Sędziszów Małopolski: Różnice pomiędzy wersjami

bład literowy poprawiony
(bład literowy poprawiony)
[[Grafika:POL Sędziszów Małopolski - Cemetery Chapel.JPG|250px|thumb|right|Kaplica cmentarna z [[1844]] roku]]
* '''Ratusz''' – został wybudowany w [[XVII wiek]]u, a przebudowano go w [[XIX wiek]]u. Budynek jest piętrowy, podpiwniczony, założony na planie wydłużonego [[prostokąt]]a. Frontowa, północna fasada, zdominowana jest przez wieżę, wyodrębnioną z murów budynku dwoma [[lizena]]mi. W dolnej partii wieży, nad wejściem, umieszczony jest [[herb Sędziszowa Małopolskiego|herb miasta]], a powyżej dwa, ujęte w [[arkada|arkadę]], neogotyckie okna<ref>Efekt przebudowy z [[XIX wiek]]u.</ref>. Wieża w części górnej przybiera kształt [[czworobok]]u o ściętych narożnikach. Przykryta jest wysokim, dwuspadowym dachem z [[lukarna|lukarną]] z przełomu [[XIX wiek|XIX]] i [[XX wiek]]u.
* '''Kościół parafialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny''' – wybudowany w latach [[1694]]-[[1699]], w stylu [[barok|późnobarokowym]] (zbliżonym do stylu [[kościół św. Anny w Krakowie|kościoła św. Anny w Krakowie]]), na miejsce kościoła drewnianego, który został zniszczony w [[XVII wiek]]u na skutek najazdu na miasto wojsk siedmiogrodzkich lub szwedzkich. Za autora planów budowy przyjmuje się architekta [[Tylman z Gameren|Tylmana z Gameren]]. Pierwotny projekt, przewidywał budowę wzdłuż nawy głównej dwóch rzędów kaplic połączonych przejściami – nie doczekał się on jednak realizacji. W [[1762]] roku kościół popadł w ruinę. W [[1788]] roku stan kościoła był taki, że sklepienie groziło zawaleniem. W latach [[1788]]-[[1792]] przeprowadzono remont i dokończono budowę, zmieniając plan - zrezygnowano z połączonego rzędu kaplic na rzecz [[nawa|naw bocznych]]. W [[1792]] roku świątynia została [[konsekracja|konsekrowana]]. W roku [[1817]] wnętrze kościoła zostało doszczętnie zniszczone pożarem – odbudowany dopiero w roku [[1870]] przy wsparciu finansowym miejscowego ziemiaństwa. W czasie [[II wojna światowa|II wojny światowej]], w wyniku ostrzału artyleryjskiego, uszkodzona została ściana wschodnia budynku i [[zakrystia]]. Kościół został zbudowany w stylu [[barok|późnobarokowym]] – jest [[nawa|trzynawowy]], [[bazylika|bazylikowy]]. Główne wejście do świątyni znajduje się w fasadzie zachodniej, ozdobione jest [[portal]]em z czarnego [[marmur]]u. Nad portalem umieszczony jest [[Pilawa (herb szlachecki)|herb Pilawa]]. Plac kościelny otoczony jest murem z drugiej połowy [[XVIII wiek|XVIII]] i [[XIX wiek]]u, który z południowej strony jest połączony z dzwonnicą z [[1823]] roku (obecnie nieużywaną). ŚcinyŚciany wewnątrz kościoła są zdobione polichromią wykonaną przez Stanisława Szmuca w [[1974]] roku. Ołtarz główny został wykonany przez braci Ligęzów i Aleksandra Krywuta w [[1888]] roku. Z pierwotnego wyposażenia kościoła zachowały się rzeźby [[święty Stanisław|św. Stanisława]] i [[święty Wojciech|św. Wojciecha]] oraz [[Matka Boska|Matki Boskiej]]. W zachodniej części północnej nawy bocznej zachował się fragment [[stiuk]]owej dekoracji przedstawiającej tarczę z herbami [[Pilawa (herb szlachecki)|Pilawa]] i [[Szreniawa (herb szlachecki)|Szreniawa]] a także inicjałami Michała Potockiego.
* '''Kościół i klasztor oo. Kapucynów''' – klasztor zbudowano w latach [[1739]]-[[1741]], zaś świątynia pw. św. Antoniego została wzniesiona w latach [[1741]]-[[1756]] i konsekrowana [[28 września]] [[1766]] roku. Kościół i klasztor powstał według projektu architekta Jana de Oppitz ze [[Lwów|Lwowa]]. Budynki zostały wzniesione w stylu późnobarokowym, tzw. toskańskim. W ołtarzu głównym kościoła umieszczony jest obraz, przeniesiony z kościoła kapucynów w [[Olesko|Olesku]], przedstawiający [[Antoni Padewski|św. Antoniego Padewskiego]], namalowany przez Szymona Czechowicza w latach [[1762]]-[[1765]]. Poniżej umieszczony jest, malowany na desce, obraz [[Matka Boska Częstochowska|Matki Boskiej Częstochowskiej]] z [[XVII wiek]]u, ubrany w sukienki z [[XVIII wiek]]u i wzbogacony metalową oprawą z II poł. [[XIX wiek]]u – zgodnie z tradycją był to obozowy obraz wojewody wołyńskiego [[Michał Potocki|Michała Potockiego]]. Przed kościołem znajduje się dwupoziomowy, tarasowy dziedziniec, który częściowo otoczony jest balustradą z [[tralka|tralkami]] a częściowo murem, na którym umieszczono stacje [[Męka Pańska|męki pańskiej]]. Na niższym tarasie, na wysokim cokole, stoi rzeźba Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej wykonaną w [[1912]] roku przez Wojciecha Samka. Klasztor był pierwotnie budowlą jednopiętrową o trzech skrzydłach – w roku [[1929]] do dwóch skrzydeł nadbudowano drugie piętro. Zespół klasztorny został otoczony wysokim murem, który w [[1783]] roku został rozebrany i zastąpiony płotem z rozkazu starosty rzeszowskiego. Obecnie stojący mur zbudowano po roku [[1808]] (w [[lata 30. XX wieku|latach 30. XX wieku]] był naprawiany). W klasztorze przechowywane są cenne zabytki, min.:
** obrazy z [[1754]] roku, przeniesione z klasztoru w [[Olecko|Olecku]]: "Pokłon pasterzy", "Św. Franciszek pod krzyżem", "Ostatnia wieczerza",
Anonimowy użytkownik