Poliacetylen: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 657 bajtów ,  12 lat temu
zmieniony opis otrzymywania i struktury, drobne redakcyjne, źródła/przypisy, drobne merytoryczne
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
(literówka)
(zmieniony opis otrzymywania i struktury, drobne redakcyjne, źródła/przypisy, drobne merytoryczne)
|Inne nazwy = PA, PAC
|Monomery = CH≡CH ([[acetylen]])
|Struktura meru = =-[=-CH=CH=-]=-
|Rozpuszczalniki = nierozpuszczalny
|Temperatura mięknięcia =
|Biodegradowalność = niebiodegradowalny
|Biokompatybilność = niska
|Własności mechaniczne = [[duromer]]
|PET =
|PE-HD =
}}
 
'''Poliacetylen''' (inaczej: ''polietyn'', skróty: '''PA''PA', '''PAC', '' z [[Język angielski|ang.]] ''Polyacetylene'PAC', ''Polyethyne'', -[-C<sub>2</sub>H<sub>2</sub>-]<sub>n</sub>-) - [[polimer przewodzący]] prąd elektryczny.
 
Poliacetylen powstaje podczas [[polimeryzacja|polimeryzacji]] [[acetylen]]u (CH&equiv;CH), podczas której [[wiązanie wielokrotne|wiązania potrójne]] przekształcają się w wiązania podwójne wytwarzając jednocześnie wiązania pomiędzy kolejnymi cząsteczkami:
Poliacetylen jest otrzymywany przez [[polimeryzacja|polimeryzację]] acetylenu. [[Acetylen]] (CH&equiv;CH) jest gazem, jego cząsteczka zawiera dwa atomy [[węgiel (pierwiastek)|węgla]] i dwa [[wodór|wodoru]]. Pomiędzy atomami węgla występuje potrójne [[wiązanie chemiczne]]. W procesie polimeryzacji acetylenu jedno z trzech wiązań pęka, co pozwala cząsteczkom acetylenu na łączenie się w bardzo długie łańcuchy, w których wiązania pomiędzy atomami węgla są na przemian podwójne i pojedyncze. Taki naprzemienny układ wiązań w poliacetylenie umożliwia elektronom przemieszczanie wzdłuż łańcucha polimerowego. Przewodnictwo [[prąd elektryczny|prądu elektrycznego]] jest możliwa dzięki układowi [[rezonans chemiczny|sprzężonych]] [[wiązanie wielokrotne|wiązaniom wielokrotnym]] (...-C=C-C=C-C=...) występujących na całej długości głównych łańcuchów poliacetylenu.
:n CH&equiv;CH → -[-CH=CH-]<sub>n</sub>-
 
W praktyce proces ten jest trudno kontrolować i poliacetylen otrzymuje się raczej w procesie [[Metateza|polimeryzacji z metatetycznym otwarciem pierścienia]], np. [[cyklooktatetraen]]u lub jego podstawionych pochodnych<ref>{{cytuj pismo|autor=Jozefiak, T. H.; Ginsburg, E. J.; Gorman, C. B.; Grubbs, R. H.; Lewis, N. S.|tytuł=Voltammetric Characterization of Soluble Polyacetylene Derivatives Obtained from the Ring-Opening Metathesis Polymerization (ROMP) of Substituted Cyclooctatetraenes|czasopismo=J. Am. Chem. Soc.|wolumin=115|strony=4705-4713|data=1993|doi=10.1021/ja00064a035}}</ref>.
Czysty poliacetylen ma barwę od ciemnoniebieskiej do czerwonej. Każda para [[mer (chemia)|merów]] w poliacetylenie może przyjmować [[izomeria geometryczna|konfigurację]] ''cis'' lub ''trans''. Polimer, w którym wszystkie pary merów układają się konfiguracji trans ma barwę ciemnoniebieską (niemal czarną) i dobrze przewodzi prąd. Wynika to faktu, że łańcuchy polimeru w konfiguracji ''tylko trans'' układają się wzdłuż linii prostej. Poliacetylen ''tylko trans'' - ma barwę miedzianą i nieco gorsze przewodnictwo, a jego łańcuchy układają się w zygzak. Forma izomeryczna cis-poliacetylenu jest niestabilna termodynamicznie i w trakcie ogrzewania i naświetlania samorzutnie przechodzi stopniowo przechodzi w bardziej stabilną formę trans.
 
Poliacetylen zbudowany jest z długich łańcuchów, w których wiązania pomiędzy atomami węgla są formalnie na przemian podwójne i pojedyncze (tzw. [[rezonans chemiczny|wiązania sprzężone]]). W rzeczywistości wiązania sprzężone są uśrednione, a elektrony tworzące [[Wiązanie pi|wiązania π]] ulegają delokalizacji<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = McMurry | imię = John |autor link = John McMurry | tytuł = Chemia organiczna. Tom 3. | data = 2007 | wydawca = Wydawnictwo Naukowe PWN | miejsce = Warszawa | isbn = 83-01-14403-3 | strony = 467-469 }}</ref> wzdłuż całej cząsteczki polimeru, co umożliwia im łatwe przemieszczanie się i przewodzenie prądu elektrycznego.
 
Czysty poliacetylen ma barwę od ciemnoniebieskiej do czerwonej. Każda para [[mer (chemia)|merów]] w poliacetylenie może przyjmować [[izomeria geometryczna|konfigurację]] ''cis'' lub ''trans''. Polimer, w którym wszystkie pary merów układają się konfiguracji trans ma barwę ciemnoniebieską (niemal czarną) i dobrze przewodzi prąd. Wynika to faktu, że łańcuchy polimeru w konfiguracji ''tylko trans'' układają się wzdłuż linii prostej. Poliacetylen ''tylko transcis'' - ma barwę miedzianą i nieco gorsze przewodnictwo, a jego łańcuchy układają się w zygzak. Forma izomeryczna cis-poliacetylenu jest niestabilna termodynamicznie i w trakcie ogrzewania i naświetlania samorzutnie przechodzi stopniowo przechodzi w bardziej stabilną formę trans.
 
{{Przypisy}}
 
== Źródła ==
*{{lang|pl}}[http://www.nanonet.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=233&Itemid=71 Polimery elektroprzewodzące, materiały XXI wieku - przegląd, synteza i zastosowanie] {{lang|pl}}
*[https://polymer.nims.go.jp/polyinfo_top_eng.htm NIMS PolyInfo Database]