Jimi Hendrix: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 175 bajtów ,  12 lat temu
dr
(dr)
(dr)
 
==== Pierwsze występy ====
Pierwszym instrumentem Jimiego była [[harmonijka ustna]], którą dostał w 1947 roku<ref name="RFoM"/>. W wieku 15 lat kupił za 5 dolarów pierwszą akustyczną gitarę od znajomego swojego ojca. Zastąpiła ona kij od szczotki, na której udawał grę, a także jednostrunowe [[ukulele]], znalezione przez ojca w miejscu pracy<ref name="FromUkuleleToTheStrat">{{cytuj książkę
|autor=Joe Boyd
|tytuł=From [[Ukulele]] to the [[Fender Stratocaster|Strat]] DVD
{{CytatD|Zawsze kiedy wychodziłem, kazałem mu sprzątać sypialnię. Kiedy wracałem, znajdowałem przy łóżku mnóstwo witek z miotły. Pytałem go: "Nie zamiotłeś podłogi?" A on mówił, że zamiótł. Później odkryłem, że siadał przy łóżku i szarpał miotłę jakby grał na gitarze.|Al Hendrix<ref name="AFilmAboutJH"/>|width=70%}}
 
Latem 1959 roku dostał od ojca pierwszą elektryczną gitarę Supro Ozark 1560S (w kolorze białym)<ref name="oficjalnabiografia"/>, ale nie miał wzmacniacza. W tym samym roku jego jedynym słabym stopniem w szkole było "F" z muzyki<ref name="RFoM"/>. Według członków innych zespołów z Seattle Hendrix nauczył się większości akrobatycznych, scenicznych popisów (istotnych w tradycji [[blues]]a i [[Rhythm and blues|R&B]])<ref name="VoodooChild">{{cytuj książkę
|tytuł=[[Voodoo Child: The Jimi Hendrix Collection]] 2CD, książeczka-esej [[Kurt Loder|Kurta Lodera]]
|wydawca=[[Universal Music Group|Universal]], Experience Hendrix
|język=en
|rok=2001}}</ref>, włączając w to grę na gitarze trzymanej za plecami, a także słynny [[duck-walk|kaczy chód]] [[Chuck Berry|Chucka Berry'ego]], od młodego muzyka Raleigha "Butcha" Snipesa, który był gitarzystą w lokalnym zespole The Sharps<ref name="RFoM"/>.
 
Grał w wielu miejscowych zespołach, czasami dając występy poza stanem Waszyngton i co najmniej jeden raz za granicą – w Vancouver. Był szczególnie zainteresowany [[Elvis Presley|Elvisem Presleyem]], którego zobaczył na koncercie w Seattle w 1957 roku<ref name="ELadyland">{{cytuj książkę
 
==== Służba wojskowa ====
Hendrix miał problemy z prawem, dwukrotnie został ukarany za kradzież samochodu<ref name="RFoM"/>. Miał do wyboru: spędzenie dwóch lat w więzieniu lub zaciągnięcie się do armii. Zdecydował się na to drugie i został zwerbowany 31 maja 1961 roku. Po pobycie w obozie rekrutacyjnym otrzymał przydział do [[101 Dywizja Powietrzno-Desantowa (USA)|101 dywizji powietrzno-desantowej]], stacjonował w Fort Campbell w stanie [[Kentucky]]. Został zwolniony po urazie kręgosłupa jakiego doznał podczas 26. skoku spadochronowego<ref name="AFilmAboutJH"/>.
 
=== Początki kariery ===
==== Chitlin' Circuit ====
Po zwolnieniu z armii Hendrix i poznany w wojsku przyjaciel [[Billy Cox]] przenieśli się w pobliże Clarksville w stanie [[Tennessee]], gdzie założyli zespół The King Kasuals. Dawali głównie mało dochodowe koncerty w ponurych miejscach. Następnie przenieśli się do Nashville na Jefferson Street, tradycyjnego centrum lokalnej czarnej społeczności i muzyków grających [[Rhythm and blues|R&B]]<ref name="AFilmAboutJH"/>. Występowali razem z [[Larry Lee|Larrym Lee]] (zastąpił gitarzystę Alphonso Younga) w klubie "Del Morocco". Hendrix i Cox wynajmowali mieszkanie nad salonem urody "Joyce"<ref name="AFilmAboutJH"/>. Przez następne dwa lata występował na południu Stanów w lokalach przeznaczonych dla czarnej publiczności ([[Chitlin' Circuit]]), grając w tle z różnymi muzykami i zespołami jak np.: [[Chuck Jackson]], [[Slim Harpo]], [[Tommy Tucker]], [[Sam Cooke]] i [[Jackie Wilson]]. [[Chitlin' Circuit]] był dla niego ważnym etapem kariery, zdefiniował jego styl oparty na bluesie. Sfrustrowany doświadczeniami z południa zdecydował się spróbować szczęścia w Nowym Jorku. W styczniu 1964 przybył do hotelu "Theresa" w [[Harlem (Nowy Jork)|Harlemie]], gdzie wkrótce zaprzyjaźnił się z Lithofayne Pridgeon (jego późniejszą dziewczyną, znaną jako Faye) oraz Arturem i Albertem Allenem, bliźniakami (znanymi dziś jako Taharqa i Tunde-Ra Aleem)<ref name="RFoM"/>. W lutym 1964 zdobył pierwszą nagrodę (25 dolarów) w amatorskim konkursie dla gitarzystów w [[Teatr Apollo|Teatrze Apollo]]<ref name="AFilmAboutJH"/>. Wiosną 1964 roku w Atlancie Hendrix (występujący jako Maurice James) został zatrudniony przez [[Little Richard]]a, miał nagrywać i występować z zespołem The Royal Company.
 
Brał udział w nagrywaniu singla ''''I Don't Know What You've Got, But It's Got Me"'' wydanego przez Vee Jay Records, wystąpił też pierwszy raz w TV na kanale piątym. Na krótko opuścił Little Richarda i dołączył do [[Ike Turner|Ike'a Turnera]] i [[Tina Turner|Tiny Turner]], ale szybko wrócił do zespołu The Royal Company<ref name="RFoM"/>. Kilka miesięcy później został zwolniony lub sam odszedł (nie pojawił się w autobusie, którym muzycy wyjeżdżali w trasę)<ref name="themarquee"/>. Następnie był zatrudniony jako nowy gitarzysta [[The Isley Brothers]] i wziął udział w tournée po kraju, które obejmowało też występy na południu w [[Chitlin' Circuit]]. Odbył swoją pierwszą udaną sesję w studiu, nagrywając z grupą dwuczęściowy singel "''Testify''"<ref name="RFoM"/>. W Nashville opuścił zespół, aby pracować z Georgeous George Odellem, biorąc udział w trasie, której gwiazdą był [[Sam Cooke]]. Później w 1965 roku przyłączył się do nowojorskiego zespołu Curtis Knight and The Squires (Knighta spotkał na korytarzu hotelu "America" w okolicach [[Times Square]], gdzie obaj mieszkali). <!--Niejasne, brak logicznego połączenia z poprzednim zdaniem: Hendrix był w trasie z Joeyem Dee and The Starliters, zanim powrócił do The Squires w Nowym Jorku. -->
 
==== Greenwich Village ====
W 1966 roku uczestniczył w sesjach z Kingiem Curtisem, Rayem Sharpe, Lonniem Youngbloodem, The Icemen, Jimmym Normanem i Billym Lamontem. Stworzył swój własny zespół Jimmy James and the Blue Flames składający się z Randy'ego Palmera (bas), Danny'ego Caseya (perkusja) i piętnastoletniego gitarzysty Randy'ego Wolfe'a nazwanego przez Hendriksa [[Randy California]], później gitarzysty grupy [[Spirit (zespół)|Spirit]]. Grali w kilku miejscach w Nowym Jorku, ale najważniejszym z nich było Cafe Wha na rogu MacDougal Street i Minetta Street w [[Greenwich Village]]. Jego ostatnie występy odbyły się w "Cafe au Go Go", gdzie występował między innymi z Johnem Hammondem jr<ref name="RFoM"/><ref name="FromUkuleleToTheStrat"/>.
 
Na początku 1966 roku w "Cheetah Club" Linda Keith, dziewczyna [[Keith Richards|Keitha Richardsa]] zaprzyjaźniona z Hendriksem, poleciła go menedżerowi [[The Rolling Stones]] [[Andrew Loog Oldham]]owi a później producentowi Seymourowi Steinowi<ref name="RFoM"/>. Żaden z nich nie zainteresował się gitarzystą. Później Keith przedstawiła go [[Chas Chandler|Chasowi Chandlerowi]], byłemu basiście [[The Animals]], który poszukiwał utalentowanych muzyków<ref name="Czy jesteś doświadczony?"/>. Będąc pod wrażeniem umiejętności młodego artysty, zaproponował, że wraz ze swoim wspólnikiem Michaelem Jeffreyem zostanie jego menedżerem i producentem. Hendrix przyjął propozycję i wybrał się razem ze swoimi nowymi menedżerami do [[Londyn]]u, gdzie zorganizowano przesłuchania muzyków, którzy mogliby do niego dołączyć i utworzyć nowy zespół<ref name="Czy jesteś doświadczony?"/>. Wybrano dwóch: gitarzystę [[Noel Redding|Noela Reddinga]], który miał grać na gitarze basowej a także, co nastąpiło trochę później, perkusistę [[Mitch Mitchell|Mitcha Mitchella]]<ref name="Czy jesteś doświadczony?">{{cytuj książkę
|nazwisko=Redding
|imię=Noel
Wersja brytyjska zaczyna się od "[[Foxy Lady]]", a amerykańska od "[[Purple Haze]]". Amerykańskie wydanie nie zawiera kompozycji "[[Red House]]", "Can You See Me", "Remember", w zamian za to oferuje wspomniane "[[Purple Haze]]", a także "[[Hey Joe]]" i "The Wind Cries Mary". Inne były nawet okładki, tę amerykańską zaprojektował Karl Ferris (zdjęcie zostało wykonane w [[Kew Gardens]]). Album odniósł sukces, w Wielkiej Brytanii zajął drugie miejsce na liście najpopularniejszych płyt tuż za ''[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]'' zespołu [[The Beatles]]<ref name="RFoM"/>.
 
4 czerwca w londyńskim [[teatr Saville|teatrze Saville]] [[The Jimi Hendrix Experience|Experience]] dał swój ostatni występ w Anglii przed amerykańskim debiutem. Koncert był przedsięwzięciem zorganizowanym przez [[Brian Epstein|Briana Epsteina]], menedżera [[The Beatles]]. Wśród publiczności byli [[Paul McCartney]], [[George Harrison]], [[Eric Clapton]], [[Jack Bruce]], [[Spencer Davis]] i [[Lulu]]. Swój występ rozpoczęli od utworu The Beatles "[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band (utwór)|Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]", pochodzącego z albumu o tym samym tytule, wydanego 1 czerwca<ref name="Czy jesteś doświadczony?"/>. Paul McCartney stwierdził po koncercie, że był to najlepszy występ Hendriksa, jaki widział<ref name="The Jimi Hendrix Experience Box"/><ref name="Hendrix covers Sgt Pepper">{{cytuj stronę
|url=http://www.bbc.co.uk/music/sevenages/events/blues-based-rock/hendrix-covers-sgt-pepper-two-days-after-its-release/
|tytuł=Hendrix covers Sgt Pepper two days after its release
|wydawca=[[Universal Music Group|Universal]], Experience Hendrix
|język=en
|rok=2007}}</ref>. Po zakończeniu festiwalu zespół dał serię koncertów w Fillmore West w [[San Francisco]], zastępując grupę [[Jefferson Airplane]]. Hendrix poznał w tym czasie [[Stephen Stills|Stephena Stillsa]], a także zaprzyjaźnił się z [[Buddy Miles|Buddym Milesem]], którego spotkał już wcześniej, podczas występów z [[The Isley Brothers]]<ref name="FromUkuleleToTheStrat"/>. Miles poznał go z Devon Wilson, która później została jego przyjaciółką<ref name="RFoM"/>. Zespół dał też koncerty na dachu ciężarówki w Golden Gate Park i klubie "Whiskey a Go Go". Wkrótce po tym wziął udział w letnim tournée popularnej grupy [[The Monkees]] w roli jej [[support (muzyka)|supportu]]<ref name="Czy jesteś doświadczony?"/>. 19 sierpnia ukazał się na angielskim rynku singel ''"Burning of the Midnight Lamp"''/''"The Stars That Play With Laughing Sam's Dice"'' będący pierwszym który nie znalazł się w pierwszej dziesiątce najlepiej sprzedających się płyt<ref name="RFoM"/>.
 
{{CytatD|Zawojowaliśmy Amerykę, ale bardzo wysokim kosztem. Zrealizowaliśmy wszystko co mieliśmy zaplanowane, ale koncertowaliśmy każdej nocy i nie wiedzieliśmy gdzie to nas zaprowadzi. Finanse były w kompletnym nieładzie, o kontaktach osobistych lepiej nie wspominać, a nasz styl życia prowadził do wyniszczenia. Każdy koncert rozpoczynaliśmy od utworu "Killing Floor". Publiczność czekała na Jimiego, który skakał po scenie, walił we wzmacniacze i podpalał swoją gitarę. Ale nie można było robić tego każdej nocy. Chodziliśmy wkurzeni, naćpani i wykończeni.|[[Noel Redding]]<ref name="Czy jesteś doświadczony?"/>.
==== Axis: Bold as Love ====
{{main|Axis: Bold as Love}}
Wydana w Wielkiej Brytanii 1 grudnia 1967 a w USA 1 stycznia 1968 płyta ''[[Axis: Bold as Love]]'' została nagrana w studiach Olympic. Jest to pierwszy album Hendriksa, który został stworzony przy użyciu gitary nastrojonej o pół tonu niżej i wykorzystaniu pedału [[wah-wah]], przy nagrywaniu utworu "[[Bold as Love]]" inżynierowie dźwięku Eddie Kramer i George Chkiantz wykorzystali efekt przejścia (phasing effect), aby odtworzyć dźwięk jaki Jimi usłyszał we śnie<ref name="FromUkuleleToTheStrat"/>. Od początku pracy nad debiutancką płytą do końca pracy nad Axis minął zaledwie rok. Już po ukończeniu nagrywania Hendrix zostawił taśmy zawierające stronę "A" nowego albumu na tylnym siedzeniu taksówki. Mimo tego [[Eddie Kramer]] w ciągu jednego dnia odtworzył brakującą stronę z nagrań zarejestrowanych podczas ostatnich sesji studyjnych. Na producencie ciążyła presja wydania płyty w okresem świątecznym, cel ten ostatecznie został zrealizowany<ref name="Axis">{{cytuj książkę
|tytuł=[[Axis: Bold as Love]] CD, książeczka
|wydawca=[[Universal Music Group|Universal]], Experience Hendrix
|język=en
|rok=1967}}</ref>. Na producencie ciążyła presja wydania płyty w okresem świątecznym, cel ten ostatecznie został zrealizowany<ref name="Axis">. Basista grupy Experience Noel Redding uważał tę płytę za swoją ulubioną<ref name="Czy jesteś doświadczony?"/>, Hendrix nie był natomiast w pełni zadowolony z efektu końcowego. Z utworów zamieszczonych na ''[[Axis: Bold as Love]]'' tylko "Spanish Castle Magic" było regularnie wykonywane podczas koncertów i sporadycznie "[[Little Wing]]". Okładkę albumu przedstawiającą członków grupy jako różne [[inkarnacja|inkarnacje]] boga [[Wisznu]] zaprojektowali Roger Law i David King<ref name="Axis">.
 
===== Amerykańskie wojaże =====
Do końca 1967 zespół występował w Anglii, wziął też udział w tournée po Szwecji. Podczas pobytu w Skandynawii Hendrix spotkał Bo Ingvara Hanssona i Jana Hugona Carlssona znanych jako duet Hansson & Carlsson, zaowocowało to włączeniem ich kompozycji, utworu "Tax Free", do repertuaru scenicznego Hendriksa<ref name="South Saturn Delta"/>. Później nagrał również własną wersję, która ukazała się na płytach ''[[War Heroes]]'' i ''[[South Saturn Delta]]''. W 1968 roku 10 miesięcy występował w Stanach Zjednoczonych, a także koncertował w Europie. 4 stycznia podczas trwania tournée w Szwecji, między dwoma występami w Göteborgu odurzony alkoholem gitarzysta zdemolował swój pokój hotelowy<ref name="RFoM"/>. Incydent ten skończył się interwencją policji, karą 475 funtów i pokryciem kosztów wyrządzonych szkód<ref name="Czy jesteś doświadczony?"/>. Do końca stycznia w USA sprzedano ponad milion kopii ''Are You Experienced?''<ref name="RFoM"/>. 29 stycznia wystąpił w paryskiej [[Olympia (Paryż)|Olympii]]. Praktyka korzystania z połączeń lotniczych sprawiła, że odległości przestały się liczyć i nie były one kryterium branym pod uwagę w trakcie ustalania dat poszczególnych koncertów. Zamiast dać np. serię koncertów w jednym stanie i przenieść się do innego, grupa była wysyłana przez kierownictwo (Michael Jeffrey i Chas Chandler) do miejsc rozproszonych po całych Stanach, a także do Kanady<ref name="Czy jesteś doświadczony?"/><ref name="Classic Albums: Electric Ladyland">{{cytuj książkę|tytuł=Classic Albums: [[Electric Ladyland]] DVD,|wydawca=Eagle Rock, Experience Hendrix|rok=1997|język=en}}</ref>.
 
W marcu Hendrix [[jam session|jamował]] w klubie Steve'a Paula "The Scene" wraz z [[Jim Morrison|Jimem Morrisonem]], [[Buddy Miles|Buddym Milesem]] i [[Johnny Winter|Johnnym Winterem]], ukazało się wiele [[bootleg]]ów zawierających ten występ. 19 kwietnia [[Track Records]] wydał w Wielkiej Brytanii ''[[Smash Hits]]''. 6 lipca wystąpił na festiwalu w Woburn, był to jego jedyny koncert w Anglii w 1968 roku<ref>{{cytuj książkę
Mitch Mitchell powiedział później, że Chas chętnie powoływał się na przykład "[[The House of the Rising Sun]]" – utworu, który został nagrany za pierwszym podejściem, kosztem 10 dolarów, a sprzedał się w milionach egzemplarzy. Hendrix natomiast uparcie cyzelował każdy dźwięk i eksperymentował z brzmieniem uzyskiwanym w studiu<ref name="Classic Albums: Electric Ladyland"/>. Jego pierwsze dwie płyty składały się głównie z krótkich, maksymalnie czterominutowych kompozycji mających strukturę piosenki popowej<ref name="Axis"/>, na ''Electric Ladyland'' wbrew woli Chandlera nastąpiło zerwanie z tym schematem, na przykład w utworach "1983... (A Merman I Should Turn to Be)" i "Voodoo Chile", trwających odpowiednio 14 i 15 minut<ref name="Classic Albums: Electric Ladyland"/>. W połowie 1968 roku Chandler odsprzedał swoje udziały w The Experience Michaelowi Jeffreyemu za 300 tys. dolarów<ref name="RFoM"/>.
 
W trakcie pracy relacje pomiędzy gitarzystą a basistą [[The Jimi Hendrix Experience|The Experience]] uległy znacznemu pogorszeniu. Doszło nawet do sytuacji, w której Redding wyszedł ze studia w trakcie pracy nad utworem "[[All Along the Watchtower]]", zmuszając tym samym Hendriksa do nagrania partii basowych<ref name="Classic Albums: Electric Ladyland"/>. Album okazał się wielkim sukcesem, zajął 1 miejsce w USA i 5 w Wielkiej Brytanii<ref name="RFoM"/>. Zdjęcie gitarzysty, które zostało wykorzystane na okładce amerykańskiej wersji, wykonano podczas występu w Hunter College w Nowym Jorku 2 marca 1968<ref name="FromUkuleleToTheStrat"/>. Liczne kontrowersje wzbudziło inne zdjęcie, przedstawiające 21 nagich kobiet wykorzystane jako okładka albumu w Wielkiej Brytanii<ref name="RFoM"/><ref name="IND">{{cytuj stronę
|url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/more-than-30-years-after-his-death-hendrix-tops-the-chart-of-the-worlds-greatest-guitarists-639117.html
|tytuł=More than 30 years after his death, Hendrix tops the chart of the world's greatest guitarists
1284

edycje