Acamapichtli: Różnice pomiędzy wersjami

Dodany 1 bajt ,  13 lat temu
m
drobne techniczne - patrz WP:CHECK, WP:SK
[wersja nieprzejrzana][wersja nieprzejrzana]
m (szablon)
m (drobne techniczne - patrz WP:CHECK, WP:SK)
[[GrafikaPlik:Codex Mendoza folio 2v.jpg|250px|right|thumb|Acamapichtli - reguły podboju. Ilustracja z [[Kodeks Mendoza|Kodeksu Mendoza]]]]
''' Acamapichtli ''' ([[1357]] – [[1395]]) – władca [[Tenochtitlan]]u, pierwszy [[tlatoani]] (władca) [[Aztekowie|Azteków]] (Méxicas) ([[1376]] - [[1395]]), założyciel [[dynastia|dynastii]]. Jego imię w [[Język nahuatl|języku nahuatl]] znaczy '''''"Garść Trzciny"'''''.
 
Acamapichtli był synem [[Opochtzin]]a i [[Atotoztli]], ojciec późniejszych tlatoani [[Huitzilihuitl| Huitzilihuitla]], [[Itzcoatl| Itzcoatla]] i wielu innych dzieci.
 
W obliczu śmierci [[Tenoch]]a, w roku [[1375]], starszyzna Méxicas ''calpultin'' zdecydowała się wybrać tlatoani, który poprzez umocnienie istniejących więzi z silnymi sąsiadami mógłby zabezpieczyć pozycję młodego miasta. Więzy takie istniały od początkowego okresu istnienia plemion.
Acamapichtli zaczął swoje panowanie początkowo jako gubernator (''acóatl''). Mieszkał w [[Texcoco]] ze swoją matką. Kiedy zdecydował się na przyjęcie tronu, został przewieziony do Tenochtitlanu i wkroczył do miasta z wielką pompą. Pojął za żonę Ilancueitl, córkę ówczesnego władcy Culhuacan, Acolmiztli. Aby zintegrować więzi z miastem, oprócz Ilancueitl, poślubił jeszcze żony pochodzące ze znaczących rodów szlacheckich (''calpulli'') w Tenochtitlanie.
 
Więzi rodzinne między władcami były ważnym aspektem polityki w Meksyku w [[XIV wiek|XIV w.]] Lud Méxicas jako przybysze, był w niekorzystnej sytuacji.
 
Pomimo pokrewieństwa Acamapichtli z Culhua (teren podległy [[Azcapotzalco]]), Tenochtitlan był traktowany jako [[lenno|lennik]]. Siły zbrojne miasta zmuszone były walczyć dla Azcapotzalco przeciwko innym miastom-państwom.
W [[1382]] Acamapichtli otrzymał tytuł tlatoani. Wtedy był koronowany z większą pompą niż wcześniej, przed ołtarzem [[Huitzilopochtli]] W otoczeniu wojowników najwyższej rangi został przez głównego duchownego namaszczony olejem i wodą, na jego głowie umieszczony został trójkątny [[turkus]]owy [[diadem]] (''xiuhuitzolli'').
 
[[GrafikaPlik:Camas chinampas.jpg|250px|right|thumb|Chinampa - sztuczne wyspy z żyznymi obszarami do uprawy roślin]]
[[GrafikaPlik:Templo Mayor 2007.JPG|250px|right|thumb|Templo Mayor – fragment ruin najstarszej części, najważniejszej budowli sakralnej Azteków]]
Uroczystość ta stała się wzorem dla wszystkich kolejnych azteckich koronacji, za wyjątkiem koronacji w roku [[1427]] . Wówczas nowy tlatoani był w towarzystwie władców [[Texcoco]] i [[Tlacopan]], miast azteckiego [[Trójprzymierze (Aztekowie)|Trójprzymierza]]
 
Zbudowany w środku [[Texcoco (jezioro)| Jeziora Texcoco]] Tenochtitlan posiadał ograniczony [[areał]] ziemi uprawnej. Za czasów Acamapichtli miasto-państwo poszerzyło swoje terytorium o skaliste tereny na wschodzie. Również wówczas zbudowana została rolnicza baza miasta przez rozszerzanie systemu [[chinampa]] dookoła wyspy i poprzez przechwytywanie na brzegach jeziora chinampas z innych miast, zwłaszcza z [[Xochimilco]].
 
Podczas panowania Acamapichtli, miasto podzielono na cztery dzielnice calpullis: Moyotlán na południowym zachodzie, Zoquipan w południowym wschodzie, Cuecopan w północnym zachodzie i Atzacualco w północnym wschodzie. Domy trzciny i gałęzi drzew zostały zastąpione domami z kamienia. Spisano pierwsze azteckie prawa.
 
== Źródła ==
 
* Brenda Ralph Lewis, ''Aztekowie'', Warszawa 2002, ISBN 83-214-1251-3;
* Tadeusz Łepkowski, ''Historia Meksyku'', Wrocław 1986, ISBN 83-04-02182-X;
* Jacek Walczak, ''Aztekowie i tajemnica kalendarza'', Warszawa 2006, ISBN 978-83-7391-910-5.
 
{{władca|
poprzednik=[[Tenoch]]|
lata=|
funkcja='''[[Władcy Tenochtitlanu|Tlatoani Tenochtitlanu]]''' <br />([[1376]] - [[1395]])|
następca=[[Huitzilíhuitl]]}}