Hekla: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 140 bajtów ,  13 lat temu
poprawa wywołania {{Góra infobox}}, WP:SK
m (robot dodaje: os:Геклæ)
(poprawa wywołania {{Góra infobox}}, WP:SK)
{{Góra infobox
{{Góra_infobox
|Góra góra = Hekla
|galeria_commons=
| państwo = ISL
|Dzień i miesiąc=
|Pasmo pasmo = [[wulkan]]
|Mapa góry=
| wysokość = 1491
|stopniS=|minutS=|sekundS=|stopniN=63|minutN=59|sekundN=
| wybitność =
|stopniW=19|minutW=42|sekundW=|stopniE=|minutE=|sekundE=
| data zdobycia =
|Góra=Hekla
| data zdobycia zimą =
|Państwo=ISL
| pierwsze wejście =
|zdjęcie=Hekla 2004.jpg
| pierwsze wejście zimą =
|Opis zdjęcia=Hekla - widok z doliny Þjórsárdalur
|zdjęcie grafika = Hekla 2004.jpg
|Wysokość=1491
|Opis zdjęciaopis grafiki = Hekla - widok z doliny Þjórsárdalur
|Wybitność=
| kod mapy =
|Pasmo=[[wulkan]]
| commons =
|Zdobywca=
|stopniS=|minutS=|sekundS=| stopniN = 63 | minutN = 59 | sekundN =
|Rok=
| stopniE = | minutE = | sekundE =
|}}
| stopniW = 19 | minutW = 42 | sekundW =|stopniE=|minutE=|sekundE=
 
| stopniS = | minutS = | sekundS =
'''Hekla''' ([[język islandzki|isl.]] 'kaptur, czepek') – [[wulkan]] w południowo-zachodniej [[Islandia|Islandii]], położony 115 km na wschód od [[stolica|stolicy]] kraju [[Reykjavík]]u. Najwyższy czynny wulkan wyspy (1491 m [[n.p.m.]]), należy też do najbardziej aktywnych.
|}}
'''Hekla''' ([[język islandzki|isl.]] 'kaptur, czepek') – [[wulkan]] w południowo-zachodniej [[Islandia|Islandii]], położony 115  km na wschód od [[stolica|stolicy]] kraju [[Reykjavík]]u. Najwyższy czynny wulkan wyspy (1491 m [[n.p.m.]]), należy też do najbardziej aktywnych.
 
Hekla jest [[stratowulkan]]em, który powstał w rezultacie wylewów o charakterze liniowym z kilku szczelinowych [[krater wulkaniczny|kraterów]], rozsianych na obszarze kilkunastu kilometrów. W czasie [[Erupcja wulkanu|erupcji]] wulkan wyrzuca duże ilości różnych produktów wulkanicznych: [[bomba wulkaniczna|bomby]], [[popiół wulkaniczny|popioły]], [[gaz wulkaniczny|gazy]] oraz [[lawa|lawę]]. Dlatego zalicza się go do wulkanów eksplozywno-[[efuzja (geologia)|efuzywnych]] [[typy wulkanów|typu wezuwiańskiego]].
Ważniejsze erupcje w czasach przedhistorycznych to: 6600 [[Before Present|BP]], 4000 BP, 2800 BP oraz ok. 860 r. n.e. W czasach historycznych odnotowano wybuchy Hekli w latach: [[1104]], [[1158]], [[1206]], [[1222]], [[1300]], [[1341]], [[1389]], ok. [[1440]], [[1510]], [[1597]], [[1636]], [[1693]], [[1766]], [[1845]], [[1878]], [[1947]]-[[1948|48]], [[1970]] i [[2000]]
 
Erupcjom towarzyszą najczęściej lekkie [[trzęsienie ziemi|trzęsienia ziemi]] oraz spływy gwałtownie topniejących [[lód|lodów]] tzw. ''[[jökulhlaup]]y'' (w czasie erupcji 1947/48 w jednej fali spłynęło około 3  km³ wody). Hekla produkuje głównie [[dacyt]]y oraz [[andezyt]]y [[bazalt]]owe.
 
Wybuchy Hekli zazwyczaj nie przynosiły bezpośrednio strat w ludziach czy gospodarce, jako że jego okolice są słabo zaludnione. Największym problemem jest jednak opad popiołów, które osiadając na roślinach wywoływały straty w [[hodowla zwierząt|hodowlach zwierząt]], które były podstawą islandzkiego [[rolnictwo|rolnictwa]].
140 914

edycji