Napoleon Bonaparte: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 4768 bajtów ,  12 lat temu
Anulowanie wersji nr 16096563 autora 83.15.30.154
(kolakjekksan)
(Anulowanie wersji nr 16096563 autora 83.15.30.154)
{{Władca kraju infobox
| król = Napoleon Bonaparte
| grafika = [[Plik:Jacques-Louis David 017.jpg|200px]]
| tytuł = Władca Francji (jako I konsul republiki)
| od = [[1799]]
| do = [[1804]]
| poprzednik = [[Dyrektoriat]]<br />(Rząd Narodowy)
| następca = On sam jako [[Cesarz]]
| 2 tytuł = Władca Francji (jako cesarz)
| 2 od = [[1804]]
| 2 do = [[1814]]
|2 poprzednik = [[Konsulat (Francja)|Konsulat]]<br />
| 2 następca = [[Ludwik XVIII]] (Król)
| 3 tytuł = Władca Francji (jako cesarz)
| 3 od = [[1815]]
| 3 do = [[1815]]
|3 poprzednik = [[Ludwik XVIII]] (Król)
| 3 następca = [[Ludwik XVIII]] (Król)
| dynastia = [[Bonapartowie]]
| urodzony = [[15 sierpnia]] [[1769]]
| zmarł = [[5 maja]] [[1821]]
| ojciec = [[Carlo Maria Buonaparte]]
| matka = [[Letycja Buonaparte]]
| żona = Józefina de Beauharnais
| dzieci =
}}
}}Napoleonowi kolejny raz wykazać się skutecznością przez zastosowanie w walkach ulicznych artylerii. Po tym wydarzeniu został mianowany dowódcą wojsk wewnętrznych i generałem dywizji. 9 marca [[1796]] roku, mając 27 lat, poślubił owdowiałą hrabinę [[Józefina (cesarzowa Francji)|Józefinę de Beauharnais]], przy czym zmienił nazwisko rodowe z "Buonaparte" na bardziej francusko brzmiące "Bonaparte". Po śmierci swojego męża była ona kochanką Barrasa i kilku innych wpływowych polityków. Dwa dni później Napoleon objął dowództwo nad wojskami francuskimi walczącymi z [[Austria]]kami na terytorium północnej [[Włochy|Italii]] i spekulowano że stało się tak z powodu znajomości Józefiny.
 
[[Plik:FranceImp1.png|66px|left|Herb cesarski Bonapartych]]
'''Napoléon Bonaparte''' (pierwotnie [[język włoski|wł.]] ''Napoleone Buonaparte''), '''Napoleon I''' (ur. [[15 sierpnia]] [[1769]] w [[Ajaccio]] na [[Korsyka|Korsyce]], zm. [[5 maja]] o 17:49, [[1821]] r. w [[Longwood]] na [[Wyspa Świętej Heleny|Wyspie Świętej Heleny]]) – pierwszy [[Konsulat (Francja)|konsul]] [[I Republika Francuska|Republiki Francuskiej]] [[1799]]-[[1804]], cesarz Francuzów w latach [[1804]]-[[1814]] oraz [[1815]], prezydent ([[1802]]-[[1805]]) i król [[Włochy|Włoch]] w latach [[1805]]-[[1814]]. Kawaler Orderu Orła Białego.
 
Postać Napoleona wywoływała i wywołuje kontrowersje. Jest uważany z jednej strony za jednego z najwybitniejszych [[mąż stanu|mężów stanu]], przywódców-wodzów, [[Strategia (wojskowość)|strategów]] wojny, reformatorów ustroju państwowego i prawa ([[Kodeks Napoleona]]), a z drugiej strony - za egotystę, tyrana i agresora<ref>Opinie takie podaje historiografia brytyjska (jej śladem współczesna amerykańska), rosyjska, niemiecka i austriacka.</ref>.
 
W polskiej tradycji niepodległościowej i romantycznej, z uwagi na wiązanie z osobą Napoleona w okresie [[Rozbiory Polski|zaborów]] ogromnych nadziei społeczeństwa polskiego na odzyskanie niepodległości (zobacz: [[Księstwo Warszawskie]]), idea napoleońska oraz uwielbienie dla osoby Napoleona było przejawem patriotyzmu, miłości do Ojczyzny oraz wyrazem poczucia tożsamości narodowej (zobacz: [[bonapartyzm]]).
 
=== Młodość i początki kariery wojskowej ===
Urodził się w [[Ajaccio]] na [[Korsyka|Korsyce]], w niezamożnej rodzinie adwokata pochodzenia [[szlachta|szlacheckiego]] [[Carlo Maria Buonaparte]]go i jego żony [[Letycja Buonaparte|Letycji]]. Miał liczne rodzeństwo: braci [[Józef Bonaparte|Józefa]], [[Ludwik Bonaparte|Ludwika]], [[Lucjan Bonaparte|Lucjana]] i [[Hieronim Bonaparte|Hieronima]], oraz trzy siostry: [[Karolina Bonaparte|Karolinę Bonaparte-Murat]], [[Paulina Bonaparte|Paulinę Bonaparte-Borghese]] i [[Eliza Bonaparte|Elizę Bonaparte-Baciocchi]].
 
[[Plik:Napoleon - 2.jpg|thumb|left|Porucznik Napoleon Buonaparte]]
 
Dzięki protekcji gubernatora Korsyki w [[1779]] roku został zapisany do szkoły wojskowej w [[Brienne]]. Tam zyskał opinię samotnika, który wolał naukę od towarzystwa lepiej niż on sytuowanych kolegów. Od roku [[1784]] kontynuował naukę w l'École Militaire w [[Paryż]]u. Po zakończeniu nauki w roku [[1786]] ze stopniem podporucznika został przydzielony do służby w [[artyleria|artylerii]]. Po śmierci ojca, mając 16 lat, zajął się bratem [[Hieronim Bonaparte|Hieronimem]], który odtąd z nim mieszkał w różnych koszarach i pobierał od niego nauki. Po wybuchu rewolucji od razu opowiedział się po jej stronie. Wraz z resztą rodziny był także zwolennikiem utrzymania Korsyki przy Francji, w związku z czym zerwał z korsykańskim przywódcą [[Pasquale Paoli|Paolim]], a kiedy ten w maju [[1793]] roku wywołał antyfrancuskie powstanie rodzina Buonaparte musiała uciekać z wyspy. W kwietniu [[1791]] awansowany na porucznika. W roku [[1793]] Napoleon jako dowódca artylerii przeforsował swój plan zdobycia zbuntowanego przeciwko Republice [[Tulon]]u i za zasługi w trakcie jego zakończonego sukcesem [[Oblężenie Tulonu (1793)|oblężenia]] został awansowany najpierw z kapitana na szefa [[batalion]]u, a potem na generała brygady.
 
}}Po upadku [[jakobini|jakobinów]] z którymi był związany znalazł się chwilowo w więzieniu, a potem przez kilkanaście miesięcy pozostawał bez przydziału. Dopiero lider [[Dyrektoriat]]u [[Paul François Jean Nicolas, wicehrabia de Barras|Paul Barras]], który pamiętał Napoleona z okresu oblężenia Tulonu, powołał go do wojsk tłumiących rojalistyczne powstanie [[13 Vendémiaire]] (5 października [[1795]] roku). Pozwoliło to Napoleonowi kolejny raz wykazać się skutecznością przez zastosowanie w walkach ulicznych artylerii. Po tym wydarzeniu został mianowany dowódcą wojsk wewnętrznych i generałem dywizji. 9 marca [[1796]] roku, mając 27 lat, poślubił owdowiałą hrabinę [[Józefina (cesarzowa Francji)|Józefinę de Beauharnais]], przy czym zmienił nazwisko rodowe z "Buonaparte" na bardziej francusko brzmiące "Bonaparte". Po śmierci swojego męża była ona kochanką Barrasa i kilku innych wpływowych polityków. Dwa dni później Napoleon objął dowództwo nad wojskami francuskimi walczącymi z [[Austria]]kami na terytorium północnej [[Włochy|Italii]] i spekulowano że stało się tak z powodu znajomości Józefiny.
 
=== Kampanie we Włoszech i Egipcie oraz zdobycie władzy ===
8316

edycji