgla kamiennego, co przyniosło znaczny rozwój. Własną parafię wieś jednak posiadała dopiero od [[1925]] r.
 
W [[1914]] powstała gmina łagiska, obejmująca również wsie: [[Grodków]], [[Psary]], [[Sarnów (powiat będziński)|Sarnów]], [[Preczów]] i mająca 7368 mieszkańców (Samasama Łagisza liczyła 3532 ludzimieszkańców).
 
W [[1924]] r. powstała parafia (wyodrębniona z [[Grodziec (dzielnica Będzina)|grodzieckiej]]) diecezji kieleckiej (od 28 X [[1925]] - częstochowskiej, a od 25 III [[1992]] - [[Diecezja sosnowiecka|sosnowieckiej]]).
 
W [[1942]] r. na terenie budowanej przez władze polskie elektrowni, Niemcy założyli filię [[Auschwitz-Birkenau|oświęcimskiego]] obozu koncentracyjnego, ukrytego pod kryptonimem "Haaga". Już po II wojnie światowej zbudowano jedną z większych w kraju [[Elektrownia Łagisza|Elektrownię Łagiszę"Łagisza"]], (rozpoczętea pierwszy blok energetyczny uruchomiono w 1963 r.; prace kontynuowano w 1985 r., a pierwszyobecnie blokznów energetycznyrozbudowywana uruchomiono w 1963 r.(2007-08).
 
W [[1969]] r. Łagiszę podniesiono do rangi samodzielnego miasta, bya cztery1 latastycznia później[[1973]] włączyćr. włączono ją jako dzielnicę do Będzina[[Będzin]]a.
 
==Parafia==
 
===Historia===
14 września [[1924]] r. (w dzień Podwyższenia Krzyża Świętego) zebranie ogólnogminne podjęło uchwałę, domagającą się wydzielenia wsi Łagisza z parafii [[Grodziec (dzielnica Będzina)|Grodziec]]. Podjęto też decyzję o założeniu cmentarza (na dwóch morgach), pod który wydzielono grunt. Przyszłej parafii przydzielono 6 mórg. Biskup kielecki, ks. [[Augustyn Łosiński]] przychylił się do prośby i erygował kościół filialny Niepokalanego Poczęcia NMP, a ks. Mariana Kluszczyńskiego mianował rektorem filialnym w Łagiszy. Niewielki murowany kościółek (15 m x 7,5 m) budowano już od 26 VIII [[1924]] r. (starania o budowę podjęto już w 1907 r.) (obecnie jest kaplicą przedpogrzebową). Ustanowiono też 2 odpusty: w oktawie Bożego Ciała oraz [[8 grudnia]] (Matki Boskiej Niepokalanego Poczęcia). 8 września [[1937]] r. ks. biskup [[Antoni Jacek Zimniak]] poświęcił dzwony, nabyte z ofiar wiernych przez ks. Teofila Banacha.
 
W [[1940]] r. powiększona o dwie wioski parafia liczyła 4 109 osób (1 144 rodziny), w tym 528 osób z [[Preczów|Preczowa]] i 1 230 osób z [[Sarnów (powiat będziński)|Sarnowa]]. Pod koniec 1945 r. parafia miała 4 653 wiernych. W tym czasie ks. Leon Stasiński postanowił wybudować większy kościół. Projekt świątyni wykonał inż. arch. Tadeusz Rudzki z Sosnowca i 27 V [[1946]] r. rozpoczęto budowę (fundamenty poświęcił biskup [[Teodor Kubina]] 27 IX [[1946]] r.). 6 III [[1949]] r. biskup pomocniczy Stanisław Czajka poświęcił 3 dzwony, a 17 lipca [[1949]] konsekrowano organy. W tym samym roku Jadwiga Socha z Krakowa namalowała drogę krzyzową. 25 września ordynariusz ks. dr [[Teodor Kubina]] konsekrował nowy kościół wraz z trzema ołtarzami (głównym - Niepokalanego Serca Matki Bożej, bocznymi - św. Józefa i Serca Jezusowego).
 
W latach 50. wybudowano też Dom Parafialny (plebanię). W latach. 80. XX w. na frontonie kościoła umieszczono płaskorzeźby Jana Pawła II, Stefana Wyszyńskiego, św. brata Alberta Chmielowskiego i Św. Rafała Kalinowskiego.
 
Dzięki staraniom proboszcza ks. kan. Eugeniusza Stępnia oddano wiernym z kolonii: Bory, Podłosie i Niepiekło kaplicę na Borach. 2 listopada [[1993]] r. biskup dr [[Adam Śmigielski]] poświęcił tę kaplicę oraz obraz NMP Wspomożycielki Wiernych, który to tytuł nadał kaplicy. Na kaplicę adaptowano w 1993 r. dawny budynek mieszkalny. W 1994 r. postawiono przy niej kilkumetrową konstrukcję metalową w kształcie wieży, zakończoną krzyżem W środku konstrukcji jest mała kapliczka z figurą Matki Bożej. Msze św. odprawiane są w kaplicy w każdą sobotę po południu.
W [[1914]] powstała gmina łagiska obejmująca również wsie [[Grodków]], [[Psary]], [[Sarnów]], [[Preczów]] i mająca 7368 mieszkańców (Sama Łagisza liczyła 3532 ludzi).
 
W [[1988]] r. z parafii wyłączono [[Preczów]], a 6 czerwca [[1991]] r. [[Sarnów (powiat będziński)| Sarnów]].
W [[1942]] r. na terenie budowanej przez władze polskie elektrowni, Niemcy założyli filię [[Auschwitz-Birkenau|oświęcimskiego]] obozu koncentracyjnego, ukrytego pod kryptonimem "Haaga". Już po II wojnie światowej zbudowano [[Elektrownia Łagisza|Elektrownię Łagiszę]] (rozpoczęte prace kontynuowano w 1985 r., a pierwszy blok energetyczny uruchomiono w 1963 r.).
 
===Proboszczowie===
W [[1969]] r. Łagiszę podniesiono do rangi samodzielnego miasta, by cztery lata później włączyć ją jako dzielnicę do Będzina.
* 1924-1928 - ks. Marian Kluczyński
* 1928-1937 - ks. Teofil Banach
* 1937-1939 - ks. Roman Ramus
* 1939-1953 - ks. Stefan Banasiński
* 1953-1973 - ks. kan. Mieczysław Piga
* 1973-1985 - ks. prał. Mieczysław Oset (24 IX 1934-13 II 2008)
* 1985-1989 - ks. kan. Józef Moch
* 1989-2007 - ks. kan. Eugeniusz Stępień
* 2007-nadal - ks. Grzegorz Rozpończyk.
 
==Linki zewnętrzne==
Anonimowy użytkownik