Nitrox: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 15 bajtów ,  12 lat temu
m
HotCat: Usunięto kategorię "Nurkowanie"; Szybkie dodanie kategorii "Mieszanki oddechowe", WP:SK
m (robot dodaje: eu:Nitrox)
m (HotCat: Usunięto kategorię "Nurkowanie"; Szybkie dodanie kategorii "Mieszanki oddechowe", WP:SK)
'''Nitrox''', to mieszanina gazów używana do oddychania w czasie [[nurkowanie|nurkowania]], stanowiąca alternatywę dla [[powietrze|powietrza]].
 
== Rodzaje nitroksu ==
 
Formalnie nitrox występuje w trzech odmianach:
* nitrox hipooksyczny - będący mieszanką uboższą w tlen w stosunku do powietrza (poniżej ca 21%)
* nitrox normooksyczny - jako techniczna nazwa powietrza z zawartością tlenu ca 21%
* nitrox hiperoksyczny - o procentowej zawartości tlenu wyższej niż w powietrzu atmosferycznym
Ponadto w ramach nitroksu hiperoksycznego spotyka się tzw. nitrox "zimny" - o zawartości tlenu do 40% i nitrox "gorący" o zawartości tlenu powyżej 40%.
Stosowania nitroksu "gorącego" powoduje konieczność użycia sprzętu spełniającego wymagania czystości tlenowej. Jest to mieszanina łatwopalna i wymaga szczególnych względów bezpieczeństwa.
 
W praktyce nurkowej spotyka się wyłącznie nitrox hiperoksyczny. Nitrox normooksyczny jako mieszanina tożsama z powietrzem nie jest traktowany jak mieszanina sztuczna, tym samym zwyczajowo nie jest nazywany nitroksem.
 
== Nitrox hiperoksyczny ==
 
Nitrox składa się z tych samych gazów co powietrze, jednak w innych proporcjach: zawiera mniej [[azot]]u, a więcej [[tlen]]u. Proporcje te dobierane są do konkretnego nurkowania. W zależności od zawartości tlenu mieszaninę oznacza się jako EANXX, gdzie EAN to skrót od angielskich słów ,,enriched air nitrox", a XX to procentowa zawartość tlenu (np. EAN32 zawiera 32% tlenu oraz 67% azotu).
 
Stosowanie do oddychania gazów innych niż powietrze wymaga wiedzy, którą nabyć można na specjalistycznych kursach.
 
== Kontrowersje ==
 
Niektóre aspekty oddziaływania nitroksu na organizm nurka wzbudzają pewne kontrowersje.
 
=== Zmniejszenie narkozy azotowej ===
 
Mniejsza ilość wdychanego azotu oznacza zmniejszenie narkozy azotowej. Jednak azot jest zastępowany tlenem, którego działanie jest według tzw. [[zasada Meyera-Overtona|zasady Meyera-Overtona]] dwukrotnie bardziej narkotyczne od azotu. Brak jednak jednoznacznego rozstrzygnięcia prawdziwości tej zasady w odniesieniu do nurkowania. Brak ten znajduje m.in. odzwierciedlenie w komputerowych planerach dekompresyjnych, które pozwalają użytkownikowi decydować czy tlen ma być traktowany jako narkotyczny.
 
Pewniejszym sposobem redukcji narkozy azotowej jest użycie [[trimix|trimiksu]], w którym azot zastępowany jest helem - znacznie mniej narkotycznym od azotu także według zasady Meyera-Overtona.
 
=== Zmniejszenie zmęczenia nurka ===
 
Zmniejszanie zmęczenia nurka jest przypisywane większemu nasyceniu organizmu tlenem. Potwierdzają to obserwacje osób nurkujących z użyciem nitroksu. Wątpliwości budzi jednak fakt, że nawet podczas oddychania powietrzem [[hemoglobina]] niemal całkowicie nasycona jest tlenem i użycie nitroksu nie zwiększa istotnie ilości tlenu docierającego do komórek.
 
[[Kategoria:Mieszanki oddechowe]]
[[kategoria:nurkowanie]]
 
[[cs:Nitrox]]
2017

edycji