Mechanizm zasilający: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 14 bajtów ,  12 lat temu
m
WP:SK, poprawa linków
m (lit.)
m (WP:SK, poprawa linków)
'''Mechanizm zasilający''' – jeden z podstawowych mechanizmów [[krosno tkackie|krosna]], odmierzający i podający odcinek [[osnowa (tkactwo)|osnowy]] potrzebny do utworzenia elementu [[tkanina|tkaniny]]. Mechanizm zasilający wraz z [[mechanizm odbiorczy|mechanizmem odbiorczym]] tworzą zespół wytwarzający odpowiednie napięcie wstępne w nitkach osnowy, dlatego ich praca musi być ściśle zsynchronizowana.
 
==== Elementy mechanizmu zasilającego ====
Mechanizm zasilający składa się z kilku podzespołów i elementów:
* wałek osnowowy – wałek drewniany lub w postaci stalowej rury z aluminiowymi lub stalowymi tarczami, zabezpieczającymi brzegowe nitki osnowy przed zsuwaniem. W zależności od rodzaju mechanizmu zasilającego na obu końcach wałka nałożone są bębny hamulcowe lub z jednej strony sprzęgło do połączenia z regulatorem.
* [[hamulec]] lub regulator osnowowy – właściwy mechanizm zasilający, który współpracując z innymi mechanizmami zapewnia odpowiednie napięcie nitek osnowy.
* przewał – poziomy wałek lub belka, która zmienia kierunek biegu osnowy z pionowego na poziomy. Przewał może być wykonany jako:
*# stały – pozioma belka, na której osnowa załamuje się pod kątem ok. 90<sup>0</sup>. Stosowany na krosnach [[len|lniarskich]] i [[bawełna (włókno)|bawełniarskich]]. Ponieważ przewał jest nieruchomy, między nim a nitkami osnowy występuje dość duże tarcie, co jest zjawiskiem niekorzystnym.
*# obrotowy stały – ułożyskowany wałek obracany przez przesuwającą się osnowę. Tarcie nitek osnowy o przewał nie występuje. Stosowane na krosnach [[jedwab|jedwabniczych]]niczych.
*# obrotowy uchylny
*#* sprężynowy – wychylenia przewału wymusza zmieniające się napięcie w nitkach osnowy. Stosowany na krosnach z regulatorem osnowowym, zalecany do tkanin o [[splot (tkactwo)|splocie]] [[splot płócienny|płóciennym]].
*#* sterowany – wychylenia przewału wymuszone są przez krzywkę sterującą. Przewały tego typu stosowane są w krosnach ciężkich i mają za zadanie kompensowanie wzrastającego napięcia nitek osnowy w chwili otwierania [[przesmyk tkacki|przesmyku]]
* zespół drążków rozdzielających – dwie cienkie listwy o przekroju elipsowatym lub okrągłym, drewniane lub stalowe, stałe lub ruchome, rozdzielające nitki osnowy i utrzymujące ich równoległość.
 
==== Podział mechanizmów zasilających ====
Mechanizmy zasilające dzielą się:
# ze względu na sposób działania:
#* mechanizmy stałonapięciowe (''negatywne'')– podają odcinki osnowy o różnej długości, zależnej od grubości [[wątek tkacki|wątku]]. Dzięki temu napięcie wstępne osnowy utrzymuje się na stałym poziomie w całym procesie tkania. Stosowane do produkcji tkanin, w których użyto wątku z [[przędza|przędzy]] o dużym zróżnicowaniu grubości.
#* mechanizmy stałoodcinkowe (''pozytywne'')– podają odcinki osnowy o stałej długości niezależnie od grubości wątku. Napięcie wstępne osnowy zmienia się i przy cienkich odcinkach wątku, napięcie osnowy maleje, a przy grubszych odcinkach napięcie wzrasta. Stosowane w produkcji tkanin, w których wątek wykonany z przędz nitkowanych, wykazuje dużą równomierność.
# ze względu na konstrukcję
#* hamulce osnowowe – proste urządzenia ([[hamulec cierny|hamulce cierne]]) wytwarzające odpowiednie napięcie w nitkach osnowy w sposób bierny. To grubość wątku decyduje o długości podawanego odcinka osnowy. W przypadku braku wątku w przesmyku osnowa nie jest podawana (teoretycznie). Istotną wadą hamulców jest wzrastające napięcie w osnowie w miarę jak średnica nawoju osnowowego maleje. Zmusza to obsługę do okresowej korekty siły hamowania. Istnieją też konstrukcje kontrolujące średnicę nawoju i samoczynnie korygujące siłę hamowania, tzw. hamulce kompensacyjne lub różnicowe. Hamulce należą do grupy mechanizmów stałonapięciowych.
#* regulatory osnowowe – rozbudowane mechanizmy o działaniu czynnym, wyposażone w czujniki średnicy nawoju osnowowego, urządzenia do kompensowania gwałtownych skoków napięcia osnowy w momencie otwierania przesmyku oraz przybicia wątku. Regulatory osnowowe otrzymują napęd od podpory (nogi) [[bidło|bidła]] i wykonywane są jako stałoodcinkowe oraz stałonapięciowe.
 
Mechanizmy zasilające mogą pełnić swoją funkcję tylko przy współpracy z mechanizmami odbiorczymi. Obydwa te mechanizmy wytwarzają w nitkach osnowy odpowiednie napięcie, które jest niezbędne podczas tworzenia tkaniny. Za małe napięcie lub jego brak uniemożliwia utworzenie czystego przesmyku i wprowadzenie wątku, czyli utworzenie elementu tkaniny. Mechanizmy odbiorcze, podobnie jak zasilające, również dzielą się na stałoodcinkowe i stałonapięciowe. Od odpowiedniego doboru tych mechanizmów zależą niektóre parametry tkaniny, dlatego stosuje się różne ich zestawienia na krośnie.
 
Mechanizmy zasilające mogą pełnić swoją funkcję tylko przy współpracy z mechanizmami odbiorczymi. Obydwa te mechanizmy wytwarzają w nitkach osnowy odpowiednie napięcie, które jest niezbędne podczas tworzenia tkaniny. Za małe napięcie lub jego brak uniemożliwia utworzenie czystego przesmyku i wprowadzenie wątku, czyli utworzenie elementu tkaniny. Mechanizmy odbiorcze, podobnie jak zasilające, również dzielą się na stałoodcinkowe i stałonapięciowe. Od odpowiedniego doboru tych mechanizmów zależą niektóre parametry tkaniny, dlatego stosuje się różne ich zestawienia na krośnie.
 
[[Kategoria:Tkactwo]]
34 659

edycji