Ćitta: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 636 bajtów ,  12 lat temu
drobne merytoryczne
(drobne merytoryczne)
'''Ćitta''' ( [[pali]] ''Czitta'' , [[sanskryt]] [[trl.]] ćitta ) - kategoria ontologiczna w [[Religie dharmiczne|religiach dharmicznych]] tłumaczona zależnie od tradycji jako umysł wyższy lub niższy umysł.
'''Citta''' albo '''Czitta''' ([[pali]], [[sanskryt]]), czasem tłumaczone jako '''Umysł''' - podstawowy termin w [[buddyzm|buddyzmie]] [[Mahajana]], nie posiada on dosłownego odpowiednika w zachodnich językach. Pisany małą literą (citta, umysł) oznacza '''różnicujący intelekt''' ([[manas (buddyzm)|manas]]).
 
 
Pisany dużą literą (Citta, Umysł) oznacza '''[[Natura Buddy|absolutną Rzeczywistość]]'''. Ten Umysł jest tylko jeden, a wszystkie [[czujące istoty]] są tylko jego manifestacjami. Według buddyjskiej szkoły [[Cittamatra]] jedyne co istnieje, to "samo-świadomy i samo-roświetlający się Umysł wolny od dualizmu doświadczenia i doświadczającego", a ściślej mówiąc natura umysłu, zarazem natura rzeczywistości. Poczucie rozdzielenia stwarzają tu przykrywające tą naturę, zgromadzone indywidualnie zgodnie z prawem przyczynowo-skutkowym [[karma]], nawykowe skłonności i splamienia, m.in. wrażenie odrębnej tożsamości [[ego (buddyzm)|ego]], które na powierzchownych poziomach świadomości zanikają całkowicie w czasie procesu śmierci. Jednak dalej pozostaje i [[reinkarnacja|reinkarnuje]] się tylko najbardziej subtelna wolna od splamień, dualizmu i koncepcji natura umysłu, umożliwiając w [[Bardo_(stan)|Bardo]], jak i w kolejnym odrodzeniu dalszy rozwój (lub zanik) nawykowych sił. Teksty buddyjskie przyrównują te nawykowe skłonności i splamienia do fal oceanu, a naturę umysłu do wody oceanu. Pojedyncze fale na oceanie Umysłu pojawiają się i znikają, niekiedy uchodząc w głębiny, a niekiedy można je wyodrębnić (śmierć, bardo i kolejne odrodzenie), ale przez cały czas pozostają częścią wód oceanu.
 
==Hinduizm==
 
Ćitta indywidualna ( ''wjasti ćitta'', przynależąca do [[Dźiwa|dźiwy]] ) pojmowana jest jako nieskończenie mała część ćitty kosmicznej ( [[samaszti ćitta|samaszti ćitty]] , powstałej z czystej mahat sattwy - części [[Sattwa|sattwicznej]] mahat tattwy ).
Ćita w filozofii indyjskiej to cześć [[antahkarany]] , magazyn [[samskara|samskar]] ( impresji ), źródło świadomości, siedziba duszy jednostki.
 
 
 
==Buddyzm==
'''Citta''' albo '''Czitta''' ([[pali]], [[sanskryt]]),Ćitta czasem tłumaczone jest jako '''Umysł''' -.To podstawowy termin w [[buddyzm|buddyzmie]] [[Mahajana]], nie posiada on dosłownego odpowiednika w zachodnich językach. Pisany małą literą (citta, umysł) oznacza '''różnicujący intelekt''' ([[manas (buddyzm)|manas]]).
 
*Pisany małą literą (ćitta, umysł) oznacza '''różnicujący intelekt''' ([[manas (religia)|manas]]).
 
*Pisany dużą literą (Citta, Umysł) oznacza '''[[Natura Buddy|absolutną Rzeczywistość]]'''. Ten Umysł jest tylko jeden, a wszystkie [[czujące istoty]] są tylko jego manifestacjami. Według buddyjskiej szkoły [[Cittamatra]] jedyne co istnieje, to "samo-świadomy i samo-roświetlający się Umysł wolny od dualizmu doświadczenia i doświadczającego", a ściślej mówiąc natura umysłu, zarazem natura rzeczywistości. Poczucie rozdzielenia stwarzają tu przykrywające tą naturę, zgromadzone indywidualnie zgodnie z prawem przyczynowo-skutkowym [[karma]], nawykowe skłonności i splamienia, m.in. wrażenie odrębnej tożsamości [[ego (buddyzm)|ego]], które na powierzchownych poziomach świadomości zanikają całkowicie w czasie procesu śmierci. Jednak dalej pozostaje i [[reinkarnacja|reinkarnuje]] się tylko najbardziej subtelna wolna od splamień, dualizmu i koncepcji natura umysłu, umożliwiając w [[Bardo_(stan)|Bardobardo]], jak i w kolejnym odrodzeniu dalszy rozwój (lub zanik) nawykowych sił. Teksty buddyjskie przyrównują te nawykowe skłonności i splamienia do fal oceanu, a naturę umysłu do wody oceanu. Pojedyncze fale na oceanie Umysłu pojawiają się i znikają, niekiedy uchodząc w głębiny, a niekiedy można je wyodrębnić (śmierć, bardo i kolejne odrodzenie), ale przez cały czas pozostają częścią wód oceanu.
 
===Zobacz też===
22 625

edycji