Johann Eck: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 5838 bajtów ,  13 lat temu
Rozszerzenie artykułu c.d.
(Rozbudowa artykułu cz 1)
(Rozszerzenie artykułu c.d.)
 
W [[1506]] roku opublikował swoją pierwszą pracę, dał się też poznać jako mówca i orator. W późniejszych latach wydawał liczne publikacje (szczególnie broniąc tradycyjnej katolickiej wizji [[predestynacja|predestynacji]]), jak również komentarze [[Biblia|Biblii]].
 
 
== Debata lipska ==
DodatkowymW czynnikiem[[1519]] gorliwościroku Eckaodbyła byłysię kwestiesłynna finansowedebata lipska między Eckiem, a [[Marcin_Luter|Lutrem]], podczas której ten pierwszy był zobowiązany ośmieszać luterańskie tezy - Eck działał także w interesie bankierskiiejbankierskiej rodziny Fuggierów[[Fuggerowie|Fuggerów]] z Augsburga, którzy zabezpieczali i realizowali transakcje finansowe pomiędzy Włochami a Niemcami, w tym także sprzedaż odpustów.
 
W [[1519]] roku odbyła się słynna debata lipska między Eckiem, a [[Marcin_Luter|Lutrem]], podczas której ten pierwszy był zobowiązany ośmieszać luterańskie tezy. Z tegfotego okresu pochodzi opis postaci i charakteru Ecka, napisany przez bezstronnego naocznego świadka Piotra Moselanusa:
 
<blockquote>
</blockquote>
 
Dyskusja w Lipsku wykazała niemożliwość pogodzenia stanowiska Lutra z tradycyjnym nauczaniem Kościoła rzymskiego przede wszystkim odnośnie władzy papieskiej. Eck w przeciwieństwie do Lutra uważał, że tylko władza papieska jest gwarantejgwarantem jedności Kościoła, dlatego posunął się do zaatakowania Lutra podejrzeniem o powtarzanie niektórych poglądów [[Jan_Hus|Husa]]. Luter przyznał, że niektóre artykuły Husa potępione na [[Sobór_w_Konstancji|Soborze w Konstancji]] są "całkowicie chrześcijańskie", co Eck łatwo wykorzystał do ośmieszenia Lutra jako heretyka powtarzającego nauki potępione na Soborze w Konstancji w [[1415]] r.
Debata trwała 18 dni - i została przerwana 27 lipca przez księcia Jerzego, który pilnie potrzebował wykorzystać salę zamkową do innych celów. Eck ogłosił się samozwańczo jej zwycięzcą i odbierał prezenty i honory z rąk władz Uniwersytetu w Lipsku oraz przełożonych i możnych. Jednak rok później, kiedy przyjechał do Lipska z bullą [[Exsurge Domine]] spotkał się tam z tak stanowczym oporem studentów Uniwersytetu (w liczbie ok. 150), że w obawie o swe życie musiał ratować się ucieczką do pobliskiego klasztoru.
 
Dodatkowym czynnikiem gorliwości Ecka były kwestie finansowe - Eck działał także w interesie bankierskiiej rodziny Fuggierów z Augsburga, którzy zabezpieczali i realizowali transakcje finansowe pomiędzy Włochami a Niemcami, w tym także sprzedaż odpustów.
 
== Potępienie Lutra i jego zwolenników ==
 
W Rzymie, w przeciwieństwie do Niemiec, bardzo ceniono Ecka jako "niezmordowanego szermierza prawdziwej wiary". W styczniu [[1520]] roku [[Leon_X|Leon X]] zaprosił go do Rzymu, gdzie Eck wręczył papieżowi swoje najnowsze dzieło broniące władzy papieskiej przeciwko twierdzeniom Lutra '''De primate Petri adversus Ludderum''' (Ingolstadt, 1520), za co otrzymał w nagrodę urząd papieskiego protonotariusza.
Eck następnie udał się do Rzymu, gdzie użył wszelkich wpływów, by doprowadzić do potępienia Lutra i jego zwolenników. Efektem jego zabiegów, realizowanych z pomocą kardynałów: Aleandra, Kajetana, Prieriasa oraz Campeggio, były cztery posiedzenia konsystorza, na których opracowano bullę [[Exsurge_Domine]]. Eck był także jedną z osób, której powierzono nadzór nad promulgacją i wejściem w życie tej bulli.
 
Jednocześnie Eck następnie udałstarał się do Rzymu, gdzieprzez użyłjakiś wszelkichczas wpływówbezskutecznie, by doprowadzić do potępienia Lutra i jego zwolenników. Efektem jego energicznych zabiegów, realizowanychdo zktórych pomocąwłączyli kardynałówsię kardynałowie: Aleandra[[Hieronim Aleander]], Kajetana[[de Vio]], Prieriasa[[Sylwester de Prierio]] oraz Campeggio, były cztery posiedzenia konsystorza, na których opracowano bullę [[Exsurge_DomineExsurge Domine]]. Eck byłotrzymał takżegodność nuncjusza papieskiego i był jedną z trzech osób, którejktórym powierzono nadzór nad promulgacją i wejściem w życiewykonaniem tej bulli.
 
Promulgacja i wykonanie [[Exsurge Domine]] przebiegała w Europie Zachodniej bez przeszkód, jednak we Wiedniu i w północnych Niemczech Eck napotkał na silny opór - m.in. uniwersytetów w Lipsku, Erfurcie, Wittenbergii. W Saksonii obawiał się - niebezpodstawnie - o swoje życie.
 
Rozgniewany tym Eck wystosował w dniu 18 lutego 1521 roku list do [[Karol_V_Habsburg|Karola V]] ''Epistola ad Carolum V'', w którym wzywał cesarza do podjęcia działań przeciwko Lutrowi.
 
Eck był już w tym czasie osobą najbardziej niepopularną w Niemczech i historycy katoliccy zgodnie przyznają, że wybranie Ecka do tej roli znacznie przyczyniło się do rozwoju [[Reformacja|Reformacji]].
 
 
==Dalsza działalność Ecka ==
W latach 1521-1522 Eck przebywał ponownie w Rzymie, gdzie zdawał relację z rezultatów swojej nuncjatury.
 
Po powrocie z Rzymu przystąpił z wielką energia do działań przeciwko luteranom. Dzięki jego wpływom (książę Bawarii był początkowo przeciwny takim działaniom), w [[1522]] roku wdrożono w Bawarii edykt religijny, na mocy którego senat Uniwersytetu w Ingolstadt otrzymał uprawnienia trybunały Inkwizycji, zapoczątkowując tym samym okres wieloletnich prześladowań religijnych.
 
W 1523 roku Eck wyjechał do Rzymu po raz trzeci, gdzie w uznaniu za wdrożenie polityki represji w Bawarii uzyskał dla księcia Bawarii cenne koncesje kościelne.
 
Eck kontynuował działalność polemiczną przeciwko reformatorom. Oprócz obowiązków związanych z działalnością inkwizycji, co roku wydawał co najmniej jedno dzieło polemiczne, w którym bronił m.in. katolicką naukę o Mszy św., czyśćcu, odpustach, kulcie obrazów, spowiedzi usznej. W 1525 roku wydał w Landshut swoje słynne dzieło przeciwko Melanchtonowi i [[Zwingli|Zwingliemu]], zatytułowane ''Enchiridion locorum communium adversus Lutherum et alios hostes ecclesiae'', które do 1576 roku ukazało się w 46 wydaniach.
 
W okresie od 21 maja do 18 czerwca 1526 roku brał udział w publicznej debacie na temat nauki o transsubstancjacji przeciwko szwajcarskiemu reformatorowi [[Oecolampadius|Oekolampadiusowi]]. Dysputa ta zakończyła się zdecydowanym zwycięstwem Ecka, który po tym nakłonił władze do wszczęcia prześladowań przeciwko [[Zwingli|Zwingliemu]] i jego zwolennikom.
 
W styczniu 1528 roku odbyła się w [[Berno|Bernie]] kolejna dysputa teologiczna, gdzie pod nieobecność Ecka wygrali zdecydowanie reformatorzy.
 
W 1530 roku brał udział w Sejmie w Augsburgu, gdzie był najważniejszym teologiem katolickim. Brał udział w komisji, której powierzono przygotowanie odpowiedzi na [[Konfesja Augsburska|Konfesję Augsburską]] luteran. Odpowiedź ta znana jako [[Refutacja Konfesji Augsburskiej]], została przygotowana [[13 lipca 1530]], jednak cesarz [[Karol_V_Habsburg|Karol V]] nie przyjął jej ze względu na jej zbyt dużą objętość oraz zjadliwy język i zalecił rewizję refutacji. Po pięciu poprawkach [[13 sierpnia]] Refutacja została ostatecznie odczytana przed Sejmem w tej samej kaplicy, w której odczytano Konfesję Augsburską.
 
W tym samym miesiącu Eck brał udział w obradach komisji teologicznej, wyznaczonej przez cesarza do omówienia i pogodzenia różnic pomiędzy luteranami a katolikami. Działania te okazały się jednak bezowocne.
 
W [[1540]] roku brał udział w [[kolokwium w Wormacji]], gdzie zaczął okazywać pewne oznaki skłonności do kompromisu w kwestii nauki o usprawiedliwieniu. W styczniu 1541 roku udało mu się wywrzeć pozytywne wrażenie na Melanchtonie swoim podejściem do doktryny o usprawiedliwieniu przez wiarę; jednak po kilku miesiącach na Sejmie w Regensburgu zmienił swoje stanowisko na całkowicie przeciwne.
 
Ostatnim ważnym etapem działalności Ecka był jego konflikt z [[Martin Bucer|Martinem Bucerem]], dotyczącym antykatolickiej wymowy relacji Bucera o obradach sejmu w Regensburgu w 1541 roku.
 
== Antysemityzm Ecka ==
W 1541 roku Eck opublikował polemikę przeciwko zaleceniom norymberskiego reformatora [[Andreas Osiander|Andreasa Osiandra]], który zwalczał średniowieczne uprzedzenia wobec Żydów i oskarżanie ich o mordowanie dzieci chrześcijańskich, bezczeszczenie hostii i zatruwanie studni. Eck w swej polemice zatytułowanej ''Ains Juden-büechlins Verlegung'' oskarżał Osiandra o ochranianie Żydów, nazwał go "żydowskim ojcem" i nie mniej niż 19 razy szydził z żydów, nazywając ich "bluźnierczą rasą" (cyt. wg Heiko A. Oberman, The Roots of Antisemitism in the Age of Renaissance and Reformation, tr. James I. Porter, Philadelphia: Fortress Press, 1984, s. 4-5, 17, 36-37, 42, 46-47, 58, 72-73, 87, 91, 101, 121, 135).
 
Eck w swoich wypowiedziach wygłaszał czasami tezy niezgodne z nauką Kościoła rzymskiego - szczególnie w kwestiach dotyczących wolności woli i usprawiedliwienia, w których bronił semipelagianizmu. Niektóre(jest jegoto poglądywyraźnie zostaływidoczne potępionew najego Soborzedziele TrydenckimChrysopassus (dekretz o1514 Usprawiedliwieniuroku), bez wymieniania go jako ich autora.
 
Eck - wbrew opozycji biskupa Eichstadtu - bronił pożyczania pieniędzy na procent.
 
Niektóre jego poglądy zostały potępione na [[Sobór_trydencki|Soborze Trydenckim]] (dekret o Usprawiedliwieniu), bez wymieniania go jako ich autora.
Promulgacja bulli przebiegała bez przeszkód we Włoszech i południowych Niemczech, jednak w północnych Mienczech napotkał na silny opór - m.in. w Lipsku studenci Uniwersytetu publicznie wyśmiali go i zniszczyli bullę, a sam Eck musiał się ratować ucieczką do pobliskiego klasztoru.
 
== Dalsza działalnośćBiblia Ecka ==
Eck przetłumaczył na język niemiecki [[Biblia|Biblię]], która ukazała się po raz pierwszy w [[1537]] roku w Ingolstadt w formacie folio. W swym przekładzie wręcz naśladował język Lutra na tyle, na ile pozwalał na to tekst źródłowy (łacińska [[Wulgata]]). Jego przekład zawierał dodatkowo (w załączniku): Modlitwę Manassesa, Trzecią Księgę Machabejską oraz List Apostoła Pawła do Laodycejczyków.
 
== Bibliografia ==
Eck w swoich wypowiedziach wygłaszał czasami tezy niezgodne z nauką Kościoła rzymskiego - szczególnie w kwestiach dotyczących wolności woli i usprawiedliwienia, w których bronił semipelagianizmu. Niektóre jego poglądy zostały potępione na Soborze Trydenckim (dekret o Usprawiedliwieniu), bez wymieniania go jako ich autora.
* Roland Bainton, Tak oto stoję. Przekład: Wojciech Maj, Areopag, Katowice 1995.
* Philip Schaff, ''History of the Christian Church, vol. vii, Grand Rapids 1994 (reprint).
*[http://www.ccel.org/s/schaff/encyc/encyc04/htm/ii.iii.ii.htm ''Schaff-Herzog'' article]
*T. Wiedemann, ''Dr Johann Eck'' (Regensburg, 1865).
 
Eck przeszedł do historii jako jeden z pierwszych teologów, którzy zrozumieli doniosłość i potencjał nauk Lutra. Dlaego też dokładał wszelkich starań, by utrzymać tradycyjny porządek rzeczy.
 
Zmarł w Ingolstadt, do ostatnich dni walcząc o tradycyjną postać Kościoła.
 
[[kategoria:Teolodzy katoliccy|Mayer von Eck, Jan]]
886

edycji