Kontroler (informatyka): Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 160 bajtów ,  13 lat temu
m
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
(przebudowa)
[[Plik:USB2-PCI Card.jpg|thumbnail|right|200px|Kontroler [[USB]] firmy [[ASUS|Asus]] na złączu [[Peripheral Component Interconnect|PCI]]]]
[[Plik:Parallelport PCI Controller.jpg|thumbnail|right|200px|Kontroler [[IEEE 1284|portu Centronics]] na złączu [[Peripheral Component Interconnect|PCI]]]]
W informatyce określenie '''kontroler''' odnosi się do wielu znaczeń. Wspólnym ich mianownikiem jest funkcja sterowania (kontrolowania) elementem lub zespołem elementów systemu komputerowego, najczęściej na potrzeby układu głównego jakim jest [[CPU|procesor]]. Kontroler jest więc łącznikiem (interfejsem) pomiędzy centralną częścią komputera, a jego peryferiami. Najczęściej spotykane określenia "kontroler" odnoszą się do następujących elementów:
* Elementy wewnętrzne [[Jednostka systemowa|komputera]]:
** Kontroler pamięci - układ zajmujący się komunikacją pomiędzy [[CPUProcesor|procesorem]], a [[RAM|pamięcią RAM]]. W [[Komputer osobisty|komputerach osobistych PC]] kontroler pamięci znajduje się z samym procesorze lub jest częścią [[Mostek północny|mostka północnego]].
** [[Host Bus Adapter|Kontroler dysków]] lub kontroler macierzy dyskowych - to kontroler zajmujący się komunikacją z urządzeniami [[pamięć masowa|pamięci masowych]], takimi jak [[Dysk twardy|dyski twarde]], czy [[Napęd optyczny|napędy optyczne]]. W [[Komputer osobisty|komputerach osobistych PC]] kontroler dysków najczęściej jest częścią [[Mostek południowy|mostka południowego]]. Występować też może jako osobny chip wlutowany na płycie głównej lub w postaci osobnej karty (zwanej w całości kontrolerem) podłączanej do złącza [[Peripheral Component Interconnect|PCI]], [[PCI Express]], itp. W [[notebooklaptop|komputerach mobilnych]] kontrolery dysków występują też w postaci kart [[PCMCIA]] i [[ExpressCard|Express Card]]. Najbardziej znane i najczęściej występujące kontrolery dysków, to kontrolery [[SATA]], [[ATA (technologia)|ATA/IDE]] i [[SCSI]].
** Kontroler portów - to układ zapewniający komunikację z urządzeniami zewnętrznymi poprzez różnego rodzaju porty, np. [[USB]], [[FireWire|Firewire]],[[Centronics]], [[RS-232|COM]]. W [[Komputer osobisty|komputerach osobistych PC]] kontroler portów najczęściej jest częścią [[Mostek południowy|mostka południowego]]. Występować też może jako osobny chip wlutowany na płycie głównej lub w postaci osobnej karty (zwanej w całości kontrolerem) podłączanej do złącza [[Peripheral Component Interconnect|PCI]], [[PCI Express]], itp. W [[notebooklaptop|komputerach mobilnych]] kontrolery portów występują też w postaci kart [[PCMCIA]] i [[ExpressCard|Express Card]].
* Elementy peryferyjne:
** [[Host Bus Adapter|Kontroler dysków]] w postaci karty [[PCMCIA]] lub [[ExpressCard|Express Card]]
** Kontroler portów w postaci karty [[PCMCIA]] lub [[ExpressCard|Express Card]]
 
Ze względu na anglojęzyczne pochodzenie słowa kontroler (ang. ''controller'') określenie to jest tożsame również z innymi elementami systemów komputerowych:
* Graphics controller - [[karta graficzna]]
* Network controller - [[karta sieciowa]] (np. [[Ethernet]])
* Game controller - manipulator używany do sterowania w grach komputerowych, inaczej [[Dżojstik|joystick]] lub [[Dżojpad|gamepad]]
* Keyboard controller - układ odpowiedzialny za komunikację z [[klawiaturaKlawiatura komputerowa|klawiaturą]]
* MIDI controller - interfejs lub oprogramowanie używane do komunikacji pomiędzy komputerem a instrumentami muzycznymi wyposażonymi w złącze [[MIDI]]
* Interrupt controller - kontroler [[Przerwanie|przerwań]]