Zębina: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 9 bajtów ,  11 lat temu
WP:SK, drobne techniczne
m (robot dodaje: lt:Dentinas)
(WP:SK, drobne techniczne)
[[GrafikaPlik:Tooth Section numbered-2.svg|thumb|250px|right|Budowa zęba]]
[[GrafikaPlik:Enamel and dentine - ground section.jpg|thumb|250px|right|Szkliwo (góra) i zębina (dół), zdjęcie mikroskopowe]]
'''Zębina, dentyna''' ([[Łacina|łac.]] ''dentinum'') - tkanka leżąca pod [[szkliwo (stomatologia)|szkliwem]] w obrębie korony [[Zęby|zęba]] i pod [[cement korzeniowy|cementem]] w obrębie szyjki i korzenia zęba. Zbudowana jest w 69% z części nieorganicznej w postaci kryształów dwuhydroksyapatytu i w 20% z materii organicznej w postaci [[kolagen]]u, [[proteiny|protein]], [[lipidy|lipidów]] i mukopolisacharydów oraz wody. Zębina jest wytworem cementoblastów.
 
'''Zębina, dentyna''' ([[Łacina|łac.]] ''dentinum'') - tkanka leżąca pod [[szkliwo (stomatologia)|szkliwem]] w obrębie korony [[Zęby|zęba]] i pod [[cement korzeniowy|cementem]] w obrębie szyjki i korzenia zęba. Zbudowana jest w 69% z części nieorganicznej w postaci kryształów dwuhydroksyapatytu i w 20% z materii organicznej w postaci [[kolagen]]u, [[proteiny|protein]], [[lipidy|lipidów]] i mukopolisacharydów oraz wody. Zębina jest wytworem cementoblastów.
 
W porównaniu ze szkliwem jest słabszą tkanką i jej odporność na zgniatanie wynosi 250-350 [[Paskal|MPa]].
 
== Rodzaje zębiny ==
* zębina pierwszorzędowa (pierwotna) - występuje podczas rozwoju zęba, jest słabo zmineralizowana
* zębina drugorzędowa (wtórna) - występuje w zębach po [[wyrżnięcie|wyrżnięciu]], jest w pełni zmineralizowana
* zębina trzeciorzędowa (sklerotyczna) - pojawia się jako reakcja obronna zębiny na uszkodzenie zęba, następuje zamknięcie kanalików zębinowych
 
== Funkcje zębiny ==
* ochrania [[miazga zęba|miazgę zęba]] przed wpływem szkodliwych czynników
* jest bardzo wrażliwa na bodźce; na temperaturę reaguje [[ból]]em
* z czasem reakcja na bodźce zmniejsza się, bo kanaliki ulegają [[obliteracja|zobliterowaniu]] (zamknięciu)
* bierze udział w [[metabolizm]]ie szkliwa i cementu
 
== Zobacz też ==
* [[Szkliwo (stomatologia)|Szkliwo]]
 
== Bibliografia ==
{{Bibliografia start}}
<div style="font-size:85%">
# {{cytuj książkę | nazwisko=Kowalski | imię=Kazimierz
| tytuł=Ssaki, zarys teriologii | rok=1971 | wydawca=PWN | miejsce=Warszawa }}
# {{cytuj książkę | nazwisko= Krysiak | imię=Kazimierz | nazwisko2= Świeżyński | imię2=Krzysztof| tytuł= Anatomia zwierząt. T. 2 | data=2008 | wydawca=PWN| miejsce=Warszawa | isbn=978-83-01-13544-7}}
{{Bibliografia stop}}
</div>
 
[[Kategoria:Zęby]]