Jan Szklarek: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 221 bajtów ,  12 lat temu
drobne merytoryczne, poprawa linków, kat.
(drobne techniczne)
(drobne merytoryczne, poprawa linków, kat.)
'''Jan Szklarek''' [[pseudonim|ps.]] ''"Roja", "Kotwicz", "Lis", "Florian Lewicki"'' (ur. [[27 grudnia]] [[1897]] w [[Kijów|Kijowie]], zm. [[18 lutego]] [[1947]] w komunistycznym[[Więzienie mokotowskie|więzieniu na [[Mokotów|Mokotowiemokotowskim]] w [[Warszawa|Warszawie]]) – oficer[[major]] służby[[kawaleria stałejII RP|kawalerii]] [[Wojsko Polskie II RP|Wojska Polskiego]] ([[rotmistrz]]), członekżołnierz [[ZWZ]]-[[AK]], [[Narodowa Organizacja Wojskowa|NOW]] i [[Narodowe Zjednoczenie Wojskowe|NZW]], dowódca oddziału partyzanckiego, komendant Okręgu III Białostockiego NZW, ps. "Roja", "Kotwicz", "Lis", "Florian Lewicki".
 
Był synem Jana Szklarka, właściciela majątku ziemskiego i Heleny z domu Płońskiej. Uczęszczał do szkoły miejskiej i gimnazjum państwowego w Kijowie. W [[1913]] podjął studia na Wydziale Medycznym [[Uniwersytet Kijowski|Uniwersytetu Kijowskiego]]. W maju [[1915]] musiał je przerwać, gdyż został powołany do armii rosyjskiej. Skierowano go do Szkoły Oficerów Kawalerii w [[Kirowohrad|Jelizawietgradzie]], którą ukończył w październiku [[1916]] r. Walczył w szeregach 1 Pułku Kozackiego w rejonie [[Baranowicze|Baranowicz]].
W [[1917]] r. wstąpił do formowanego na [[Ukraina|Ukrainie]] [[I Korpus Polski w Rosji|I Korpusu Polskiego]] gen. [[Józef Dowbór-Muśnicki|Józefa Dowbora-Muśnickiego]], w którym awansował do stopnia podporucznika. Po rozwiązaniu Korpusu przez Niemców został osadzony w obozie dla internowanych w [[Kowno|Kownie]], z którego zwolniono go w czerwcu [[1918]] r. W sierpniu tego roku wstąpił na ochotnika do [[1 Pułk Ułanów Krechowieckich|1 Pułku Ułanów Krechowieckich]]. Brał udział w [[wojna polsko-bolszewicka|wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920]]. Walczył pod [[Lwów|Lwowem]], [[Zamość|Zamościem]], [[Łuck]]iem, [[Ostróg|Ostrogiem]].
 
W [[1922Porucznik]] otrzymałze awansstarszeństwem doz stopnia1 grudnia 1922 rotmistrzar. W [[1926]] został urlopowany z wojska z powodu odmowy udziału w [[zamach majowy|zamachu majowym]] [[Józef Piłsudski|Józefa Piłsudskiego]]. Jednakże już w styczniu [[1927]] został przywrócony do czynnej służby wojskowej. Otrzymał przydział do Dowództwa Okręgu Korpusu III jako kierownik placówki wywiadowczej na obszar [[Litwa|Republiki Litewskiej]]. Od [[1937]] był kierownikiem transportu kolejowego DOK III.
 
Uczestniczył w [[kampania wrześniowa|wojnie obronnej 1939 r.]] jako dowódca Kompanii Karabinów Maszynowych Przeciwlotniczych typu B Nr 37, zmobilizowanej przez [[3781 SamodzielnaPułk KompaniaStrzelców PrzeciwlotniczaGrodzieńskich|3781 SamodzielnejPułk KompaniiStrzelców Przeciwlotniczej CKMGrodzieńskich]] w Grodnie. Walczył w rejonie miejscowości [[Mosty (Białoruś)|Mosty]], [[Grodno]], [[Sejny]], [[Suwałki]]. Został internowany wraz ze swoją kompanią na [[Łotwa|Łotwie]]. Po zajęciu tego państwa przez Sowietów przebywał w rejonie miejscowości [[Szawle]].
 
W czerwcu [[1941]], po inwazji niemieckiej na [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|ZSRR]], zaangażował się w działalność konspiracyjną – początkowo w szeregach ZWZ-AK, a od kwietnia [[1943]] w Narodowej Organizacji Wojskowej. Został inspektorem Okręgu Białostockiego i komendantem szkoły podchorążych. W tym czasie otrzymał awans do stopnia majora. Jednocześnie już od września 1941 był dowódcą oddziału partyzanckiego działającego na Białostocczyźnie. Do najważniejszych jego akcji bojowych należało schwytanie w zasadzce 1 maja 1943 r. w majątku [[Poryty]] koło [[Łomża|Łomży]] ministra [[III Rzesza|Rzeszy]] i generalnego gubernatora Ost [[Alfred Rosenberg|Alfreda Rosenberga]]. Wymieniono go na 402 aresztowanych Polaków z więzień w [[Białystok|Białymstoku]], [[Grajewo|Grajewie]], Łomży i [[Szczuczyn (województwo podlaskie)|Szczuczynie]]. Niemcy zobowiązali się także do nie podejmowania represji wobec miejscowej ludności. Ponadto oddział mjr. J. Szklarka m.in. w sierpniu 1943 rozbił obóz pracy w [[Knyszyn]]ie, uwalniając osadzonych tam Polaków, w czerwcu [[1944]] zwycięsko walczył z niemieckimi oddziałami pancernymi i 285 Batalionem [[Waffen-SS]], w lipcu i sierpniu tego roku podczas ofensywy sowieckiej prowadził liczne działania dywersyjne na tyłach frontu na obszarze [[Lasy Augustowskie|Lasów Augustowskich]] i [[Puszcza Knyszyńska|Puszczy Knyszyńskiej]].
28 marca [[1946]] został aresztowany przez [[Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego|UB]]. Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie skazał go 10 grudnia tego roku na karę śmierci. Został stracony 18 lutego 1947 w [[więzienie mokotowskie|więzieniu mokotowskim]].
 
[[Kategoria{{DEFAULTSORT:Oficerowie II Rzeczypospolitej|Szklarek, Jan]]}}
[[Kategoria:ŻołnierzeOficerowie korpusówkawalerii polskichII w Rosji 1917-1918|Szklarek, JanRP]]
[[Kategoria:OsobyPolacy skazane naoficerowie karęImperium śmierci w Polsce 1944-1956|Szklarek JanRosyjskiego]]
[[Kategoria:PolscyŻołnierze żołnierzekorpusów podziemia|Szklarek,polskich Janw Rosji 1917-1918]]
[[Kategoria:PolskieUczestnicy ofiarywojny represji stalinowskich|Szklarek Janpolsko-bolszewickiej]]
[[Kategoria:UrodzeniUczestnicy wkampanii 1897|Szklarek Janwrześniowej]]
[[Kategoria:ZmarliOsoby skazane na karę śmierci w 1947|SzklarekPolsce Jan1944-1956]]
[[Kategoria:Żołnierze iArmii działacze podziemia antykomunistycznego 1944-1956|Szklarek, JanKrajowej]]
[[Kategoria:Żołnierze i działacze podziemia antykomunistycznego 1944-1956]]
[[Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1897]]
[[Kategoria:Zmarli w 1947]]
71 309

edycji