Przeszczepienie szpiku kostnego: Różnice pomiędzy wersjami

m
robot dodaje: sv:Stamcellstransplantation; zmiany kosmetyczne
m (robot dodaje: sv:Stamcellstransplantation; zmiany kosmetyczne)
[[GrafikaPlik:Bone marrow biopsy.jpg|thumb|right|250px|[[Biopsja]] aspiracyjna szpiku kostnego.]]
'''Przeszczepienie [[szpik kostny|szpiku kostnego]] ''' – zabieg polegający na podaniu pacjentowi preparatu zawierającego [[komórki macierzyste]] [[hemopoeza|hematopoezy]] (krwiotworzenia), które są w stanie odtworzyć [[układ krwiotwórczy]] pacjenta, który uległ poważnemu uszkodzeniu w czasie wcześniejszej [[chemioterapia|chemioterapii]] lub [[radioterapia|radioterapii]] (przeszczep autologiczny) albo zastąpić patologiczną hematopoezę chorego (np. w przebiegu [[białaczka|białaczki]]) szpikiem osoby zdrowej (przeszczep allogeniczny).
 
Pod potocznym pojęciem "przeszczep szpiku" mieści się także przetoczenie [[Komórki macierzyste|macierzystych komórek hematopoetycznych]] izolowanych z [[krew obwodowa|krwi obwodowej]] w czasie zabiegu zwanego [[leukafereza|leukaferezą]] po ich wcześniejszej mobilizacji z użyciem [[cytokiny|cytokin]] lub/i [[leki cytostatyczne|cytostatyków]].
* '''Przeszczepienie allogeniczne''' – przeszczep pochodzi od osoby nie będącej bliźniakiem homozygotycznym w stosunku do biorcy.
:* '''Od dawcy rodzinnego''' – w praktyce możliwe jest przeszczepienie szpiku jedynie od rodzeństwa (ang. ''sibling donor''), gdyż tylko wtedy występuje szansa na odpowiednią zgodność antygenów zgodności tkankowej (MHC). Przeszczepy od innych członków rodziny (rodziców, dzieci, innych krewnych) w praktyce możliwe są jedynie w małych zamkniętych populacjach, posiadających ujednoliconą pulę genową wskutek długotrwałego krzyżowania się osobników spokrewnionych. Najczęściej wystarcza zgodność w zakresie antygenów HLA-A, HLA-B (MHC klasa I) i HLA-DR (MHC klasa II). Oznacza to, że dawca i biorca muszą być zgodni w zakresie 6 alleli (dwie kopie każdego z wymienionych genów). Niekiedy, przy braku innego dawcy, dopuszcza się niezgodność w obrębie jednego allelu (tzw. ''mismatched familly donor'').
:* '''Od dawcy niespokrewnionego''' – tego typu przeszczepienia wykonuje się w przypadku braku zgodnego dawcy rodzinnego. Dawcy niespokrewnionego szuka się w krajowych i zagranicznych bankach szpiku, które de facto są jedynie bazami danych zawierającymi informacje o potencjalnych dawcach i ich antygenach HLA. Proces wyszukiwania dawcy jest długotrwały i kosztowny, gdyż banki dysponują jedynie profilami antygenowymi uzyskanymi metodami o „małej rozdzielczości” i wstępnie wyznaczeni kandydaci na dawców wymagają dobadania. W Polsce za wyszukiwanie dawców niespokrewnionych odpowiada [[http://www.poltransplant.org.pl/ Poltransplant]].
 
=== W zależności od zastosowanego leczenia przed przeszczepieniem (kondycjonowania) ===
== Bibliografia ==
* „Podstawy hematologii” praca zbiorowa pod redakcją Anny Dmoszyńskiej i Tadeusza Robaka, Lublin 2003, ISBN 83-88063-94-4.
* J. Apperley, E. Carreras, E. Gluckman, A Gratwohl, T. Masszi. "Haemopoietic Stem Cell Transplantation" The EBMT Handbook. 2004 Revised Edition
* Jerzy Hołowiecki. "Przeszczepianie szpiku i komórek krwiotwórczych z krwi obwodowej w nowotworach" W „Onkologii Klinicznej” pod red. M. Krzakowskiego, II wydanie rozszerzone, Warszawa, Borgis Wydawnictwo Medyczne, 2006, str. 271-329.
 
[[pt:Transplante de medula óssea]]
[[fi:Luuytimensiirto]]
[[sv:Stamcellstransplantation]]
324 150

edycji