Sakja Pandita: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 21 bajtów ,  11 lat temu
m
WP:SK, drobne techniczne
m (grafika)
m (WP:SK, drobne techniczne)
[[ImagePlik:Sakya Pandita.jpg|thumb|Sakya Pandita]]
'''Sakja Pandita''' Kunga Gyeltsen, Kunga Gylatshan Pal Zangpo (1182–1251 r.n.e.) - wielki [[Tybet (region)|tybetański]] przywódca duchowy, jeden z najbardziej wpływowych [[buddyzm|buddyjskich]] uczonych oraz [[scholastyk]]ów.
 
Sakja Pandita był czwartym z pięciu znamienitych mistrzów - twórców jednej z głównych tradycji duchowej Tybetu, tradycji [[sakja]]. Bratanek wielkiego mistrza [[Sonam Tsemo]], dzierżawcy tradycji [[sakja]]. Ze względu na jego wkład dla historii [[buddyzm]]u w [[Tybet (region)|Tybecie]] jest uważany obecnie wraz z [[Tsongkhapa|Tsongkhapą]] i [[Longczenpa|Longczenpą]] za główną postać [[Buddyzm tybetański|buddyzmu tybetańskiego]], która jest niczym emanacją [[Mandziuśri]]ego. Kunga Gyeltsen jest powszechnie znany jako Sakja Pandita, czyli "wielki uczony, z sanskrytu pandita" tradycji sakja. Znawca i twórca w wielu dziedzinach w tym medycyny, filozofii, gramatyki, dialektyki, poezji, sanskrytu, astrologii oraz przede wszystkim wielki mistrz [[Tantry Jogi Najwyższej|tantryczny]] i twórca dzieł tantrycznych, w szczególności systemu [[Lamdre]]. Jego sława była tak wielka, że dotarła do [[Indie|Indii]], skąd przybyło wielu mistrzów tradycji niebuddyjskich, których nawrócił w debatach doktrynalnych. W momencie gdy Tybet znalazł się pod panowaniem Chana [[Kubilaj]]a, Sakja Pandita zainicjował początek długich związków między [[sakja|sakjapami]]pami a mongolskimi zwierzchnikami Tybetu, do tego stopnia, że zawarł on traktat pokojowy i zainicjował zakończoną sukcesem misję nawracania państwa [[Mongołowie|Mongołów]] na buddyzm. Chan Kubilaj przyjął wówczas bratanka Sakja Panditę o imieniu Pagpa ([[Transliteracja Wyliego|wylie:]] Gro-mgon Chos-rgyal ‘Phags-pa Blo-gros rgyal-mtshan, 1235 – 1280) w 1253 r.n.e jako swojego najwyższego mistrza duchowego i doradcę w sprawach politycznych<ref>http://www.berzinarchives.com/web/en/archives/e-books/unpublished_manuscripts/survey_tibetan_history/chapter_3.html - Alexander Berzin: "A Survey of Tibetan History" na podstawie Tsepon, W. D. Shakabpa: "Tibet: A Political History.", New Haven, Yale University Press, 1967</ref>. Owe relacje religijno-polityczne sakjapów wiele wieków później zastąpiły relacje między [[Dalajlama]]mi, a następnymi władcami [[Imperium Mongolskie|imperium mongolskiego]].
 
== Wykaz głównych dzieł Sakja Pandity ==
=== Pięć głównych dzieł ===
 
* Pramanayuktinidhi (tłum. Kopalnia o Logice, [[język angielski|ang.]] Treasury of Logic on Valid Cognition, [[transliteracja Wyliego]]: Tshad ma rigs pa'i gter) - dzieło epokowe, [[magnum opus]], w zaistnieniu wiedzy o logice, analitycznym wnioskowaniu w nauce tybetańskiej zebrane w jedenastu działach.
===Pięć głównych dzieł===
* Trisambvaraprabedha (tłum. Rozróżnienie Trzech Kodeksów Moralnego Postępowania, [[język angielski|ang.]]: Discrimination of the Three Vows, transliteracja Wyliego: sDom-gsum rab-dbye) - dzieło o kodeksie moralnego postępowania w buddyzmie harmonizujące podejścia [[Vinaja|Pratimokszy Winaji]], postępowania [[Mahajana|mahajanistycznego]] Bodhisattwy oraz postępowania według [[Wadżrajana|wadżrajany]],
* Munimataprakasha (tłum. Wyjaśnienie Intencji Świętego, [[język angielski|ang.]] Clarifying the Sage's Intention, transliteracja Wyliego: Thub pa'i dgongs gsal) - dzieło harmonizujące poglądy [[madhjamaka]] Nagardżuny i [[Natura Buddy]] Majtreji zebrana w siedmiu działach,
* (tłum. Brama mędrców, [[Język angielski|ang.]] The Entrance Gate for the Wise, transliteracja Wyliego: Mkhas pa rnams 'jug pa'i sgo, opublikowana po angielsku jako "The Entrance Gate for the Wise (Section III). Saksya Pandita on Indian and Tibetan Traditions of Pramana and Philosophical Debate." przez David P. Jackson (Arbeitskreis fur Tibetisch und Buddhistiche Studien Universiteit Wein: 1997),
* (tłum. Strofy Sakja pandity, [[język angielski|ang.]] The Elegant Sayings of Sakya Pandita, transliteracja Wyliego: sa skya legs bshad, opublikowana po angielsku jako "Ordinary Wisdom: Sakya Pandita's Treasury of Good Advice." w tłumaczeniu John T. Davenport przez Wisdom Publications, [[2000]], ISBN-10: 0861711610).
 
=== Inne dzieła ([[Transliteracja Wyliego]]) ===
*Pramanayuktinidhi (tłum. Kopalnia o Logice, [[język angielski|ang.]] Treasury of Logic on Valid Cognition, [[transliteracja Wyliego]]: Tshad ma rigs pa'i gter) - dzieło epokowe, [[magnum opus]], w zaistnieniu wiedzy o logice, analitycznym wnioskowaniu w nauce tybetańskiej zebrane w jedenastu działach.
* sgra'i bstan bcos
*Trisambvaraprabedha (tłum. Rozróżnienie Trzech Kodeksów Moralnego Postępowania, [[język angielski|ang.]]: Discrimination of the Three Vows, transliteracja Wyliego: sDom-gsum rab-dbye) - dzieło o kodeksie moralnego postępowania w buddyzmie harmonizujące podejścia [[Vinaja|Pratimokszy Winaji]], postępowania [[Mahajana|mahajanistycznego]] Bodhisattwy oraz postępowania według [[Wadżrajana|wadżrajany]],
* tshad ma'i bstan bcos sde bdun gyi snying po rig pa'i gter 'grel pa dang bcas pa
*Munimataprakasha (tłum. Wyjaśnienie Intencji Świętego, [[język angielski|ang.]] Clarifying the Sage's Intention, transliteracja Wyliego: Thub pa'i dgongs gsal) - dzieło harmonizujące poglądy [[madhjamaka]] Nagardżuny i [[Natura Buddy]] Majtreji zebrana w siedmiu działach,
* bzo'i bstan bcos
*(tłum. Brama mędrców, [[Język angielski|ang.]] The Entrance Gate for the Wise, transliteracja Wyliego: Mkhas pa rnams 'jug pa'i sgo, opublikowana po angielsku jako "The Entrance Gate for the Wise (Section III). Saksya Pandita on Indian and Tibetan Traditions of Pramana and Philosophical Debate." przez David P. Jackson (Arbeitskreis fur Tibetisch und Buddhistiche Studien Universiteit Wein: 1997),
* sku gzugs kyi bstan bcos
*(tłum. Strofy Sakja pandity, [[język angielski|ang.]] The Elegant Sayings of Sakya Pandita, transliteracja Wyliego: sa skya legs bshad, opublikowana po angielsku jako "Ordinary Wisdom: Sakya Pandita's Treasury of Good Advice." w tłumaczeniu John T. Davenport przez Wisdom Publications, [[2000]], ISBN-10: 0861711610).
* sa brtag pa
 
* bstan pa rin po che'i rtsis
===Inne dzieła ([[Transliteracja Wyliego]])===
* yan lag brgyad pa'i bsdus don
*sgra'i bstan bcos
* phyogs bcu'i sangs rgyas byang chub sems dpa' la zhu ba'i 'phrin yig dang skyes bu dam pa rnams la springs yig sogs 'phrin yig dang zhus lan mang ba
*tshad ma'i bstan bcos sde bdun gyi snying po rig pa'i gter 'grel pa dang bcas pa
* grub mtha' rnam 'byed
*bzo'i bstan bcos
* pha rol phyin pa'i gzhung lugs spyi'i tshogs chos chen mo
*sku gzugs kyi bstan bcos
* bdag med ma'i bstod pa'i 'grel pa
*sa brtag pa
* rdo rje theg pa'i man ngag rten 'brel lnga'i yi ge
*bstan pa rin po che'i rtsis
* lam sbas bshad dang bla ma'i rnal 'byor
*yan lag brgyad pa'i bsdus don
* sems bskyed chen mo lung sbyor
*phyogs bcu'i sangs rgyas byang chub sems dpa' la zhu ba'i 'phrin yig dang skyes bu dam pa rnams la springs yig sogs 'phrin yig dang zhus lan mang ba
* chos nyams su blang ba'i rim pa
*grub mtha' rnam 'byed
* theg pa chen po'i lam gyi rnam gzhag mdor bsdus
*pha rol phyin pa'i gzhung lugs spyi'i tshogs chos chen mo
* bsngo ba'i yon bshad
*bdag med ma'i bstod pa'i 'grel pa
*rdo rjebdag thegnyid pa'ikyi manrnam ngagthar rtennga 'brelbrgyad lngama'i yirtsa ge'grel
* sdeb sbyor me tog gi chun po
*lam sbas bshad dang bla ma'i rnal 'byor
* snyan ngag mkhas pa'i kha rgyan
*sems bskyed chen mo lung sbyor
* mngon brjod tshig gi gter
*chos nyams su blang ba'i rim pa
* zlos gar rab dga'i 'jug pa
*theg pa chen po'i lam gyi rnam gzhag mdor bsdus
*bsngo barol mo'i yonbstan bshadbcos
*bdag nyidbyis kyipa rnambde tharblag ngatu brgyad'jug mapa'i rtsa 'grel pa
* bstod pa rgyud gsum 'khor lo'i 'grel pa
*sdeb sbyor me tog gi chun po
* sangs rgyas la bstod pa sogs bstod pa mang po mdzad
*snyan ngag mkhas pa'i kha rgyan
*mngon brjod tshig gi gter
*zlos gar rab dga'i 'jug pa
*rol mo'i bstan bcos
*byis pa bde blag tu 'jug pa'i 'grel pa
*bstod pa rgyud gsum 'khor lo'i 'grel pa
*sangs rgyas la bstod pa sogs bstod pa mang po mdzad
 
{{przypisy}}
* Sakya Pandita Kunga Gyaltshen: "CLEAR DIFFERENTIATION OF THE THREE CODES: Essential Distinctions Among Individual Liberation, Great Vehicle & Tantric Systems", tłum. Jared Rhoton, Snow Lion Publication, [[2002]]
* Sa-skya Paṇḍi-ta Kun-dga-rgyal-mtshan: "The entrance gate for the wise (Section III) : Sa-skya paṇḍita on Indian and Tibetan traditions of pramāṇa and philosophical debate", tłum. David Paul Jackson, Arbeitskreis für Tibetische und Buddhistische Studien, Universität Wien, [[1987]]
* Sakya Pandita: "ORDINARY WISDOM: Sakya Pandita's Treasury of Good Advice", tłum. John Davenport, Snow Lion Publication.
 
[[Kategoria:Sakja]]
70 970

edycji