Historia Będzina: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1222 bajty ,  13 lat temu
(uzupełnienie)
* [[1824]]-[[1825]] - budowa pierwszej w Będzinie kopalni węgla "Ksawery".
* [[1825]] - komisarz obwodu olkuskiego Lauzański z powodu zagrożenia zycia wydaje polecenie zburzenia zamku do fundamentów.
* [[1826]]
* [[1826]] - uruchomienie na Warpiu (z udziałem F. H. Girarda) pierwszej cynkowni "Ksawery" (od 1928 "Pod Będzinem") o 20 piecach.
** 28 maja - pogrzeb na cmentarzu parafialnym trzech górników, którzy 25 maja zginęli w kopalni "Reden" pod DabrowĄ: braci Wojciecha i Franciszka Boreckich oraz Ignacego Prochackiego (zachoał się zabytkowy grobowiec ufundowany przez społeczność górniczą Dąbrowy;
* [[1826]] -* uruchomienie na Warpiu (z udziałem F. H. Girarda) pierwszej cynkowni "Ksawery" (od 1928 "Pod Będzinem") o 20 piecach.
* [[1827]]
** powstanie drugiej huty cynku (czynna do końca XIX w.) jako własność Towarzystwa Akcyjnego Francusko-Rosyjskiego (obie huty zwane są "pod Będzinem").
[[Grafika:Budynek Sądu Powiatowego w Będzinie.jpg|thumb|250px| |Sąd [[Powiat będziński|Powiatowy]] w Będzinie]]
* [[1943]]
** 13 czerwca - zmarł dr [[Adam Kazimierz Bilik]] (ur. 30 XI 1893), lekarz ubogich, przyjaciel potrzebujących, pierwszy prezes Akcji Katolickiej diec. częstochowskiej;
** 1 - 8 sierpnia - likwidacja przez Niemców na tzw. Kamionce ([[Warpie]]) getta żydowskiego; wywózka Żydów do obozu [[Auschwitz-Birkenau]] w [[Oświęcim]]iu; rozpaczliwa obrona członków [[Żydowska Organizacja Bojowa|Żydowskiej Organizacji Bojowej]] w bunkrze przy ulicy Podsiadły;
** 22 sierpnia - deportowanie do obozów ostatnich Żydów z getta (łącznie wywieziono ok. 30 tys. Żydów będzińskich).
** 10 sierpnia - ponowna konsekracja kościoła św. Katarzyny w Grodźcu.
* [[1948]]
** 22 marca - Będzin zostaje miastem wydzielonym z powiatu (powiat miejski) (do czerwca 1975 r.);
** przeniesienie z Sosnowca do Będzina [[Teatr Dzieci Zagłębia|Teatru Dzieci Zagłębia]] (zał. w grudniu 1945 r.) (dyr.przez [[Jan Dorman|Jana Dormana]]).
* [[1950]] - powstaje będziński "Mostostal".
* [[1951]]
* [[1952]]-[[1956]] - odbudowa zamku wg projektu arch. Zbigniewa Gawlika i umieszczenie w nim w 1956 r. siedziby [[Muzeum Zagłębia]].
* [[1956]]
** przyłączenie do gromady [[Łagisza]] przyłączono koloniękolonii Gródków - Pustkowie;
** uruchomiono największą w kraju kopalnię odkrywkową węgla kamiennego "[[Brzozowica (dzielnica Będzina)|Brzozowice]]".
* [[1957]]
** 1 stycznia - upaństwowienie [[Muzeum Zagłębia]];
** 13 października - utworzenie drugiej na terenie miasta parafii św. Jana Chrzciciela na Podjaziu (budowę tymczasowej kapliczki podjęto 30 IV 1958 r. a już 1 maja odprawiono pierwsze nabożeństwo (3 maja władze zarżądały jej likwidacji); administratorem parafii został ks. Zygmunt Zaborski, a w roku następnym ks. Wacław Wiciński (23 I 1927-25 XI 2003);
** utworzenie parafii św. Jana Chrzciciela na Podjaziu;
** 27 października - przedłużenie linii tramwajowej nr 25 z Grodźca do Wojkowic i Żychcic (łącznie 7,3 km).
* [[1958]]
** 21 września - wznowienie ruchu tramwajowego nowymi torami (usunięto torowiska z pl. Kazimerza Wielkiego i ul. Moniuszki, a położono i połączono je z ul. Czeladzką i Potockiego;
** pałac gzichowski po renowacji staje się siedzibą Domu Kultury Dzieci i Młodzieży (do 1972 r.);
** obchody 600-lecia miasta (wmurowanie tablicy na Domu Wójtowskim z 1889 r.).
* [[1959]]
** wybudowanie nowej szkoły w Łagiszy - Glinicach;
** 21 lipca - otwarcie trasy tramwajowej w alei Kołłataja; likwidacja nieczynnych torowisk na ul. Słowiańskiej, Kościuszki, Małachowskiego, Zawale i Paryskiej.
* [[1979]]
** 31 lipca - zamknięcie [[Cementownia Grodziec|cementowni "Grodziec"]];
** na Syberce przy ul. I Armii WP oddano do użytku Szkołę Podstawową nr 13 im. Zygmunta Berlinga (obecnie budynek Urzędu Skarbowego i ROKK).
* lata 80/90. - budowa na terenie [[Gzichów|Gzichowa]] osiedla Zamkowego.
* [[1981]], 1 kwietnia - utworzenie na [[Syberka|Syberce]] parafii Nawiedzenia MMP.
** 5 października - utworzenie parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa na Ksawerze (także dla osiedla [[Warpie]]-Wschód);
** 12 grudnia - powołanie parafii Św. Brata Alberta Chmielowskiego na [[Warpie|Warpiu]].
* [[19891990]], 22 kwietnia - utworzenieerygowanie parafii bł. Honorata Koźmińskiego na osiedlu M. Konopnickiej (Pekin) w Grodźcu (na bazie wikariatu trenowego, utworzonego 19 IX [[1989]] r.); 22 IV 1990 r. proboszczem zostaje ks. Leszek Kołczyk (ur. 31 I 1960); rozpoczęcie budowy kościoła wiosną 1991.
* [[1992]]
** styczeń - od Będzina odłącza się gmina miejska [[Wojkowice]], włączona do miasta w 1977 r.;
* [[1993]], wrzesień - na miejscu zburzonej przed 50 laty przez Niemców synagogi w pobliżu zamku ustawiono pamiątkowy obelisk;
odsłonięcie na murach kościoła Św. Trójcy tablicy poświęconej pamięci ks. Mieczysława Zawadzkiego, "Sprawiedliwego wsród Narodów Świata"; w uroczystościach uczestniczy m. in. kardynał Jean-Marie Lustiger.
* [[1994]], kwiecień - zakonnicy ze Zgromadzenia Oblatów św. Józefa objejmują parafię św. Jana Chrzciciela.
* [[1996]]
** 30 marca - [[Teatr Dzieci Zagłębia]] w związku z jubileuszem 50-lecia otrzymuje imię [[Jan Dorman|Jana Dormana]], swego twórcy i wieloletniego dyrektora;
* [[1997]]
** 29 stycznia - Rada Miejska z inicjatywy Towarzystwa Przyjaciół Będzina przyjmuje uchwałę w sprawie zasad i trybu nadawania Honorowego Obywatelstwa Miasta Będzina; pierwszym Honorowym Obywatelem Miasta Będzina został kardynał Jean-Marie Lustiger (1927-2007), metropolita arcybiskup Paryża, wywodzący się z bedzińskiej rodziny żydowskiej;
** 24 maja - sosnowiecki ordynariusz biskup [[Adam Śmigielski (biskup)]] ustanawia kościół Nawiedzenia MMP Sanktuarium Polskiej Golgoty Wschodu (28 V 2000 - konsekracja sanktuarium).;
** drugie półrocze - rozbiórka starej kaplicy parafii św. Jana Chrzciciela.
* [[1999]]
** Będzin ponownie staje się stolicą [[powiat będziński|powiatu ziemskiego]] w woj. śląskim;
Anonimowy użytkownik