Cenzura: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 3 bajty ,  12 lat temu
drobne techniczne
(→‎Rodzaje cenzury: przypis - art. konstytucji RP)
(drobne techniczne)
* instytucjonalna – w danym kraju istnieje specjalna instytucja, która zajmuje się kontrolą i dopuszczaniem (lub nie) do przekazu wszelkich publikacji, [[film|filmów]], itp.
* prawna – w danym kraju istnieje [[prawo]] zakazujące publikowanie określonych treści pod groźbą rozmaitych kar, które są egzekwowane na normalnej drodze prawnej czyli przez zwykłe organy ścigania i sądy.
* prewencyjna – polegająca na kontrolowaniu wszelkich przekazów zanim zostaną one opublikowane i zakazie publikowania czegokolwiek bez zgody odpowiedniej instytucji cenzurującej. W Polsce cenzura prewencyjna jest sprzeczna z [[Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej|Konstytucją]]<ref>Art. 54.2. Cenzura prewencyjna środków społecznego przekazu oraz koncesjonowanie prasy są zakazane. Ustawa może wprowadzić obowiązek uprzedniego uzyskania koncesji na prowadzenie stacji radiowej lub telewizyjnej. </ref>.
* represyjna – polegającej na ściganiu, karaniu i ew. wycofywaniu z obiegu materiałów objętych cenzurą, jednak bez cenzurowania ich przed publikacją.
* wewnętrzna – odbywająca się nie na mocy prawa lecz wewnątrz wydawnictw czy stacji telewizyjnych i polegająca na kontrolowaniu publikacji przez właścicieli mediów.
* polityczna – ograniczenia wolności słowa dotyczących polityki, szczególnie krytyki władz.
* religijna – ograniczenia publikacji krytykujących pewną [[religia|religię]] – zarówno jej [[dogmat]]y jak i bardziej przyziemne sprawy typu postępowanie kleru czy sprawy finansowe.
=== cenzuraCenzura korespondencji ===
Cenzurą korespondencji (albo cenzurą pocztową) nazywa się kontrolowanie treści korespondencji prywatnej, stosowane w niektórych sytuacjach (np. korespondencja listów osób osadzonych w [[areszt]]ach i [[więzienie|więzieniach]], cenzura [[poczta polowa|poczty polowej]] żołnierzy podczas wojny w ramach tzw. [[cenzura wojenna|cenzury wojennej]]); szczególnym przypadkiem tego rodzaju było cenzurowanie wszelkiej korespondencji (listów, kart pocztowych i telegramów) obywateli [[PRL]], które stosowano jawnie od chwili wprowadzenia [[stan wojenny w Polsce 1981-1983|stanu wojennego w Polsce]] w [[1981]]. Cenzura tego rodzaju polega na usuwaniu z tekstu korespondencji fragmentów, które zdaniem cenzurującego mogłyby ujawnić informacje zagrażające bezpieczeństwu. Jakkolwiek w przypadku cenzurowania korespondencji żołnierzy podczas wojny stosowanie tej zasady można uznać za racjonalne, to powszechne stosowanie cenzury korespondencji wszystkich obywateli, jak to miało miejsce w Polsce w latach 1981-1983, miało bardziej na celu utrzymywanie ich w strachu przed wszechobecnością państwa<ref>[http://www.ceeol.com/aspx/getdocument.aspx?logid=5&id=E44C69FA-2BD6-4BFD-B746-22945CE1FCFC Grzegorz Majchrazk, ''"Wojenna" cenzura''], biuletyn IPN nr 02/2004 s. 52-55</ref>; temu samemu celowi podporządkowane było jawne podsłuchiwanie w tym czasie rozmów telefonicznych (w pierwszej fazie stanu wojennego wszystkie telefony w Polsce zostały wyłączone, a po kilku tygodniach, po ich włączeniu wszystkie rozmowy były podsłuchiwane, przy czym w niektórych miastach przypominał o tym odtwarzany podczas rozmowy komunikat "rozmowa kontrolowana").
 
 
==Powstanie nowożytnej cenzury==
* Wkrótce po usprawnieniu prasy drukarskiej Gutenberga władcy wprowadzili obowiązek posiadania zezwoleń na druk celem ograniczenia wpływu słowa drukowanego ([[Bartolomé de Las Casas|Bartholomé de Las Casas]]).
 
==Demokracja a cenzura==
W krajach [[demokracja|demokratycznych]] najczęściej nie ma cenzury prewencyjnej i instytucjonalnej. W Polsce cenzura prewencyjna jest sprzeczna z [[Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej|Konstytucją]]<ref>Art. 54.2. Cenzura prewencyjna środków społecznego przekazu oraz koncesjonowanie prasy są zakazane. Ustawa może wprowadzić obowiązek uprzedniego uzyskania koncesji na prowadzenie stacji radiowej lub telewizyjnej. </ref>.
W większości z nich jednak występują różne formy cenzury represyjnej, głównie jako pozostałości po czasach niedemokratycznych. Są one jednak rzadko stosowane w praktyce.
głównie jako pozostałości po czasach niedemokratycznych.
Są one jednak rzadko stosowane w praktyce.
 
W niektórych krajach, takich jak np. [[Stany Zjednoczone]] cenzura jest całkowicie zabroniona przez pierwszą poprawkę do Konstytucji.
*[[autocenzura]]
*[[cenzura w Internecie]]
*[[Cenzuracenzura Internetu w Chińskiej Republice Ludowej]]
*[[imprimatur]]
*[[nihil obstat]]
*[[Indeks ksiąg zakazanych|index librorum prohibitorum]]
*[[poprawność polityczna]]
*[[Kodeks Haysa]]
*[[nihil obstat]]
*[[Cenzura Internetu w Chińskiej Republice Ludowej]]
*[[poprawność polityczna]]
 
 
==Linki zewnętrzne==
8316

edycji