Kontroler (informatyka): Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 2860 bajtów ,  12 lat temu
przebudowa
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
(przebudowa)
[[Plik:USB2-PCI Card.jpg|thumbnail|right|200px|Kontroler [[USB]] firmy [[ASUS|Asus]] na złączu [[Peripheral Component Interconnect|PCI]]]]
[[Plik:Parallelport PCI Controller.jpg|thumbnail|right|200px|Kontroler [[IEEE 1284|portu Centronics]] na złączu [[Peripheral Component Interconnect|PCI]]]]
W informatyce określenie '''kontroler''' odnosi się do wielu znaczeń. Wspólnym ich mianownikiem jest funkcja sterowania (kontrolowania) elementem lub zespołem elementów systemu komputerowego, najczęściej na potrzeby układu głównego jakim jest [[CPU|procesor]]. Kontroler jest więc łącznikiem (interfejsem) pomiędzy centralną częścią komputera, a jego peryferiami. Najczęściej spotykane określenia "kontroler" odnoszą się do następujących elementów:
'''Kontroler''' – urządzenie kontrolujące i regulujące pracę różnych urządzeń znajdujących się np. w [[komputer]]ze. Można tam znaleźć między innymi kontrolery [[SATA]], [[ATA (technologia)|ATA]], [[USB]], [[SCSI]] itd. Komputerowe kontrolery można podzielić na wewnętrzne (wbudowane w płytę główną) lub umieszczane wewnątrz [[Jednostka systemowa|jednostki centralnej]] portach PCI, PCI X, PCI E, ISA i zewnętrzne umieszczane w portach USB, PCMCIA (w laptopach), COM.
* Elementy wewnętrzne [[Jednostka systemowa|komputera]]:
** Kontroler pamięci - układ zajmujący się komunikacją pomiędzy [[CPU|procesorem]], a [[RAM|pamięcią RAM]]. W [[Komputer osobisty|komputerach osobistych PC]] kontroler pamięci znajduje się z samym procesorze lub jest częścią [[Mostek północny|mostka północnego]].
** [[Host Bus Adapter|Kontroler dysków]] lub kontroler macierzy dyskowych - to kontroler zajmujący się komunikacją z urządzeniami [[pamięć masowa|pamięci masowych]], takimi jak [[Dysk twardy|dyski twarde]], czy [[Napęd optyczny|napędy optyczne]]. W [[Komputer osobisty|komputerach osobistych PC]] kontroler dysków najczęściej jest częścią [[Mostek południowy|mostka południowego]]. Występować też może jako osobny chip wlutowany na płycie głównej lub w postaci osobnej karty (zwanej w całości kontrolerem) podłączanej do złącza [[PCI]], [[PCI Express]], itp. W [[notebook|komputerach mobilnych]] kontrolery dysków występują też w postaci kart [[PCMCIA]] i [[Express Card]]. Najbardziej znane i najczęściej występujące kontrolery dysków, to kontrolery [[SATA]], [[ATA (technologia)|ATA/IDE]] i [[SCSI]].
** Kontroler portów - to układ zapewniający komunikację z urządzeniami zewnętrznymi poprzez różnego rodzaju porty, np. [[USB]], [[Firewire]],[[Centronics]], [[COM]]. W [[Komputer osobisty|komputerach osobistych PC]] kontroler portów najczęściej jest częścią [[Mostek południowy|mostka południowego]]. Występować też może jako osobny chip wlutowany na płycie głównej lub w postaci osobnej karty (zwanej w całości kontrolerem) podłączanej do złącza [[PCI]], [[PCI Express]], itp. W [[notebook|komputerach mobilnych]] kontrolery portów występują też w postaci kart [[PCMCIA]] i [[Express Card]].
* Elementy peryferyjne:
** [[Host Bus Adapter|Kontroler dysków]] w postaci karty [[PCMCIA]] lub [[Express Card]]
** Kontroler portów w postaci karty [[PCMCIA]] lub [[Express Card]]
 
Ze względu na anglojęzyczne pochodzenie słowa kontroler (ang. ''controller'') określenie to jest tożsame również z innymi elementami systemów komputerowych:
* [[Mikrokontroler]] - to zintegrowany układ elektroniczny (chip)
* Graphics controller - [[karta graficzna]]
* Network controller - [[karta sieciowa]] (np. [[Ethernet]])
* Game controller - manipulator używany do sterowania w grach komputerowych, inaczej [[joystick]] lub [[gamepad]]
* Keyboard controller - układ odpowiedzialny za komunikację z [[klawiatura|klawiaturą]]
* MIDI controller - interfejs lub oprogramowanie używane do komunikacji pomiędzy komputerem a instrumentami muzycznymi wyposażonymi w złącze [[MIDI]]
* Interrupt controller - kontroler [[Przerwanie|przerwań]]
* Terminal Access Controller - [[Serwer|komputer]] z którym łączą się [[Terminal komputerowy|komputery-terminale]]
 
=== Zobacz też ===
* [[ATA (technologia)|ATA/IDE]]
* [[SATA]]
* [[ATA (technologia)|IDE]]
* [[SCSI]]
* [[PCMCIA]]
* [[ISA (interfejs komunikacyjny)|ISA]]
* [[Peripheral Component Interconnect|PCI]]
* [[PCI-X|PCI X]]
* [[PCI Express|PCI-E]]
* [[ISA (interfejs komunikacyjny)|ISA]]
* [[Component Object Model|COM]]
* [[Płyta główna]]
 
[[Kategoria:Sprzęt komputerowy]]
 
[[en:Controller (computing)]]
565

edycji