Grupa układu okresowego: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 17 bajtów ,  13 lat temu
m
drobne techniczne, lit.
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
m (drobne techniczne, lit.)
Rozpowszechnione są trzy sposoby numerowania grup układu, jedna z użyciem [[Cyfry arabskie|cyfr arabskich]] i dwie z użyciem [[Rzymski system zapisywania liczb|cyfr rzymskich]]. Numeracje rzymskie są obecnie traktowane jak określenia zwyczajowe, tradycyjne i sięgają początków historycznych układu okresowego. Numeracja arabska jest zaś oficjalnie rekomendowana przez [[Międzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej|IUPAC]].
 
Używanie starszych oznaczeń z użyciem cyrfcyfr rzymskich i [[Litera|liter]] alfabetu może prowadzić do zamieszania. Pierwszy system, będący dawnym standardem IUPAC, dodawał do liczby literę A w przypadku lewej części układu, zaś B w przypadku części prawej. Drugi system, CAS, rezerwował literę A dla grup głównych, zaś B - dla pobocznych. Obecny standard - oznaczenia cyframi arabskimi, został zaprojektowany w celu usunięcia nieporozumień. Pod publiczną dyskusję poddano go w roku 1985, zaś zatwierdzono w 1990 jako część "The Nomenclature of Inorganic Chemistry".
 
Oprócz numerycznego, stosuje się także słowne nazewnictwo rodzin pierwiastków. Nazwę tworzy się przez dodanie do nazwy pierwszego (najlżejszego) pierwiastka danej rodziny końcówki ''-owce'', np ''fluorowce'', ''helowce''. Od reguły tej występuje jeden wyjątek - nazwa pierwszej grupy brzmi ''litowce'', a nie ''wodorowce''. Wynika to z bardzo odmiennych właściwości [[Wodór|wodoru]] w stosunku do innych pierwiastków pierwszej grupy. Również określenie ''żelazowce'' może być mylące, bywa bowiem stosowane do określania tzw. [[Triada żelazowców|triady żelazowców]], w skład której wchodzą [[żelazo]], [[kobalt]] i [[nikiel]].
 
* Grupa 1 (IA, IA) - [[metale alkaliczne]] ([[wodór]] i litowce)
* Grupa 2 (IIA, IIA) - [[metale ziem alkalicznych]] (berylowce)
* Grupa 3 (IIIA, IIIB) - [[skandowce]]
* Grupa 4 (IVA, IVB) - [[tytanowce]]
* Grupa 5 (VA, VB) - [[wanadowce]]
* Grupa 6 (VIA, VIB) - [[chromowce]]
* Grupa 7 (VIIA, VIIB) - [[manganowce]]
* Grupa 8 (VIII, VIIIB) - [[żelazowce]]
* Grupa 9 (VIII, VIIIB) - [[kobaltowce]]
* Grupa 10 (VIII, VIIIB) - [[niklowce]]
* Grupa 11 (IB, IB) - [[miedziowce]]
* Grupa 12 (IIB, IB) - [[cynkowce]]
* Grupa 13 (IIIB, IIIA) - [[borowce (chemia)|borowce]]
* Grupa 14 (IVB, IVA) - [[węglowce]]
* Grupa 15 (VB, VA) - [[azotowce]] (pniktogeny)
* Grupa 16 (VIB, VIA) - [[tlenowce]] (chalkogeny)
* Grupa 17 (VIIB, VIIA) - [[fluorowce]] (chlorowce, halogeny)
* Grupa 18 (0, 0) - [[gazy szlachetne]] (helowce)
 
Są 2 rodzaje grup:
 
{{stub}}
{{link FA|lmo}}
 
[[Kategoria:Układ okresowy| ]]
 
[[Kategoria:Pierwiastki chemiczne]]
{{link FA|lmo}}
 
[[af:Periodieke tabel groep]]