Ogórek: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 65 bajtów ,  13 lat temu
drobne redakcyjne
(→‎Charakterystyka: co to znaczy "najstarszą rośliną", czy to znaczy, że pomidory zjawiły sie później, że jabłek nie było wcześniej?)
(drobne redakcyjne)
 
===Charakterystyka===
;[[Pochodzenie]]: Ogórek jestnależy roślinądo owocową,[[warzywa|warzyw]] znanądyniowatych i uprawiany jest już od ok. 5 tys. lat. Pochodzi prawdopodobnie z Indii, z podnóża Himalajów.Ogórek jest jednym z najdawniej uprawianych przez człowieka warzyw. Znany był już bowiem w starożytnym Egipcie około 2000 lat p.n.e., skąd przypuszczalnie w czasie wojen grecko-perskich uprawa jego rozprzestrzeniła się na kraje basenu Morza Śródziemnego. W Średniowieczu warzywo to pojawiło się w uprawie w Europie Północnej. W zachodniej części Europy upowszechnili go Rzymianie, zaś do ludów słowiańskich dotarł z Bizancjum wraz z nazwą wywodzącą się od słowa "angurion" (niedojrzały). W Średniowieczu warzywo to pojawiło się w uprawie w Europie Północnej. W Polsce uprawa ogórka upowszechniła się w wieku XVI.
;[[Kwiaty]]:Ogórek posiada trzy typy płci kwiatów: [[kwiat męski|męskie]] (z [[pręcik (botanika)|pręcik]]ami), [[kwiat żeński|żeńskie]] (ze [[słupek|słupkiem]]) i [[obupłciowość|hermafrodytyczne]] (organy żeńskie i męskie). Ilość kwiatów różnych typów płci na jednej roślinie oraz kolejność ich inicjacji determinuje płeć całej rośliny.
I tak wyróżnia się 3 podstawowe typy płci roślin ogórka:
*męskodwupienny - najpierw rozwijają się kwiaty męskie, a następnie w niewielkiej ilości kwiaty hermafrodytyczne i żeńskie
*żeńskodwupienny - najpierw inicjują się kwiaty żeńskie, a następnie w niewielkiej ilości kwiaty hermafrodytyczne i męskie
;[[Owoc]]e: jest[[Jagoda (botanika)|Jagoda]] mniej lub bardziej wydłużonywydłużona, różnej wielkości, o skórce gładkiej lub pokrytej brodawkami, wypełnionywypełniona nasionami. Kolor owoców jest zróżnicowany od ciemnozielonego do żółtego. Uprawia się wiele odmian gruntowych i szklarniowych w tym również odmiany partenokarpiczne nie wymagające zapylania i pozbawione nasion.
;[[Owoc]]e: Typ owocu to [[Jagoda (botanika)|jagoda]].
Owoc jest mniej lub bardziej wydłużony, różnej wielkości, o skórce gładkiej lub pokrytej brodawkami, wypełniony nasionami. Kolor owoców jest zróżnicowany od ciemnozielonego do żółtego. Uprawia się wiele odmian gruntowych i szklarniowych w tym również odmiany partenokarpiczne nie wymagające zapylania i pozbawione nasion.
 
===Systematyka===
 
=== Badania związane z genomem i hodowlą ogórka ===
Rodzina Cucurbitaceae jest częstym przedmiotem badań genetycznych i molekularnych <ref> Pierce L.K., Wehner T.C., 1990. Review of gens and linkage groups in cucumber, Hort. Science Vol.25(6).</ref>. Ogórek jest gatunkiem obcopylnym, ale dobrze znosi zapylenie własnym pyłkiem, co pozwala na tworzenie linii wsobnych <ref>Niemirowicz-Szczytt K., 1993. Hodowla roślin warzywnych, Wyd. SGGW :185-233, 206-207</ref>. Łatwość mnożenia generatywnego i wegetatywnego oraz dokładne poznanie kultur in vitro ogórka spowodowały, że gatunek ten służy jako model w badaniach genetycznych i biotechnologicznych <ref>Niemirowicz-Szczytt K., Wyszogrodzka A., 1976. Embryo culture and in vitro pollination of excised ovules in the family Cucurbitaceae. In: Novak FJ (ed) Use of tissue cultures in plant breeding, Proc Int Symp, Olomouc, 6-11: 571-576. </ref>. Ogórek posiada zdolność rozmnażania generatywnego również form poliploidalnych. Mapy genetyczne mogą być rozbudowywane bez większych trudności przy użyciu znanych markerów ze względu na małą liczbę chromosomów <ref>Niemirowicz-Szczytt K., 1993. Hodowla roślin warzywnych, Wyd. SGGW :185-233, 206-207</ref>.
Lista genów ogórka jest na bieżąco uaktualniana i publikowana. Poznano sekwencję i działanie 105 genów. Wśród opisanych są geny odpowiedzialne za dziedziczenie <ref>Malepszy S., Niemirowicz-Szczytt K., 1991. Sex determination in cucumber (Cucumis sativus) as a model system for molecular biology. Plant Science, 80 : 39-47</ref>. Od dawna znane są też metody sterowanie płcią za pomocą odpowiednich substancji chemicznych <ref> Galun E., 1959. The role of auxins on sex expresion in cucamber, Physiol. Plant., 12: 48-61</ref>. Znane są również geny odporności na choroby np. gen odporności na mączniak rzekomy oznaczamy jest symbolem ``dm``. Jest jednym z wielu genów odporności na ''Pseudoperonospora cubensis''. Prowadzone są też badania nad pokrewieństwem rożnych grup botanicznych ogórka ''C. sativus L.'' i ''C. sativus var. Hardwickii''<ref>Liu J., Staub J.E., 1998. Relationship among putative botanical varieties In cucumber, Cucurbit Genetics Cooperative Report, 21:1-5.</ref> i ich przydatnością do prac hodowlanych.
Prace nad transformacją ogórka prowadzone są od ponad 10 lat. Wykorzystuje się przede wszystkim metody wektorowe <ref>Chee P., 1990. Transformation of Cucumis sativus tissues by Agrobacterium tumefaciens and the regeneration of transformed plants, Plant cell Rep. 9: 245-248 </ref>. Są również prowadzone badania nad transformacją bezwektorową wykorzystując metodę elektroporacji <ref>Burza W., Wochniak P., Wróblewski T., Malepszy S., 1995. Transient expression assay for the optimisation of direct gene transfer into cucumber meristem protoplasts by electroporation, J. Appl. Genet. 36(1): 1-10.</ref> i mikrowstrzeliwania <ref>Chee P., Slightttom J., 1992. Transformation of cucamber tissues by microprojectile bombardment: identification of plants containing functional and non-functional transferred genes, Gene 188: 255-260.</ref>.
Prowadzone są też badania nad pokrewieństwem rożnych grup botanicznych ogórka ''C. sativus L.'' i ''C. sativus var. Hardwickii '' <ref>Liu J., Staub J.E., 1998. Relationship among putative botanical varieties In cucumber, Cucurbit Genetics Cooperative Report, 21:1-5.</ref> i ich przydatnością do prac hodowlanych.
Prace nad transformacją ogórka prowadzone są od ponad 10 lat. Wykorzystuje się przede wszystkim metody wektorowe <ref>Chee P., 1990. Transformation of Cucumis sativus tissues by Agrobacterium tumefaciens and the regeneration of transformed plants, Plant cell Rep. 9: 245-248 </ref>.Są również prowadzone badania nad transformacją bezwektorową wykorzystując metodę elektroporacji <ref>Burza W., Wochniak P., Wróblewski T., Malepszy S., 1995. Transient expression assay for the optimisation of direct gene transfer into cucumber meristem protoplasts by electroporation, J. Appl. Genet. 36(1): 1-10.</ref> i mikrowstrzeliwania <ref>Chee P., Slightttom J., 1992. Transformation of cucamber tissues by microprojectile bombardment: identification of plants containing functional and non-functional transferred genes, Gene 188: 255-260.</ref>.
=== Zobacz też ===
[[Ogórek kiszony]], [[ogórek konserwowy]].
89 498

edycji