Cytryn: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 10 bajtów ,  12 lat temu
drobne redakcyjne, WP:SK
(Anulowanie wersji nr 20168926 autora 95.48.103.242 http://encyklopedia.pwn.pl/haslo.php?id=3888904)
(drobne redakcyjne, WP:SK)
[[Plik:2cytryn, Brazylia.jpg|thumb|150px|kryształ cytrynu]]
 
'''Cytryn''' (kwarc żółty) – [[kamień ozdobny]], odmiana [[kwarc]]u. Należy do minerałów[[minerał]]ów rzadkich. <brNazwa />pochodzi od: starofrancuskiego słowa ''citrin'' – [[żółty]]; gr. ''kitros'' = cytryna; łac. ''citrus'' = drzewo cytrusowe. Inne nazwy (niedopuszczalne w handlu) to: ''czeski topaz, topaz złoty, topaz fałszywy, topaz Madeira''.
Nazwa pochodzi od: starofrancuskiego słowa ''citrin'' – [[żółty]]; gr. ''kitros'' = cytryna; łac. ''citrus'' = drzewo cytrusowe.<br />
Inne nazwy niedopuszczalne w handlu to: '''czeski topaz, topaz złoty, topaz fałszywy, topaz Madeira'''.
 
=== Właściwości ===
* [[Symbolika chemiczna|Symbol chemiczny]]: '''[[ditlenek krzemu|SiO<sub>2</sub>]]'''
* [[Połysk]]: szklisty, na przełamie tłusty
* [[Barwa]]: [[żółty]], żółtopomarańczowym, pomarańczowym, ciemnopomarańczowym.
== Zastosowanie ==
* poszukiwany i ceniony przez kolekcjonerów
* Ze względu na barwę jest cenionym kamieniem jubilerskim. Największe oszlifowane okazy, o masie powyzejpowyżej 1150 [[karat|ct.]] znajdują się w [[Smithsonian Institution]] ([[Stany Zjednoczone|USA]]), w tzw. kolekcji brazylijskiej.
 
== Ciekawostki ==
Cytryny można otrzymywać przez wyprażanie [[ametyst]]ów i [[morion (minerał)|morionów]]. Przez ogrzewanie można też zmieniać [[barwa|barwę]] cytrynów, np. cytryny i ametysty z kopalni [[Montezuma]] w [[Brazylia|Brazylii]] stają się po podgrzaniu ciemnozielone ([[prazolit]]) i [[Barwa zielona|zielone]].
 
Większość cytrynów znajdujących się na rynku powstała przez wyprażanie [[ametyst]]u lub [[Kwarc dymny|kwarcu dymnego]]. W temperaturze 470 °C brazylijski ametyst staje się jasnożółty, przy temp. 550–560 °C – ciemnobrunatny do czerwonobrunatnego. Wszystkie wyprażane cytryny wykazują czerwonawy odcień, podczas gdy naturalny cytryn jest zwykle bladożółty.
 
Cytryn to też kamień odpowiadający jednemu z 12 znaków zodiaku a mianowicie, wodnikowi.
 
== Bibliografia ==
* W.Schuman, ''Kamienie szlachetne i ozdobne'', Wyd. „Alma –Press”, 2004 r.
 
{{Commonscommonscat|Category:Quartz}}
 
== Zobacz też ==
Zobacz też: [[minerał]], [[jubilerstwo]], [[przegląd zagadnień z zakresu jubilerstwa]], [[kwarc]]
 
[[Kategoria:Odmiany kwarcu]]