Parlament Australii: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1515 bajtów ,  11 lat temu
+siedziby, zdjęcia, link
m (drobne merytoryczne)
(+siedziby, zdjęcia, link)
{{Polityka Australii}}
[[Plik:Parliament House Canberra Dusk Panorama.jpg|thumb|right|Główne wejście do gmachu Parlamentu o zmierzchu]]
[[Plik:House of Representatives, Parliament House, Canberra.JPG|thumb|right|Sala posiedzeń Izby Reprezentantów]]
[[Plik:Senate, Parliament House, Canberra.JPG|thumb|right|Sala posiedzeń Senatu]]
[[Plik:ParliamentInterior.jpg|thumb|right|Główne [[foyer]] parlamentu]]
[[Plik:Old Parliament House, Canberra.jpg|thumb|right|Stary gmach parlamentu, używany w latach 1927-88]]
'''Parlament Australii''' (''Parliament of Australia'') - główny organ [[władza ustawodawcza|władzy ustawodawczej]] na szczeblu federalnym w [[Australia|Australii]]. Formalnie składa się z trzech izb: [[monarcha Australii|królowej Australii]], [[Izba Reprezentantów (Australia)|Izby Reprezentantów]] i [[Senat Australii|Senatu]]. Istnieje od 1901 roku, kiedy to sześć kolonii brytyjskich położonych na kontynencie australijskim połączyło się w [[federacja|federację]], tworząc [[dominium brytyjskie|dominium]] pod nazwą Związek Australijski.
 
{{main|Izba Reprezentantów (Australia)}}
{{main|Okręgi wyborcze do Izby Reprezentantów (Australia)}}
W praktyce politycznej Australii, najważniejszą izbą parlamentu federalnego jest Izba Reprezentantów, składająca się ze 150 członków wybieranych na trzy lata w [[jednomandatowe okręgi wyborcze|jednomandatowych okręgach wyborczych]], z zastosowaniem [[ordynacja preferencyjna|ordynacji preferencyjnej]]. Stany i terytoria posiadają liczbę reprezentantów proporcjonalną do ich ludności (z lekkim uprzywilejowaniem [[Terytorium Północne|Terytorium Północnego]], które - gdyby nie owo szczególne traktowanie - nie miałoby żadnego reprezentanta lub najwyżej jednego, a posiada dwóch, podobnie jak znacznie ludniejsze [[Australijskie Terytorium Stołeczne]]). Od końca II wojny w światowej w Izbie dominują dwa bloki: lewicowa [[Australijska Partia Pracy]] oraz pozostające w stałej koalicji prawicowe [[Liberalna Partia Australii]] i [[Narodowa Partia Australii]] (wcześniej działająca jako Partia Wiejska). Oba te obozy wymieniają się u steru władzy - gdy przywódca jednego jest premierem, drugi pełni funkcję [[Liderzy opozycji (Australia)|lidera opozycji]].
 
=== Senat ===
{{main|Senat Australii}}
Senat składa się z 76 członków, wybieranych z zastosowaniem [[ordynacja proporcjonalna|ordynacji proporcjonalnej]] w wielomandatowych okręgach wyborczych, gdzie każdy stan lub terytorium stanowi jeden okręg. Taki sposób jego wyłaniania jest korzystniejszy dla mniejszych ugrupowań i sprawia, że partie stosunkowo popularne w pewnych częściach społeczeństwa, ale nie mające szans na miejsce w Izbie Reprezentantów, mogą być reprezentowane w parlamencie. W ostatnich latach dotyczy to m.in. Zielonych. Każdy ze stanów wybiera 12 senatorów, zaś oba terytoria wewnętrzne mają po 2 przedstawicieli. Kadencja senatora trwa 6 lat, przy czym przy okazji każdych wyborów do Izby Reprezentantów, odnawiana jest też połowa składu Senatu.
 
== Procedura ==
 
Powyższe zasady ulegają pewnym modyfikacjom w przypadku ustaw o charakterze budżetowym i okołobudżetowym (''money bills''). Przy tego rodzaju projektach, izbą inicjującą może być wyłącznie Izba Reprezentantów, zaś Senat może tylko przyjąć projekt lub odrzucić go, nie ma natomiast prawa do zgłaszania poprawek.
 
== Siedziba ==
{{main|Parliament House}}
{{main|Old Parliament House}}
W swojej dotychczasowej historii parlament miał trzy siedziby. Do roku 1927, kiedy stolica federalna - [[Canberra]] - była dopiero budowana, tymczasowo zbierał się w gmachu [[Parlament Wiktorii|Parlamentu Wiktorii]] w [[Melbourne]]. Następnie przeniósł się do budynku w Canberze znanego dziś jako [[Old Parliament House]]. Zakładano, iż będzie on siedzibą parlamentu przez najwyżej 50 lat, do czasu wzniesienia stałego i ostatecznego gmachu. W końcu służył on obu izbom przez 61 lat, do momentu oddania do użytku położonego tuż obok [[Parliament House]], co miało miejsce w roku 1988.
 
== Źródła ==
*{{Cytuj książkę | nazwisko = Bożyk | imię = Stanisław | tytuł = System konstytucyjny Australii | data = 2001 | wydawca = Wydawnictwo Sejmowe | miejsce = Warszawa | isbn = 83-7059-521-9 | strony = }}
 
== Linki zewnętrzne ==
*{{Cytuj stronę | nazwisko = | imię = | tytuł = Parliament of Australia: Home | url = http://www.aph.gov.au/ | opublikowany = | data = | data dostępu = 2009-10-06 }}
 
[[Kategoria:Polityka Australii]]