Symetria (fizyka): Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 17 bajtów ,  13 lat temu
m
→‎Symetrie hamiltonianów: drobne merytoryczne
m (→‎Symetrie hamiltonianów: drobne merytoryczne)
==Symetrie hamiltonianów==
 
Teorie różnych oddziaływań postulują różne postaci [[hamiltonian]]u (operatora energii). Takim samym symetriom jak hamiltonian podlegają [[lagranżjan]] oraz [[równanie pola|równania pola]] danej teorii. Hamiltonian podlega wszystkim symetriom przestrzeni i czasami dodatkowym '''symetriom [[cechowanie|cechowania]]'''. Mogą one być globalne (parametry grupy symetrii są ustalone w całej czasoprzestrzeni) prowadzą wówczas do pojawienia się prądów zachowanych zgodnie z twierdzeniem Noether, lub lokalne (parametry grup symetrii są funkcjami punktów czasoprzestrzeni).
 
Przykłady lokalnych symetrii cechowania:
 
* Grupa '''U(1)''' - [[elektrodynamika]]
* Grupa '''SU(2)xU(1)''' - [[teoria oddziaływań elektrosłabych]]
* Grupa '''SU(3)''' - [[chromodynamika kwantowa]] (teoria [[oddziaływanie silne|oddziaływań silnych]])
* Grupa '''SU(3)''' oraz '''SU(6)''' - wcześniejszy od chromodynamiki [[model kwarkowy]] ''(jest to symetria przybliżona)''
* Grupa '''SU(3)xSU(2)xU(1)''' - [[Model Standardowy]]
 
* Odbicie ładunkowe '''C''' - zamiana wszystkich ładunków elektrycznych na przeciwne ''(jest to symetria przybliżona)''
Przykłady globalnych symetrii cechowania:
* Odbicia kombinowane '''CP''', '''CT''', '''PT''' - złożenia odbić '''C''', '''P''' i '''T''' ''(są to symetrie przybliżone)''
* Grupa '''SU(3)''','''SU(4)''', '''SU(5)''' oraz '''SU(6)''' - wcześniejszy od chromodynamiki [[model kwarkowy]] ''(jest to symetria przybliżona)''
* Odbicie '''[[Symetria CPT|CPT]]''' - złożenie wszystkich trzech odbić '''C''', '''P''' i '''T'''
 
==Inne hipotetyczne symetrie==
38

edycji