Arpadowie: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 28 bajtów ,  11 lat temu
drobne redakcyjne, poprawa linków
m (robot poprawia: es:Casa de Árpad; zmiany kosmetyczne)
(drobne redakcyjne, poprawa linków)
Za założyciela uznawany jest prawie legendarny [[Arpad]], wódz plemion madziarskich, które osiedliły się w kotlinie, zwanej dziś [[Kotlina Panońska|Niziną Węgierską]]. Od niego też została wzięta nazwa dynastii.
 
Prawnuk Arpada, [[Gejza|Géza]] (zm. [[997]] r.) ochrzcił się w [[974]] rroku. Do trwałego schrystianizowania Węgrów przyczynił się jego syn Wajk, który na chrzcie w [[997]] r.roku przyjął imię [[Stefan I Święty|Stefan]]. W sposób bezwzględny podporządkował on sobie wszystkie plemiona madziarskie. W Święto Bożego Narodzenia w [[1000]] r.roku został koronowany na króla Węgier. Zmarł w [[1038]] rroku. Mając na uwadze jego zasługi dla chrześcijaństwa 45 lat później został uznany za świętego oraz patrona dynastii i Węgier (stąd określenie Korona Świętego Stefana).
 
Arpadowie systematycznie powiększali swe władztwo. W [[1089]] r.roku [[Władysław I Święty]] włączył się do walk o [[Władcy Chorwacji|Królestwo Chorwacji]] po śmierci tamtejszego króla [[Dymitr Zwonimir Chorwacki|Zwonimira]] (był jego szwagrem). Ostatecznie oba królestwa połączone zostały unią personalną w [[1102]] rroku.
 
W skład monarchii węgierskiej wchodziły już tereny [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] i [[SławoniaSlawonia|SławoniiSlawonii]]. Od połowy XI w.wieku zaczęli stopniowo wkraczać też na tereny [[Słowacja|Słowacji]]. Pod koniec XII w.wieku Arpadowie podporządkowali sobie również ziemię halicko-włodzimierską (rywalizowali na tym terenie m.in. z Polakami). W [[1215]] r.roku [[Koloman Halicki|Koloman]], młodszy syn króla [[Andrzej II Arpadowiczwęgierski|Andrzeja II]], został ogłoszony królem [[Halicz (miasto)|Halicza]]., jednak już w następnym roku musiał zrezygnować z tego tytułu.
 
Dynastia wygasła na królu [[Andrzej III|Andrzeju III]] w [[1301]] rroku. Do walk o tron węgierski włączyli się [[Wittelsbachowie]] i [[Przemyślidzi]]. Ostatecznie w [[1307]] r.roku koronę otrzymali [[Andegawenowie]] z [[Neapol]]u w osobie [[Karol Robert|Karola Roberta]]. Był wnukiem Marii, siostry króla [[Władysław IV (król Węgier)Kumańczyk|Władysława IV Kumana]], przedostatniego władcy Węgier z dynastii Arpadów.
 
== Zobacz też ==
83 432

edycje